Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na

Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021 -2030 (KPEi. K /NECP) a PEP 2040 rola samorządów w osiąganiu europejskich i krajowych celów energetyczno- klimatycznych Piotr Kukla, Jan Twardowski Ustroń – 26. 06. 2019 r.

Polityka energetyczna Polski jest dokumentem przedstawiającym długoterminową strategię rządu w sektorze energetycznym. Zakres oraz obowiązek opracowania dokumentu Polityka energetyczna Polski są nałożone na ministra właściwego do spraw energii przepisami ustawy – Prawo energetyczne (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 755). Zawartość dokumentu, jego cele i kształt, są regulowane przepisami ustawy Prawo energetyczne (art. 13 -15 a). Celem polityki energetycznej Polski jest zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego kraju wzrostu konkurencyjności gospodarki i jej efektywności energetycznej, a także ochrony środowiska. Dokument ten jest przyjmowany przez Radę Ministrów w formie uchwały. Ostatni przyjęty dokument przez Radę Ministrów w 2009 roku to Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Obecnie Ministerstwo Energii pracuje nad projektem „Polityki energetycznej Polski" (PEP), która określać będzie długoterminową wizję rządu dla sektora energii. 2

Polityka energetyczna Polski cd. Istotne znaczenie dla prac nad PEP ma polityka Unii Europejskiej w zakresie energii i klimatu, zwłaszcza poprzez regulacje wchodzące w skład pakietu dokumentów „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” – tzw. pakietu zimowego. Warto zauważyć, że w ramach obowiązku nałożonego na państwa członkowskie UE równolegle trwają także prace nad Krajowym planem na rzecz energii i klimatu na lata 2021 -2030. Dokument będzie przedstawiał działania Polski podejmowane na rzecz realizacji 5 wymiarów unii energetycznej tj. (1) bezpieczeństwa energetycznego, (2) dekarbonizacji gospodarki, (3) efektywności energetycznej, (4) zintegrowanego rynku energii oraz (5) innowacyjności. Dokument ze względu na zakres i zawartość, będzie w znacznym stopniu pokrywał się z zakresem polityki energetycznej. Opracowanie Planu wynika z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną. . 3

Cele i narzędzia, procedura UE – W unijnej strategii na rzecz unii energetycznej wyznaczono pięć celów (wymiarów). – Zgodnie z nowymi przepisami dotyczącymi zarządzania unią energetyczną kraje UE są zobowiązane do opracowania zintegrowanych krajowych planów w zakresie energii i klimatu, uwzględniających te pięć celów na okres 2021– 2030. 4

projekt Krajowego planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021 -2030. Ministerstwo Energii przedstawia (…) projekt dokumentu „Krajowy plan na rzecz energii i klimatu na lata 2021 -2030” (KPEi. K), którego opracowanie wynika z obowiązku nałożonego na państwa członkowskie UE rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany dyrektywy 94/22/WE, dyrektywy 98/70/WE, dyrektywy 2009/31/WE, rozporządzenia (WE) nr 663/2009, rozporządzenia (WE) nr 715/2009, dyrektywy 2009/73/WE, dyrektywy 2009/119/WE, dyrektywy 2010/31/UE, dyrektywy 2012/27/UE, dyrektywy 2013/30/UE i dyrektywy 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 525/2013. Projekt KPEi. K przedstawia założenia i cele oraz polityki i działania na rzecz realizacji 5 wymiarów unii energetycznej tj. bezpieczeństwa energetycznego, wewnętrznego rynku energii, efektywności energetycznej, obniżenia emisyjności oraz badań naukowych, innowacji i konkurencyjności. 5

Krajowego planu na rzecz energii i klimatu na lata 2021 -2030. projekt cd Projekt „Krajowego planu…” składa się z trzech części – strategicznej i dwóch załączników o charakterze analitycznym: Założenia i cele oraz polityki i działania – wskazuje priorytety działań w pięciu wymiarach unii energetycznej, w tym m. in. cele na 2030 r. stanowiące krajowy wkład do realizacji unijnych celów klimatyczno-energetycznych tj. w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, rozwoju odnawialnych źródeł energii oraz poprawy efektywności energetycznej. Dokument wskazuje również polityki i działania, które mają doprowadzić do osiągnięcia wyznaczonych celów. Załącznik 1. Obecna sytuacja i prognozy przy istniejących politykach i środkach – zawiera analizę wpływu już istniejących polityk i działań (do końca 2017 r. ), czyli tzw. Scenariusz Odniesienia (ODN). Załącznik 2. Ocena skutków planowanych polityk i środków – stanowi tzw. Scenariusz Polityki Klimatyczno-Energetycznej (PEK) w perspektywie 2030 r. , który powstał na podstawie wniosków z analizy oddziaływania przygotowywanych do wdrożenia polityk i działań. Dokument jest spójny z projektem „Polityki energetycznej Polski do 2040 roku”. . 6

Euroatom a ‘Unia Energetyczna’ • Od umowy międzynarodowej do strategii, • Nie tylko ‘atom’: czas na OZE, na EE, na… 7

Warto wiedzieć, dostrzeć. 8

Warto wiedzieć cd. 9

Cele i narzędzia, procedura – W unijnej strategii na rzecz unii energetycznej wyznaczono pięć celów (wymiarów). – Zgodnie z nowymi przepisami dotyczącymi zarządzania unią energetyczną kraje UE są zobowiązane do opracowania zintegrowanych krajowych planów w zakresie energii i klimatu, uwzględniających te pięć celów na okres 2021– 2030. 10

Unijne (pl) podstawy prawne Governance of the energy union and climate action (EU) Regulation 2018/1999 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu Energy Performance of Buildings Directive 2018/844 The revised Renewable Energy Directive (EU) 2018/2001 The revised Energy Efficiency Directive (EU) 2018/2002 3 zmienione Dyrektywy: OZE. EE EPBD (charakterystyce en. budynków) 2 nowe Rozporządzenia i 1 Dyrektywa (enel): Regulation on risk-preparedness in the electricity sector (EU) 2019/941 Regulation establishing a European Union Agency for the Cooperation of Energy Regulators (EU) 2019/942 Regulation on the internal market for electricity (EU) 2019/943 Directive on common rules for the internal market for electricity (EU) 2019/944. 11

Nieco historii za ‘wiki’: 12

Czy ten system będzie pracował poprawnie? Jeśli nie to co jest potrzebne aby pracował?

- Jak lepiej wykorzystać odpady komunalne do wytwarzania energii w procesie spalania (zachęty dla budowy takich bloków na paliwa alternatywne), - Czy dobrze jest ograniczać rozwój źródeł biogazowych przekraczających moc 20 MW? , - Jak i czy w ogóle intensyfikować powstawanie klastrów? (wg KPEi. K ma ich powstać 300 – obecnie działa tylko 60). Czy ograniczać powstawanie klastrów i skupić się na promocji tych które dobrze działają? Brak taryf klastrowych – OSD. Rola energetyki rozproszonej, - Czy należy ograniczać rozwój fotowoltaiki realizowanej w ramach obiektów użyteczności publicznej oraz budownictwa mieszkaniowego? (KPEi. K zakłada ograniczenie mocy fotowoltaiki do poziomu 800 MW w skali kraju). Moc fotowoltaiki będzie szczególnie przydatna w okresach letnich na pokrycie deficytu mocy spowodowanego rosnącym udziałem urządzeń klimatyzacyjnych. Fotowoltaika powinna również znacznie wspomagać rozwój elektromobilności. W tym roku możemy znaleźć się na 4 miejscu w Unii Europejskiej pod względem rocznych przyrostów nowych mocy fotowoltaicznych. Program Prosument +, - Czy system ciepłowniczy może być skutecznym antidotum na konieczną wymianę kotłów i piecy węglowych? Rola taryf ciepłowniczych, - Jak wzmocnić rolę firm ESCO oraz START-UP’ów w zakresie efektywności energetycznej? ,

- Czy należy przenieść części bezpieczeństwa energetycznego kraju na poziom lokalny? Udział OZE w finalnej produkcji energii brutto ma wzrosnąć do poziomu powyżej 21% (UE podaje 27%). Jest to cel ambitny, ale możliwy do osiągnięcia pod warunkiem zniesienia ograniczeń dla źródeł biogazowych i fotowoltaiki, - Jaka jest rola białych certyfikatów w zakresie efektywności energetycznej? Czy należy zmienić coś w tym zakresie? , - Jaka jest rola samorządów terytorialnych w rozwoju elektromobilności (samorządy są organizatorem komunikacji publicznej oraz administrującej drogami publicznymi), - Jaka jest rola i wkład samorządów w zakresie efektywności energetycznej? („Założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe" oraz gospodarkę niskoemisyjną w oparciu o Plany Gospodarki Niskoemisyjnej), - Czy bez radykalnej poprawy jakości używanych paliw, kotłów jest możliwe osiągnięcie w perspektywie do roku 2030 stężeń substancji w powietrzu na poziomach wskazanych przez WHO oraz spełnienia nowych wymagań wynikających z regulacji prawnych projektowanych przepisami prawa unijnego? Poziomy zanieczyszczeń przekraczane są głównie z powodu niskiej emisji, spowodowanej zimowym ogrzewaniem, cel ten wydaje się niemożliwy.

- Czy idea głęboka termomodernizacji jest jeszcze możliwa w budynkach użyteczności publicznej oraz w sektorze mieszkaniowym? - Jakie inne działania są możliwe w zakresie efektywności energetycznej? Które z nich mogą realizowane/stymulowane przez samorząd terytorialny?

DZIĘKUJEMY ZA UWAGĘ