Joany Spierings 15 04 2020 PSYCHOEDUCATIE OVER TRAUMA

Joany Spierings 15 -04 -2020 PSYCHO-EDUCATIE OVER TRAUMA BEGRIJPEN HELEN

WAAROM PSYCHOEDUCATIE? Orde in de chaos Veiligheid creëren Perspectief bieden op herstel Onnodige angst wegnemen Zelfgenezend proces bevorderen

WANNEER PSYCHO-EDUCATIE? • Na plm. 2 dagen: • Niet meteen na het incident: verminderd cognitief functioneren eerste vereiste is zorg • Nadat de emotionele impact is begonnen • Voor onnodig lijden zich ontwikkelt

HERBELEVEN VOORSPELBAAR BEHEERSBAAR RECHTVAARDIG ONKWETSBAAR Levensbedreigend Onverwacht Machteloos Ontwrichtend WEERBAAR (OVERLEVEN) KWETSBAAR (VERWERKEN) Geen pijn Geen emoties Helder bewustzijn Adequaat handelen Lichamelijk sterk Heftige schrikreacties Overmatige waakzaamheid Praten praten Nachtmerries Slaapproblemen Indringende beelden/ geluiden/geuren Rest Indringende gedachten Concentratieproblemen Wantrouwen Irritaties Woede Schuldgevoelens HERSTEL Kwetsbaarheid Hoofdpijn Moeheid Spierpijn Lichamelijke klachten Rest Huilbuien Angst Eetproblemen Eenzaam gevoel Vervreemd gevoel Nergens zin in Amnesie VERMIJDEN

ILLUSIES OVER HET LEVEN, DE WERELD EN HET ZELF • Illusies van veiligheid helpen ons gezond te blijven • Beschermende functie • Leven versus overleven

ILLUSIES • Het leven is voorspelbaar • Ik heb controle • Het leven is eerlijk en rechtvaardig • Het leven is betekenisvol • Het zelf heeft waarde • Ik ben onkwetsbaar

KENMERKEN VAN TRAUMA • Levensbedreigend (voor zelf of anderen) • Positie van machteloosheid • Onverwacht

THE DYNAMICS OF FEAR 1. HERE COMES TROUBLE 2. O…. SHIT!! ………… 3. I GOT TO DO SOMETHING 4 ACTION

GEVOLGEN VAN TRAUMA • Zichtbare schade • Onzichtbare schade • Illusies aan flarden: tijdelijke beschadiging van het beschermingssysteem • Hersenen in alarmtoestand

ZELFGENEZEND VERMOGEN • Trauma: wond van de ziel • Zelfgenezend • Balans tussen contact/zorg en vermijding/rust

OVERLEVINGSRESPONS • Geen pijnwaarneming • Geen emoties • Helder bewustzijn • Adequaat handelen • Fysiek sterk

ALARM RESPONS • • Extreme angst Versterkte startle response (schrikkerig) Overmatige waakzaamheid, hyper-alert Gevoel van onveiligheid, kwetsbaarheid Verhoogde prikkelbaarheid, woede Slaapproblemen Concentratieproblemen Amnesie

ALARM RESPONS • Nachtmerries • Overmatige spraakzaamheid • Intrusies • Beelden, geluiden, geuren

ALARM RESPONS • Wantrouwen • Schuld • Eenzaamheid • Verdriet, huilbuien • Depressie, lusteloosheid

ALARM RESPONS • Moe • Hoofdpijn • Spierpijn • Andere lichamelijke klachten • Eetproblemen • Sexuele problemen

HERSTEL • Alles wat helpt de illusies te herstellen is heilzaam • Balans tussen contact en rust • Expressie: praten, schrijven, tekenen • Aandacht afleiden • Lichamelijke activiteiten en lichaamsbeweging

HERKENNEN VAN HET ZELFGENEZEND PROCES • Niet het aantal symptomen, maar de ontwikkeling van de symptomen over de tijd • De dag erna, 3 dagen later, week later, maand later, etc.

HERSTEL • De illusies van veiligheid weer intact • Littekens • Betekenis geven

THERAPEUTISCHE EFFECTEN • • Voorspelbaarheid Controle Perspectief op herstel Angst voor de eigen reacties vermindert • Zelfrespect hersteld: vernedering ongedaan gemaakt door de overlevingswaarde van de symptomen: van loser naar held

HELPEND VOOR BEHANDELAAR • Rol van expert • Overzicht • Referentiekader • Basis voor beslissingen en keuzes