Intensieve motorische revalidatieprogrammas van arm en hand na

Intensieve motorische revalidatieprogramma’s van arm en hand na CVA Juliette Bosmans en André Drenth Ergotherapeuten RC Blixembosch Eindhoven Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep

Inhoud • • Vroegtijdig prognose stellen Intensiteit van oefenen Taakgeoriënteerd trainen Motorische revalidatiemodules: - Snel in Beweging - CIMT - NMS • Vragen/opmerkingen Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 2

Vroegtijdig prognose stellen • Dag 2 na CVA: - enige vingerextensie (BFM score 1 of meer) - schouderabductie (MI item 3 score 9 of meer) • Indien mogelijk: 98 % kans op ARAT-score 10 of hoger (= enige grijpfunctie mogelijk) na 6 maanden • Deze scores niet gehaald: - op dag 5: 25 % kans enige arm- en handvaardigheid na 6 maanden - op dag 9: 14 % Nijland 2011 Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 3

Oefenintensiteit • Aanbeveling: minimaal 2 keer per dag, minimaal 20 tot 30 minuten per behandelsessie, oefenen onder begeleiding van een fysio- en / of ergotherapeut. CBO-richtlijn, 2008 • Het is aangetoond dat het intensiever (langdurig en vaker) trainen van cliënten met een beroerte ten goede komt aan het herstel van de hemiparese en de ADL- zelfstandigheid Kwakkel, 2004 en 2006 Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 4

Oefenintensiteit • Intensiteit is afhankelijk van: - fase na CVA - behandeldoel - gekozen interventie (oefenen-adviseren-coachen) - organisatorische mogelijkheden behandelsetting • Het is aan te bevelen dat de ergotherapeut bij het plannen van de gekozen interventie qua tijd, plaats en intensiteit aansluit bij de kenmerken van betekenisvolle activiteiten • Een hoge intensiteit van oefenen wordt gepland bij het herleren van activiteiten op basis van motorische en/of cognitieve stoornissen Ergotherapierichtlijn Beroerte, 2013 Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 5

Taak-specifiek trainen Aanbeveling: Het is sterk aan te bevelen dat de ergotherapeut motorische revalidatie aanbiedt ter verbetering van het tweehandig handelen volgens de kenmerken van taakgeoriënteerde training waarbij motorische trainingsprincipes intensief, repetitief en functioneel toegepast worden in voor de cliënt betekenisvolle deeltaken of activiteiten. Ergotherapierichtlijnen Beroerte 2013 Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 6

Taakspecifieke training: • Taken zijn relevant voor de cliënt en/of diens context • Randomly ordered (variaties) • Repetitive (herhalingen) • Reconstructive (deelhandelingen, shaping) • Reinforcement (feedback) Bron: Hubbard et al, 2009 Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 7

Oefengids ‘Snel in Beweging’ De oefengids ‘Snel in Beweging’ heeft tot doel om de mensen met een beroerte sneller en intensiever te laten revalideren Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 8

Oefengids Blixembosch • Is aanwezig op elke kamer van de CVA-patiënt • Groepstraining onderdeel van de zorglogistiek: elke patiënt komt vanaf week 1 in de arm -en handgroep • VP oefent wanneer nodig en mogelijk Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 9

Groepstraining • Elke dag 45 minuten • Open groep • 9 patiënten, 3 ergo- of fysiotherapeuten • Verdeeld over 3 niveaus • Aan de map zijn oefeningen toegevoegd voor de herstellende arm en hand Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 10

CIMT Constrained-Induced Movement Therapy Of m. CIMT (modified) Gebaseerd op ‘learned non-use’ Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 11

Learned non-use • Handeling met de gezonde arm en hand doen is veel sneller en efficiënter (=positieve feedback) • Handeling met de paretische arm en hand kan pijn, hypertonie of vermoeidheid geven(=negatieve feedback) • Gevolg: paretische arm en hand worden minder ingeschakeld dan mogelijk, corticale representatie wordt kleiner Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 12

Doel CIMT • Motorische vaardigheden vergroten • Compensatiegedrag uitschakelen • Uiteindelijk: spontaan gebruik paretische arm en hand gedurende de dagelijkse activiteiten en daarmee een grotere zelfstandigheid Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 13

m. CIMT 1. Intensieve training van de paretische arm en hand waarbij gebruik gemaakt wordt van “shaping” en “task-practice” 2. Gedurende de weken van de training wordt de niet-paretisch hand buiten de therapietijden enkele uren in een handspalk gedragen 3. Tweehandigheidstraining, gericht op veranderen handelingsplan Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 14

m. CIMT Blixembosch • 2 dagen in de week training in Blixembosch (10. 00 – 15. 00 uur) • Duur 5 weken • Gesloten groep van 3 – 4 patiënten, klinisch en poliklinisch • Voor- en natesten (functionele a/h bewegingen, hulpvraag) Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 15

Inclusiecriteria • • • tijd na CVA minstens 4 weken enige actieve pols-en vingerextensie mogelijk; score UAT > 2 geen tot matig neglect een duidelijk aanwezige non-use gedurende de dagelijkse activiteiten; < 2, 5 op de MAL vanuit de hulpvraag van de patiënt wordt door het behandelteam gekozen voor een intensieve trainingsperiode van de aangedane arm en hand fysiek/mentaal in staat zijn om het (intensieve) programma te volgen voldoende taalvaardig om opdrachten te begrijpen en op te volgen patiënt moet in een groep kunnen participeren patiënt en, indien aanwezig de partner, moeten goed gemotiveerd zijn om het intensieve programma op te volgen en de thuisopdrachten uit te voeren. Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 16

Inhoud van de module • Voor- en nabespreken huiswerk • 2 p. d. arm- en handfunctietraining a. h. v. persoonlijke doelen en modules • Groepstherapie huishouden/koken • Groepstherapie sport en spel • Groepstherapie hobby-activiteiten • Groepstherapie zwemmen • Training door AB, BA, ET en FT Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 17

Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep

Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep

Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep

Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep

Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep

Meetinstrument ARAT (gem +/- SD) BFM (gem +/- SD) MAL AOU (gem +/- SD) MAL QOU (gem +/- SD) NHPT (gem +/- SD) COPM Uitvoering (gem +/- SD) Tevredenheid (gem +/- SD) Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep T 0 T 1 p 38. 07 46. 53 0. 011 19. 08 14. 31 43. 73 52 14. 33 11. 64 2. 24 3. 1 1. 0 0. 9 2. 1 3. 1 1. 0 0. 9 9. 1 13. 6 10. 25 10. 22 2. 74 5. 4 1. 2 2. 7 5. 6 1. 2 1. 7 0. 022 0. 031 0. 029 0. 005 0. 037 0. 026

Neuromusculaire stimulatie Er is aannemelijke effectiviteit voor neuromusculaire stimulatie van de paretische pols- en vingerextensoren bij patiënten met enige actieve pols-en vingerextensie (niveau 2) NMS blijkt een positief effect te hebben op het herstel van arm- en handvaardigheid. (niveau 2) KNGF Richtijnen Beroerte 2004 Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 24

NMS-Blixembosch Inclusiecriteria: - enige actieve extensie pols en vingers mogelijk - matige spasticiteit - geen pacemaker, geleidende materialen, huidproblemen ter plekke van de electroden - Maximaal 3 maanden post CVA Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 25

NMS • • • Training in een open groep Voor- en natesten 3 – 5 x p. w. 15 -> 45 minuten Maximaal 8 weken Training gericht op verbeteren actieve bewegingsmogelijkheden Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 26

Verder in aanbevelingen Richtlijnen: • Robot ondersteunende training • Spiegeltherapie • Virtual reality training • Mental practice • Simultane bilaterale training Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 27

Revalidatiecentrum Blixembosch maakt deel uit van de Libra Zorggroep 28