HCR 4 VE 5 ASIR TASNF DNEM HAZIRLAYAN

HİCRİ 4. VE 5. ASIR TASNİF DÖNEMİ HAZIRLAYAN: YUSUF AKGÜL, DR. ÖĞRT ÜYESİ

TEDVİN VE TASNİF DÖNEMİYLE İLGİLİ BİR NOT • Hadis Tarihinde Tedvin ve Tasnif hareketine dair unutmamamız gere ken bir husus vardır: Peygamberimizin, (tabiî olarak uygulandığı ve unutulmaz görülerek yazılmadığı için) anane halinde kalan sünnetinin durumu. Bugünün Medine hayatında bile izleri bulunabilen bu sünnetle rin, tedvin devrinde ayakta durduğu, uygulandığı, fa kat tamamıyla yazıya alınmadığı söylenebilir. İnsanların tabiî görüp, yazıya ihtiyaç duymadıkları bu an'anevi sünnet (görenek halindeki Medine Müslümanlığı), bu çağda da takip edilmiştir. Dolayısıyla bunun içinde, hadis öğrenim ve öğretimi ile diğer ilmi faaliyetler de vardır. Şu halde bu sünnetin izlerini bulmak tamamıyla ortaya çıkarmak pek de kolay görülmemektedir.

• Tedvin hareketini takip eden günlerde, Hadis usulünün durumu da dikkat çekicidir. Bu çağlarda de vamlı olarak problemleri artan İslam toplumlarının, hukukî dinî çıkmazlarına çare arayan fakihler muhaddisler mevcuttu. Kur'an‘ın ve sünnetin anla şılması, pratik hayata uygulanması, Peygamberimiz den devralınan tatbikî İslâm, onların faaliyetleri ve araştırmalarıyla yolunu bulup gelişiyordu. İşte bu devrede «fıkıh ve hadis usulleri karması» diyebilece ğimiz bir içtihat tekniği ve metodolojisi, daha da sistemleşiyor ve güçleniyordu. O devre ait ilmî seviyeyi eseri bugün elimizde bulunduğu için bu açıdan Şafii'den takip edebilmek teyiz. Şafiî'niner-Risâle adlı eserinin fihristini görmek bize, ilk bir buçuk asırlık ilmî seviyeyi ve hamuleyi tanıtmış olacaktır.

HİCRİ 4 VE 5. ASIRLAR: ABBASİLER-FATIMİLER-SELÇUKLULAR �Samarra Dönemi(836 -892) �Emirü’l-ümeralar Dönemi(936 -1055) �Selçuklu Egemenliği Dönemi(1055 -1194) �Moğol İstilası ve Yıkılış

HİCRİ 4. VE 5. ASIR SİYASİ OLAYLARI � Siyasi bakımdan bu yüzyılların en önemli olayları, Abbasi idaresinin zayıflaması, Selçukluların başarıları, Mısırdaki Fatımiler Devleti tarafından desteklenen Batınilerin faaliyetleri ve İslam ülkelerine yöneltilen Haçlı seferleridir. � Bu çağlarda Abbasi idaresi iki şii devlet olan Fatımiler ve Büveyhiler ile mücadelesi sonrasında zayıflamış, Kuzey Afrika ve diğer İslam coğrafyasında Midrariler, Karahanlılar, Saffariler, Samaniler, Hamdaniler, Ihşidiler, Murabıtlar, Gazneliler ve Büyük Selçuklular gibi bağımsız, yarı bağımsız devletler zuhur etmiştir. Endülüs Emevi devleti yıkılarak «müluku’t-tavaif: Emirlikler» dönemi başlamıştır. Bu devletin resmi mezhebi Malikîliktir. Her ne kadar İbn Hazm’ın başlattığı tartışmalar sonucu Zahirilik bu devrede çok konuşulsa da halk arasında etkili olamamıştır.

HİCRİ 4. VE 5. ASIR SİYASİ OLAYLARI � Fatimîler’in Suriye bölgesindeki hakimiyetleri dönemin Sünni Selçuklu Türkleri Büyük Selçuklular tarafından sona erdirildi. Dönemin Selçuklu veziri Nizamülmülk, ehl-i sünnet akidesini güçlendirmek ve devlet hizmetlerinde görevlileri yetiştirmek maksadıyla medreseler açmıştır. Tarihte bu medreseler Nizamiye Medreseleri olarak anılmıştır. � Ayrıca bu dönemde aşırı te’vil metoduyla Batıni görüşleri benimseyen Karmatiler adı verilen Şiî İsmaili bir grup ortaya çıkmış, Abbasi, Fatımi ve Büveyhiler ile mücadele etmiş, Büveyhiler ve diğer Arap kabileler karşısında mağlubiyetle hakimiyetleri son bulmuştur. � Beşinci yüzyıldaki önemli siyasi olaylardan birisi de Haçlı seferleridir. Hıristiyanlar bu seferleri esnasında Batınilerden ve Nusayrilerden yardım görerek H. 491/ M. I 097 de Antakya'yı ve H. 492/ M. I 098 de Kudüs'ü zapt ettiler. I. Haçlı ordularını takriben bir yüz yıl sonra Selahaddin yenilgiye uğratacaktır.

HİCRİ 4. -5. ASIR FİKRİ CEREYANLAR � Bu dönem, ilmî ve fikrî açıdan İslam ilimlerinin tamamen teşekkül ettiği, mezheplerin kökleştiği, Batınîler ile Karmatîlerin önemli ölçüde etkili olduğu, İslam felsefesi ve tasavvufun gelişmekte olduğu bir dönemdir. � Bu devir, itikadi, fıkhî ve felsefi tartışmaların yapıldığı, eleştiri ve savunmalarıyla yoğun fikrî cereyanların olduğu bir devirdir. � İtikadi açıdan Ebu’l-Hasan el-Eş’arî ve İmam Maturudî’nin (v. 333/944) görüşleri döneme damgasını vurmuştur. � Eş’arî’nin görüşlerini İbn Fûrek (v. 406/1015), İmam Maturudî’nin görüşlerini ise Ebu’l-Muîn en-Nesefî(v. 508/1115) sistemleştirmiştir. � Mu’tezile’den Kadı Abdu’l-Cebbar(v. 319/931), Ebu’l-Hüseyin el-Basrî(v. 436/1046) gibi alimler önde gelen isimlerdir.

� Fıkhî yönden Hanefî usulcüler; el-Kerhî (v. 340/953), el- Cessas(v. 370/980), ed-Debûsî(v. 430/1039), Ebu’l-Usr el. Pezdevî(v. 482/1089), es-Serahsî (v. 483/1089) � Hanbelî alimlerden; Berbehârî (v. 329/940), Hırâkî(v. 334/946), Ebû Ya’lâ el-Ferrâ (v. 458/1066), � Mâlikîlerden; İbn Ebû Zeyd(v. 386/996), İbn Abdi’l-Berr(v. 463/1071), Bakıllânî (v. 403/1013), � Şafiî âlimlerden; Rüknü’l-İslam el-Cüveynî (v. 438/1047), eş-Şirâzî (v. 476/1083), İmamu’l-Harameyn el-Cüveynî(v. 478/1085), Gazalî (v. 505/1111) dönemin öne çıkan isimlerdir. � Ehl-i hadis temsilcileri arasında İbn Hibban (v. 354/965), ilk Hadis usulü müellifi er-Ramehürmüzî (v. 360/971), Hakim en. Neysaburî(v. 405/1014), Hatîb el-Bağdadî(v. 360/971) gibi büyük alimler bu dönemde yaşamışlardır.

�Öte yandan Şiî İmamî alimlerden Kuleynî(v. 329/941), Şeyh Saduk(v. 381/991) ve Ebu Cafer et-Tusî (v. 460/1067) bu dönemde önde gelen isimlerdir. �İslam Felsefe geleneği bu dönemde zirveye ulaşmıştı. Felsefecilerden Farâbî (ö. 339) ve İbn Sinâ (ö. 428), Gazali(ö. 505); Tasavvufçulardan Ebû Ali Ed-Dekkâk (ö. 405) ve el-Kuşeyrî (ö. 546) , Ebu Nasr es-Serrac (ö. 378), Kelebazi(ö. 380) bu dönemin alimlerindendir.

MEZHEPLER ARASI İLİŞKİLERDE DIŞLAYICI YAKLAŞIM VE TAASSUP �Bu dönem devletler arasındaki mücadele gibi mezhepler arasındaki çekişme de şiddetli idi. �Mezhepler arasındaki farklılık derinleşmiş ve her grup kendini fırka-i nâciye görmüştür. Ehl-i hadis ile Mutezile veya Ehl-i rey arasında tartışmalar yoğunlaşmıştır. Bu dönemde akılla nakli uzlaştıran iki kelam ekolü ortaya çıkmıştır: Eşarilik ve Maturidilik. Amelde Hanbeliliği benimseyen Eşarilik, zamanla güç kazanmış ve Maturidilik zayıflamıştır.

�Şiilerle Ehl-i Sünnet salikleri arasında vuku bulan mücadelede bir çok kimse ölmüş, bunun gibi Eş'ari'lerle Hanbeliler arasında Bağdat'ta ve diğer yerlerde bir çok kavga olmuştur. Bu gibi çekişmeler özellikle Şafiilerle Hanbeliler ve Kerrami'ler arasında da vuku bulmuştur. �Nişapurda ve daha başka yerlerde de Nizamiye medreseleri vücuda getirilmiş, bu medreseler, Fatımiler karşısında Ehl-i Sünnetin görüşlerini korumak görevini yapıyorlardı. Nizamülmülk H. 484/ M. I 091 yılında Bağdat'taki Nizamiye Medresesinin başına Gazali'yi getirdi. Gazali din ve insanlık namına ihtilafların kalkması için elinden geleni yapmağa çalıştı.

EHL-İ HADİS, MU’TEZİLE EHL-İ RE’Y TARTIŞMALARI VE EHL-İ HADİSİN GÜÇ KAZANMASI �Bu dönemde ehli-i hadisi eleştirenler arasında Mu’tezile ve Ehl-i Re’yin devamı sayılan Hanefi ulema vardır. �Hatib el-Bağdadî gibi büyük muhaddislerin yazdığı eserler hadis ehlinin güç kazanmasına neden olmuştur. Bu dönemden sonra, Eşarilik, Maturidilik birlikte Ehl-i sünnet olarak anılmaya başlanmıştır. Bunlar ehl-i hadis ile Mu’tezilenin iki aşırı ucu temsil ettiğini düşünmekteydi. �Koyu bir Eş’arî olan Nizamü’l-mülk’ün medreseleri sayesinde Mutezile Bağdat’tan ayrılmak zorunda kalmıştır.

HİCRİ 4. ASIRDA HADİS İLMİYLE İLGİLİ GELİŞMELER: İLK HADİS USULÜ ESERLERİNİN YAZILMASI �Bu dönemde ilk hadis usulüne ait eserler kaleme alınmıştır. Ramhürmüzî (ö. 360) el-Muhaddisu’l. Fasıl, Hakim en-Nîsâbûrî (ö. 405) Ma’rifetü ulumi’lhadîs, Hatîb el-Bağdâdî (ö. 460) el-Kifâye fi ilmi’rivâye’yi yazmıştır. Bu eserler Mutezile Hadisçiler arasındaki tartışmalardan izler taşımaktadır.

DÖNEMİN TEMEL HADİS KAYNAKLARI �Bu dönemde her ne kadar sayıları azalsa da rivayet metoduna göre hadis kitapları telif edilmiştir. Müsned tarzında Taberânî’nin(ö. 360) Müsnedü’ş-Şamiyyin’i sayılabilir. �Yine ya ilk ravisine veya son ravilerini alfabetik olarak sıralayıp her ravinin adı altında rivayet ettiği bütün hadisleri ve âli isnadlarından seçtiği rivayetleri bir araya getiren Mu’cem adı verilen eserler yazılmıştır. Taberânî’nin (ö. 360), el-Mu’cemü’l-kebîr, el-Mu’cemü’levsat, el- Mu’cemü’s-sağîr; İbni Hibbân (ö. 354) Sahîh; Beyhakî ( ö. 458) es-Sünenü’l-kübrâ gibi temel hadis kaynakları bu döneme aittir.

DÖNEMİN RİCAL ESERLERİ �Bu dönemde yazılan önemli ricâl çalışmaları: İsim karışıklıklarını gidermek, künyesiyle bilinenlerin isimlerini tespit etmek, isim, künye veya nisbelerin okunuşlarını belirlemek vb. amaçlarla birçok kitap yazılmıştır. �Yine bu dönemde sahabe nesli ile ilgili çalışmalar yapılmıştır.

H. 4. ASIR HADİS İLİMLERİ ESERLERİ �Hadislerin illetleriyle ilgili çalışmalar yapılmıştır. Hadislerin bilinmeyen kelimelerinin açıklandığı Garîbü’l-hadis kitapları yazılmıştır. İtiraz edilen veya birbirine zıt anlamlar içeren hadislerin yorumlandığı ve ihtilafların giderildiği kitaplar yazılmıştır. Tahavî (ö. 321) Müşkülü’l-âsâr. �Hadislerde geçen misalleri bir araya toplayan çalışmalar yapılmıştır.

ŞERH ÇALIŞMALARI � Hattâbî (ö. 388), Mealimü’s-sünen (Sünen-i Ebî Davud şerhi) İbn Battal (ö. 449), Şerhu Camiu’ssahih (S. Buhârî şerhi) İbn Abdi’l-berr, et-Temhîd (Muvatta şerhi) � Şerhlerin içeriği: Hadislerin senedleriyle ilgili bilgi vermek, illetlerini açıklamak, bu illetleri giderecek şahitler bulmak, tanınmayan raviler hakkında bilgi vermek. � Metinle ilgili: Metinlerin şahitlerini bulmak, anlaşılmayan ifadeleri açıklamak, anlamı genişletecek bilgiler vermek.

TEMEL HADİS KAYNAKLARI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALAR �Müstedrek: Sıhhat şartlarına uygun olduğu halde bir hadis âliminin kitabına almadığı hadislerini toplamak suretiyle onun eksiklerini tamamlayan kitaplardır. Bu eserlerin amacı, şartlara uygun hadislerin sayısını arttırmaktır. Müstedrek çalışmaları genelde Sahihayn üzerine yapılmıştır. Örnek: 1. Hakim en-Nisâbûri, Müstedrek ala’sahîhayn’ı. 2. el-İlzâmât ale’s-Sahîhayn Dârekutnî,

Müstedrek Türü Eserlerin Yazılış Gayesi �Bir kişinin bütün hadislere ulaşmasının imkânsızlığı, tasnif işleminin henüz son şeklini almamış olması, her müellifin sıhhat şartlarının farklılık arz etmesi ve sıhhat için aranan temel şartlarda ittifak olsa bile ayrıntılarda değişik hükümlere ulaşılması gibi durumlar, hadislerin farklı tariklerden elde edilmiş olmasının o hadisin sıhhat derecesini arttıracağı düşüncesi ve sika râvinin ziyadesinin makbul olması ilkesi müstedrek türü eserlerin yazılmasına zemin hazırlamıştır.

El-Müstedrek ale’s-sahihayn � Hakim en-Nisaburî, asıl olarak kabul ettiği Sahihayn gibi cami iki eserin şartlarına uyan rivayetleri kitabında toplamıştır. Eser Sahîhayn’in müşterek planına göre tertip edilmiş, “Kitâbü’l-îmân” ile başlayıp “Kitâbü’l-ehvâl” ile sona eren elli iki kitaptan oluşmuştur. Eserde sahâbe ve tâbiîn görüşleriyle birlikte 8803 rivâyet mevcuttur. � Müstedrek’i telhis eden Zehebi, hadislerinin yarıya yakınının sahih, 1/4’inin metni illetli olsa da senedi sağlam, son 1/4’inin de münker ve vâhiyâttan ibaret olduğunu söyler. Bu yüzden kitabı Zehebî’nin telhisi ile okumalı, matbu eser de zaten birlikte basılıdır. Türkçe çevirisi Beşir ERYARSOY tarafından yapılıp Konevi yayınlarından 11 cilt halinde basılmıştır.

TEMEL HADİS KAYNAKLARI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALAR � Müstahrec: Bir hadis kitabındaki rivayetleri daha farklı isnadlarla toplayan hadis kitabı türüdür. Bu tür eserlerin amacı, asıl kaynaktaki hadisleri sened yönüyle güçlendirmektir. � Müstahric, tahrîcini yaptığı kitapta bulunmayan bazı zâit lafızları kaydettiği gibi asıl kitaptaki hadisleri teyit etmek için orada olmayan rivayetleri de tahrîc edebilir. Önemli olan husus, bu rivayetlerin sıhhatine dair yeterli araştırma yapılması ve bu konuda hüküm verilirken müstahrecdeki hadislerin müstakil olarak ele alınıp değerlendirilmesidir. Örnek: Ebû Avâne, Müstahrac. � Müstedrekler gibi genelde Sahihayn üzerine çalışılmıştır. el-Burkanî(371/982), elİsmailî(425/1034), Buhari üzerine; Ebu Avane’nin(316/928) Müslim üzerine; Ebu Nuaym’ın(430/1038) Sahihayn üzerine müstahrecleri meşhurdur. Bunlar da Sahihayn gibi cami niteliklidir.

Müstahrec Türü Eserlerin Faydaları � Müstahrec çalışmaları âlî isnadın elde edilmesine imkân verebilir. � Hadislerin rivayet zincirleri çoğalacağından rivayete olan güven artar. Bu da özellikle hadislerin teâruzu halinde tercih imkânı verir. � Asıl müellifin ihtisar, ihmal vb. sebeplerle almadığı birçok sahih rivayeti müstahric derleyeceği için metinlerde müphem veya eksik kalmış faydalı ve sahih ibareler bu yolla elde edilebilir. � Asıl eserde hadislerin senedinde râviyi tanımaya imkân vermeyen bazı müphem ifadeleri müstahric açıklayarak râvilerin kim olduğunu belirtir. � Asıl eserde merfû bir rivayetin mevkuf olarak veya mevkufa benzer bir tarzda rivayet edilmesi halinde müstahrecde bu karışıklık giderilir. � Asıl eserde dil kurallarına uymadığı için metnin anlaşılmasını zorlaştıran bir ifade bulunabilir; müstahric bulduğu diğer rivayetlerde bu ifadenin doğrusunu tesbit eder.

TASNİF DEVRİ SONRASI HADİS EDEBİYATI �Cem: İki veya daha fazla eserde yer alan hadisleri, tekrarları atarak bir eserde toplayan eserlerdir. Örnek: Hümeydî, el-Cem’u beyne’s-sahîhayn. �Etraf kitapları: Belirli kitaplarda yer alan hadislerin fihristini yapmak amacıyla yazılmıştır. Örnek: Halef el-Vasitî, Etrâfü’sahîhayn. �Şemail Kitapları Peygamberimizin iç ve dış güzelliklerini anlatan eserler

TEMEL HADİS KAYNAKLARINI ELEŞTİREN ÇALIŞMALAR �Çoğunlukla Buhari ve Müslim’in Sahîhleri üzerine eleştiri çalışmaları yapılmıştır.

HİCRİ DÖRDÜNCÜ VE BEŞİNCİ ASRIN TEMEL ÖZELLİKLERİ �Mezheplerin görüşleri kalıplaşmış ve sistematik hale gelmiştir. Mezhepler arasındaki çekişmeler artmıştır. Eş’arî ve Maturidî mezhebinin genel kabul görmesiyle Mutezile zayıflamıştır. �İlk hadis usulü eserleri yazılmıştır. �Kütüb-i sitte’den sonra, daha az öneme sahip hadis kitapları yazılmıştır. �Temel hadis kitapları üzerine müstedrek, müstahreç vb. çalışmalar yapılmıştır. �Şianın temel hadis kaynakları olarak kabul edilen eserler bu dönemde yazılmıştır.

Hadiste Şerh ve Yorum Dönemi �Hadisler bu dönemde çeşitli açılardan açıklanarak yorumlanmıştır. H. 4. asrın sonunda temel hadis eserlerini anlamaya dönük çalışmalar yapılmaya başlandı. Bu şerhlerin başlıca konuları hadislerin senedlerindeki ravilerin cerh ve tadil bakımından durumlarının belirlenmesi, hadisin anlamının, garip ya ada birbirine zıt görünen kelimelerinin açıklanması ve hadislerden hükümler çıkarılmasıdır.

�İlk bağımsız şerh çalışması Hattabî’nin Me’âlimü’s- Sünen adlı eseridir. Ebu Davud’un Sünen’i üzerine yapılmıştır. �Buhari ve Müslim’in sahihleri üzerine 200’e yakın şerh yapılmıştır. En meşhurları İbni Hacer el. Askalani’nin Buhari şerhi Fethu’l-Bari, İmam Nevevi’nin Müslim şerhi el-Minhac fi Şerhi Sahih-i Müslim b. Haccac’tır. İlk bağımsız şerh çalışması Hattabî’nin Me’âlimü’s-Sünen adlı eseridir. Ebu Davud’un Sünen’i üzerine yapılmıştır.

Nevevî – el-Minhâc �Müslim’in Sahih’ine yazılmıştır. “kavluhû” üslubuna sahiptir. Nevevî, şerhinde Kadı İyaz’ın İkmâl’ul-mu’lim bi fevâidi Müslim şerhinden oldukça istifade etmiştir.

Aynî – Umdet’ül-kâri �Aynî, Feth’ul-Bari’den istifade etmiştir. Yer yer İbn Hacer’e itiraz eder. Umdet’ül-kâri nakl ve tahkik yönünden Buhari şerhlerinin en hacimlisi, tetkik ve inceleme cihetinden en derli toplusudur. “kavluhu” üslubuyla yazılmıştır. Râvi bilgisi, hadislerin mantıkî münakaşası, gramer açıklamaları bakımından ehemmiyet taşımaktadır. Söz dizimi, İbn Hacer’den dağınıktır. Hanefîlere göre yazılmıştır. Matbaa-i mire baskısının hatası azdır, 10 ve 25 cilt hâlinde baskıları vardır.

DİĞER ŞERHLER � zimâbâdî – Avn’ül-Ma’bud Şerhu Süneni Ebî Dâvûd Mezhep delilleri zikretmeden hadisleri açıklar. Memzuc şerhlerdendir. Sünen’in metni sayfa başlarında ayrıca verilmiştir. Bab ve hadisler sıralanmış, 5252 hadis bulunmaktadır. 13 ciltlik matbu. �Sehârenfûrî – Bezl’ul-Mechûd fî halli Ebî Dâvud: �İki sebepten dolayı yazılmıştır: a) Şârih’in hadis sevgisi, b) Hadis ve fıkıh ilmini şahsında birleştirmiş Daha önce hanefî bir alime ait Ebu Davud şerhinin yazılmamış olması 10 ve 20 cilt matbu.

DİĞER ŞERHLER �Mübarekfûrî – Tuhfet’ül-Ahvâzî Tirmizi’nin Câmi’i üzerine yazmıştır. “Kavluhu” üslubuyla yazılmıştır. Tirmizi’nin metni sayfa başlarında ayrıca zikredilmiştir. 2 cilt mukaddime yazmıştır. Mukaddime de 2 bâb’a ayrılmış, 41 fasla bölünmüştür. İlk bâbda hadis ve hadis ilimleriyle ilgili bilgiler vermiş; ikinci bâbda Tirmizi ve Câmi’in tüm özelliklerini vermiştir. 10 ve 2 cilt hâlinde matbudur. � Ali el-Kari – Mirkât’ül-Mefâtih Mişkât’ül-Meşâbih’in üzerine yazmıştır. Memzuc bir şerhtir. Hanefi uleması bu esere çokça atıf yapar. Eserini tanıtırken şöyle der: “Hanefilerin delillerini ve meselelere ait görüşlerini ortaya koymaya ve böylece onları savunmaya çalıştım. ” 5 ve 10 ciltlik baskıları vardır.

TAHRİÇ ÖDEVİ �DİYANET 40 HADİS KARTELASINDAKİ VERİLEN HADİSLERİN TAHRİCİNİ YAPIP KAYNAKLARDAKİ METNİNİ KONTROL EDİNİZ. �HADİS METNİNİN KONTROLÜNÜ YAPARKEN KARTELADAKİ METİN İLE KAYNAKTAKİ METİNDE FAZLA VEYA EKSİK OLAN İFADELERİ KARŞILAŞTIRINIZ. BULDUĞUNUZ KAYNAKTAKİ İFADE İLE FARKLI İSE FARKI BELİRTİNİZ. �HADİSLERİ SENEDİ İLE BİRLİKTE YAZINIZ. �HADİSİN KAYNAĞININ KÜNYESİNİ TAM YAZINIZ(Müellifin Tam Adı, Kitabın Adı, Neşredenin Adı , Basım Yeri, Yayıncı, Basım Yılı, “Kitap/Bölüm Adı”, Bâb Numarası, Hadis Numarası, cilt ve sayfa numarası).

HAFTANIN ÖDEVİ �TASNİF DÖNEMİNE DAYALI HİCRİ 6. ASIR HADİS ÇALIŞMALARI HAKKINDA BİLGİ VERİNİZ. �İBNU’L-ESİR VE CAMİU’L-USUL ADLI ESERİNİ TANITINIZ. �Kaynak: � 1. Hadis Edebiyatı, İ. Lütfi Çakan, İfav. � 2. Hadis Literatürü, Mücteba Uğur TDV. � 3. İslam Ansiklopedisi