Germaskie prawo zwyczajowe V XVIII w Ewolucja prawa

Germańskie prawo zwyczajowe V – XVIII w.

Ewolucja prawa zwyczajowego zwyczaj (consuetudo) prawo zwyczajowe (ustne) spisanie prawa zwyczajowego kształtowanie prawa zwyczajowego przez panującego (władze państwowe)

Prawotwórstwo panującego (władz) � egzekucja prawa zwyczajowego � urzędowe spisy prawa zwyczajowego � wymiar sprawiedliwości (prejudykaty/precedensy/ryty procesowe) � stanowienie prawa • modyfikacja norm zwyczajowych • wprowadzanie nowych norm

Leges barbarorum (V-IX w. ) � spisy germańskiego prawa zwyczajowego � spisywane po łacinie i pod wpływem prawa rzymskiego (nie w Anglii) � pierwotnie oparte o zasadę osobowości/personalności prawa (professio iuris) - osobne dla ludności rzymskiej – Leges Romanae barbarorum �z czasem wprowadzały zasadę terytorialności prawa

Leges barbarorum (V-IX w. ) � Wizygoci: ◦ Kodeks Euryka/Codex Euricianus (II poł. V w. ) ◦ Brewiarz Alaryka/Breviarium Alarici (506 r. ) ◦ Kodeks Rekkeswinta/Lex Visigothorum Reccesvindiana (654 r. ) PRAWO HISZPAŃSKIE

Leges barbarorum (V-IX w. ) � Frankowie: ◦ Lex Salica Francorum (pocz. VI w. ) ◦ Lex Ribuaria (VIII w. ) ◦ Lex Baiuvariorum (VIII w. ) ◦ Lex Saxonum (IX w. ) PRAWO FRANCUSKIE I NIEMIECKIE

Leges barbarorum (V-IX w. ) � Longobardowie: ◦ Edykt Rotara/Edictus Rothari regis (643 r. ) ◦ „Edykt” Liutpranda (I poł. VIII w. ) PRAWO WŁOSKIE

Leges barbarorum (V-IX w. ) Anglo-Sasi: ◦ Kodeks Etelberta (ok. 600 r. ) ◦ Kodeks/Doom Book Alberta Wielkiego (około 890 r. ) PRAWO ANGIELSKIE

Źródła prawa frankońskiego (VI-IX w. ) Leges barbarorum Leges Romanae barbarorum kanony synodalne (zatwierdzone przez króla) kapitularze królewskie (capitularia)

Kapitularze Karolingów • ◦ świeckie (mundana) ◦ kościelne (ecclesiastica) ◦ mieszane (mixta) • • dodane do prawa zwyczajowego (legibus addenda) samodzielne (per se scribenda) dla wysłanników (missorum)

Germańskie prawo zwyczajowe (X-XVIII w. ) � partykularyzm prawa � stanowość i korporacyjność prawa � stopniowa recepcja praw powszechnych (ius commune): ius civile, ius canonicum � stopniowe wprowadzanie zasady publicznoprawnej w prawie karnym (XVI w. ) � dominacja w sferze prywatnoprawnej � brak nauki prawa (do XVII w. ) � brak systemu prawa

Spisy prawa zwyczajowego (XII-XVI w. ) Italia (prawo longobardzkie i frankońskie): ◦ Lombarda (XII w. ) ◦ Libri Feudorum (XII w. ) – prawo lenne włączone w XIII w. do CIC

Spisy prawa zwyczajowego (XIII-XVI w. ) Francja – coutumes: ◦ Coutume de Clermont (ok. 1280) ◦ Coutume de Paris (1510/1580 r. )

Spisy prawa zwyczajowego (XIII-XVI w. ) Rzesza Niemiecka: ◦ Zwierciadło Saskie/Sachsenspiegel (1220 -1235) - Eike von Repkow: • prawo ziemskie (Landrecht) • prawo lenne (Lehnrecht)

Niemieckie prawo miejskie • pierwotnie przywileje lokacyjne i prawo ziemskie (Zwierciadło Saskie) • z czasem prawo miasta macierzystego: wilkierze prejudykaty, ortyle pouczenia prawne • statuty miejskie (zbiory prywatne) – Weichbild Saski/Magdeburski