GELMN TEMEL KAVRAMLARI Yrd Do Dr Aysel TOPAN

GELİŞİMİN TEMEL KAVRAMLARI Yrd. Doç. Dr. Aysel TOPAN

FARKLILAŞMA BÜYÜME GELİŞME OLGUNLAŞMA

BÜYÜME (GROWTH) ORGANİZMANIN HÜCRE SAYISI VE BÜYÜKLÜĞÜNDE ARTMA

FARKLILAŞMA (DIFFERENTIATION) • HÜCRELERİN SİSTEMATİK OLARAK DEĞİŞEREK İŞLEVİNE ÖZEL FİZİKSEL VE KİMYASAL YAPILAR HALİNE DÖNÜŞMEDİR • BASİTTEN DAHA KOMPLEKS AKTİVİTE VE FONKSİYONLARI YERİNE GETİREBİLME SÜRECİDİR.

GELİŞME (DEVELOPMENT) BÜYÜMEYE PARALEL OLARAK GELİŞEN, BİR ÇOK YAPI VE İŞLEVİ BÜTÜNLEŞTİREN KARMAŞIK BİR YAPIDIR. Bütünleşme, hiyerarşi, ilerleme, yapısal bağlantı

OLGUNLAŞMA (MATURATION) VÜCUT ORGANLARININ KENDİNDEN BEKLENEN GÖREVİ YERİNE GETİREBİLECEK BİYOLOJİK KAPASİTEYE ULAŞMA • FİZİKSEL VE ZİHİNSEL YETERLİ HALE GELME (Çocuğun yaşı büyüdükçe sağ beynin mekansal sol beynin konuşma işlemini yönetmesi) BÜYÜME VE GELİŞMENİN SONUCU OLARAK ORTAYA ÇIKAN ÖĞRENMEYE HAZIR HALE GELME DURUMUDUR

GELİŞİM KONSEPSİYONDAN BAŞLAYAN DEĞİŞME ve HAREKET ÖRÜNTÜSÜDÜR

DEĞİŞME ÖRÜNTÜSÜ • Bebeklik, çocukluk ve ergenlikte büyümeye; yaşlılık ve ölümde de bozulmaya (decay) karşılıktır.

HAREKET ÖRÜNTÜSÜ Olgunlaşma ve deneyimi birlikte ilerlediği süreçtir

GELİŞİMİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Prenatal Faktörler • Anneye ve bebeğe ait

GELİŞİMİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Postnatal Faktörler • Kalıtım • Çevre

GELİŞİMİN TEMEL İLKELERİ • • • Gelişim dinamik bir süreçtir Gelişim, genetik bireyselliğin bir sonucudur. Gelişim, giderek artan bir özelleşme sürecidir. Gelişimde denge vardır. Gelişim arda görülen, düzenli bir süreçtir

YAŞAM DÖNEMLERİ • • • • Döllenme Doğum Öncesi (prenatal) gelişim Doğum Yenidoğan (ilk 28 GÜN) Bebeklik (0 -18/24 ay) Okulöncesi çocukluk (2 -5/6 yaş) Çocukluk (okul çağı 6 -11 yaş-KIZLAR, 6 -13 yaş-ERKEKLER) Buluğ (10/11 -13/14) Ergenlik (13/14 -18/21) Gençlik (İlk yetişkinlik/20 -30'lu yaşlar) Yetişkinlik (35/45 -65) Yaşlılık (65/70 -ölüm) Ölüm