Ucze z afazj motoryczn w szkole Dorota Dranczewska

Uczeń z afazją motoryczną w szkole Dorota Dranczewska neurologopeda, oligofrenopedagog Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 21. 04. 2018 Forum Nauczycieli Dzieci/Uczniów ze Specjalnymi Potrzebami Edukacyjnymi

Uczeń z afazją motoryczną – kto to taki? • Jako przedszkolak miał trudności z motoryką dużą. • Długo nie mówił, gdy zaczął mówić, mało kto go rozumiał. • Objawy zaburzeń mowy są pierwotne - nie są wynikiem niedosłuchu, niepełnosprawności intelektualnej, czy całościowych zaburzeń rozwojowych (ASD). • Specyficzny, głęboki charakter – trudności dotykają wszystkich podsystemów języka. • Praksja oralna – trudności z ruchami celowymi i kontrolowanymi aparatu artykulacyjnego. Otoczenie zazwyczaj nie rozumie komunikatów werbalnych dziecka. • Zaburzenia percepcji słuchowej i słuchu fonemowego przekładają się na trudności w pisaniu i czytaniu. Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 2

Diagnoza medyczna/diagnoza neurologopedyczna • Afazja – utrata zdolności do rozumienia i tworzenia wypowiedzi, rozpad systemu językowego na skutek uszkodzenia struktur mózgowych W logopedii małego dziecka: • Alalia prolongata – opóźniony rozwój mowy • Alalia motoryczna/alalia sensoryczna – uszkodzenie struktur mózgowych w okresie przedsłownym (do ukończenia 1. roku życia) • Niedokształcenie mowy o typie afazji – na skutek schorzeń neurologicznych mowa nie rozwija się tak, jak byśmy oczekiwali (od 2. do 6. roku życia) • Afazja dziecięca – na skutek uszkodzenia struktur mózgowych (po 6. roku życia) znaczny ubytek lub utrata zdolności rozumienia i konstruowania wypowiedzi (Panasiuk J. 2015) Niepełnosprawność ruchowa, w tym afazja = alalia motoryczna Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 3

Obraz zaburzeń w afazji dziecięcej Niepełnosprawność ruchowa afazja motoryczna /alalia motoryczna • Dziecko dużo rozumie, mało nazywa • Posługuje się gestem, pantomimą • Nie powtarza słów i zdań • Wolniej i gorzej rozwija się ruchowo • Często leworęczne • Trudności z orientacją przestrzenną, koncentracją uwagi • Właściwy kontakt uczuciowy i intelektualny z otoczeniem Afazja sensoryczna / alalia sensoryczna • Dziecko przejawia znaczne trudności w rozumieniu mowy • Badania słuchu niejednoznaczne • Nie jest zainteresowane mową • Prawidłowo reaguje na muzykę • Sprawia wrażenie dziecka niesłyszącego lub z zaburzeniami ze spektrum autyzmu (ASD) • Zaburzony kontakt intelektualny z otoczeniem Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 4

Zrozumieć, by pomagać wskazówki dla nauczycieli • • trudności z uwagą słuchową trudności z rozumieniem mowy trudności w wypowiadaniu się trudności w czytaniu i pisaniu trudności w uczeniu się matematyki obniżona sprawność motoryczna zaburzenia praksji zaburzenia integracji sensorycznej Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 5

Dostosowanie metod i form pracy do możliwości ucznia wyzwanie dla nauczyciela wspomagającego 26. 10. 2016, klasa 4 13. 04. 2018, klasa 5 Co jest potrzebne temu konkretnemu uczniowi? Myśl Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 6

Wsparcie terapeutyczne i psychologiczne: ucznia, rodzica i nauczyciela • Nie tylko Twój uczeń z afazją potrzebuje wsparcia. • Potrzebuje go rodzic – szczęśliwy i doceniony Rodzic to sukcesy szkolne dziecka! • Potrzebujesz go Ty – by jak najlepiej rozumieć potrzeby dziecka i pomagać mu. Dbaj o swoje poczucie sukcesu rozmawiając i wymieniając poglądy z innymi specjalistami! Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 7

Na jakim absolwencie z diagnozą afazji zależy szkole? • Dziecko z afazją motoryczną potrzebuje żyć w otoczeniu ludzi mówiących, bliskich mu i znaczących. Najczęściej jest to rodzina, rówieśnicy, nauczyciele i terapeuci. • Szkoła powinna być miejscem realizacji planów i marzeń, pozwalać rozwijać zdolności. • Zadaniem szkoły jest korzystne wpływanie na kształtowanie się osobowości dziecka z afazją oraz przygotowanie go do pełnienia ról społecznych. Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 8

Piśmiennictwo • Kordyl Z, Psychologiczne problemy afazji dziecięcej, PWN, Warszawa 1968 • Kurkowski Z. M. , Zaburzenia percepcji słuchowej u osoby z alalią motoryczną – studium przypadku, „Audiofonologia”, Tom XV, 1999 • Panasiuk J. , Postępowanie logopedyczne w przypadkach alalii i niedokształcenia mowy o typie afazji, [w: ] Logopedia. Standardy postępowania logopedycznego, red. S. Grabias, J. Panasiuk, T. Woźniak, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2015 • Paluch A. , Drewniak-Wołoszyn E. , Dziecko afatyczne w szkole i przedszkolu. Poradnik dla nauczycieli, Wydawnictwo KOMLOGO, Gliwice 2017 • Parol U. Z. , Dziecko z niedokształceniem mowy, WSi. P, Warszawa 1989 • Stecko E. , Zaburzenia mowy u dzieci. Wczesne rozpoznawanie i postępowanie logopedyczne, Wydawnictwo UW, Warszawa 2002 • www. rozkodujmyafazje. pl Zespół Edukacyjny nr 9 w Zielonej Górze 9