Przeciwciaa antyfosfolipidowe w pierwotnym zespole Sjgrena Marcin Mazurek

Przeciwciała antyfosfolipidowe w pierwotnym zespole Sjögrena. Marcin Mazurek, Magdalena Dryglewska, Maria Majdan Katedra i Klinika Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej w Lublinie

Wstęp n Zespół Sjögrena jest przewlekłą chorobą zapalną o podłożu autoimmunologicznym, charakteryzującą się naciekiem komórek limfoidalnych gruczołów zewnętrznego wydzielania, prowadzącym do upośledzenia ich funkcji. n Rozróżniamy pojęcia pierwotnego zespołu Sjögrena, oraz wtórnego zespołu Sjögrena.

Wstęp n Przeciwciała antyfosfolipidowe są dużą i heterogenną grupą immunoglobulin głównie klasy Ig. G i Ig. M rzadko Ig. A, skierowanych przeciwko ujemnie naładowanym fosfolipidom bądź kompleksom białkowo-fosfolipidowym związanym z białkami układu krzepnięcia. n Do grupy tej należą przeciwciała: antykardiolipinowe, LAC przeciw β 2 GPI, przeciw protrombinie, β 2 GPI przeciw aneksynie V przeciw kompleksowi protrombina-seryna przeciwciała przeciw poszczególnym anionowym fosfolipidom np. fosfatydyloserynie, fosfatydylocholinie, fosfatydyloinozytolowi

Wstęp Obecność a. PL można stwierdzić u chorych: n z chorobami autoimmunologicznymi n infekcyjnymi n limfoproliferacyjnymi n w nowotworach, n przy stosowaniu leków (np. prokainamidu, fenotiazyny, chlorotiazydu, chininy doustnych leków antykoncepcyjnych) n u chorych hemodializowanych n a także u 2%- 6, 5% ludzi zdrowych Obecność a. PL wiąże się z występowaniem charakterystycznych objawów klinicznych t. j. : - zakrzepice żylne i tętnicze - nawracające straty ciąż - małopłytkowość Współwystępowanie wybranych a. PL i objawów klinicznych będących następstwem zakrzepicy naczyniowej jest definiowane jako zespół antyfosfolipidowy

Materiał n Badaniami objęto 61 chorych z rozpoznaniem pierwotnego zespołu Sjögrena zgodnie z ujednoliconymi europejsko-amerykańskimi kryteriami z 2002 roku leczonych w Klinice Reumatologii i Układowych Chorób Tkanki Łącznej w latach 2005 -2007

Charakterystyka epidemiologiczna grupy chorych na Zespół Sjögrena. Zespoł Sjögrena Liczba chorych 61 Płeć: kobiety mężczyźni 59 Wiek (lata) 2 50, 0 ± 12, 7 (22 – 78) Czas trwania choroby (lata) 4, 0 ± 3, 2 (0, 5 – 12)

Metody n Przeciwciała antykardiolipinowe i anty-β 2 -glikoproteinie I w klasie Ig. M i Ig. G oznaczane były w surowicy krwi chorych przy użyciu komercyjnych zestawów do oznaczeń metodą ELISA firmy Euroimmun oraz Hycor Biomedica. n Antykoagulant toczniowy oznaczany był w osoczu cytrynianowym metodą koagulometryczną. n Za wynik pozytywny przyjęto dla przeciwciał: antykardiolipinowych - 15 MPL lub GPL U/ml anty-β 2 -glikoproteinie I - 20 RU/ml zarówno w klasie Ig. M i Ig. G.

Współwystępowanie różnych rodzajów przeciwciał a. PL w grupie chorych z Zespołem Sjögrena. Liczba pacjentów z obecnymi przeciwciałami a. PL w grupie chorych ZS n=61 a. CL + a-β 2 GPI + LAC 0 Obecne dwa z trzech przeciwciał 2 a. CL + a-β 2 GPI 2 a. CL + LAC - a-β 2 GPI + LAC - Co najmniej jedno przeciwciało 17 a. CL 15 a-β 2 GPI 3 LAC 1

Częstość występowania przeciwciał przeciw β 2 glikoproteinie I w klasie Ig. M i Ig. G w mianach wysokim, średnim i niskim w grupie chorych z Zespołem Sjögrena. Liczba pacjentów w grupie ZS n=61 w mianie wysokim > 90 RU/ml w mianie średnim niskim 40 - 89 RU/ml 20 – 39 RU/ml a-β 2 GPI 3 (4, 59%) a-β 2 GPI Ig. M 2 (3, 28%) 0 0 2 (3, 28%) a-β 2 GPI Ig. G 1 (1, 64%) 0 0 1 (1, 64%)

Częstość występowania przeciwciał a. CL w klasie Ig. M i Ig. G w mianach wysokim, średnim i niskim w grupie z rozpoznanym Zespołem Sjögrena. Liczba pacjentów w grupie ZS n=61 w mianie wysokim średnim niskim > 80 IU/ml 40 - 80 IU/ml 15 -39 IU/ml a. CL 15 (24, 59%) a. CL Ig. M 11 (18, 03%) 1 (1, 64%) 3 (4, 92%) 6 (9, 84%) a. CL Ig. G 12 (19, 67%) 0 2 (3, 28%) 10 (16, 39%)

Średnie miana przeciwciał antyfosfolipodowych dla grupy z Zespołem Sjögrena. a. CL Ig. M a. CL Ig. G a-β 2 GPI Ig. M a-β 2 GPI Ig. G Średnie miano dla grupy ZS ( IU/ml ) n=61 Średnie miano dla wyników pozytywnych z grupy ( IU/ml ) 12, 6 ± 16, 2 (0, 8 – 89, 9) 38, 02 ± 24, 37 (15, 31 – 89, 9) 12, 3 ± 10, 1 (0, 2 – 39, 9) 27, 64 ± 8, 5 (15, 2 – 39, 9) 8, 5 ± 6, 2 (0, 1 – 29, 3) 24, 9 ± 6, 2 (20, 6– 29, 3) 2, 9 ± 2, 6 (0, 4 – 20, 9) 20, 9 ( jeden wynik pozytywny)

Charakterystyka kliniczna chorych z obecnością w surowicy: p/ciał a. Cl Ig. M w wysokim mianie p/ciał a. Cl Ig. M w średnim mianie LAC Chory wiek ANA SS-B Hist- Leukopat. penia p/ciała p/fodrynie Ig. A/ Ig. M RF(+) ↑ TP 1. I-P 42 + - - + + -/- - - 2. D-S 74 + + - +/- - + 3. M-W 49 + + + - - -/- - - 4. M-S 69 + + + - - +/- - - 5. Z-W 38 + + - -/- - +

Charakterystyka kliniczna chorych z obecnością w surowicy: p/ciał a. Cl Ig. M w wysokim mianie p/ciał a. Cl Ig. M w średnim mianie LAC chory artralgia/ arthritis Objaw Raynouda vasculitis Lymphadenopatia inne 1. I-P +/- - - + a. TPO +, a. TG + ↓ C 3 2. D-S +/+ - - - p/ciała a. SRP + polineuropatia 3. M-W +/+ - - - p/ciała a. CCP + a. TPO +, a. TG + 4. M-S +/- - 5. Z-W +/+ + + - zespół brady-tachy a/ds. DNA +/-; ↓ C 3

Epizody zakrzepicy/powikłania położnicze n n n u 2 chorych kobiet lat 42 i 58 – zakrzepica żył głębokich kończyn dolnych poprzedzająca rozpoznanie zespołu Sjögrena, w obu przypadkach nie stwierdzono obecności w surowicy markerowych p/ciał antyfosfolipidowych u 1 chorego mężczyzny lat 62 - 3 krotnie epizody zakrzepicy t. biodrowej, 2 x epizody zakrzepicy żył kończyn dolnych poprzedzające rozpoznanie zespołu Sjögrena; w surowicy stwierdzono obecność p/ciał a. Cl Ig. G, anty-β 2 -glikoproteinie I Ig. G u 1 chorej 2 -krotnie poronienia ( 6 ciąż) poprzedzające rozpoznanie zespołu Sjögrena; nie stwierdzono obecności w surowicy markerowych p/ciał antyfosfolipidowych

Wnioski n w pierwotnym zespole Sjögrena, częstość występowania p/ciał antyfosfolipidowych jest relatywnie wysoka n miana przeciwciał są zazwyczaj niskie n obecności przeciwciał w surowicy rzadko towarzyszą epizody zakrzepowe, czy powikłania ciąży n tylko w jednym przypadku ( mężczyzna) stwierdzono współistnienie nakładania się pierwotnego zespołu Sjögrena i pełnoobjawowego zespołu antyfosfolipidowego

Dziękuję za uwagę