MLY 405 VERG HUKUKUI YRD DO DR EDA

MLY 405 VERGİ HUKUKU-I YRD. DOÇ. DR. EDA ÖZDİLER KÜÇÜK

VERGİ HUKUKUNUN TANIMI • Vergi hukuku, vergi ödevinin niteliğine, vergi borcunun doğması ve ortadan kalkmasına ilişkin maddi ve şekli hukuk kuralları bütünüdür. • Dar anlamda vergi hukuku yalnızca vergileri kapsarken vergilerin yanı sıra resim, harç ve şerefiye gibi cebre dayanan diğer kamu gelirleri geniş anlamda vergi hukukunun konusunu oluşturur.

Vergi Hukukunun Bağımsızlığına İlişkin Görüşler • Vergi hukukunun özel hukuk ile olan ilişkisi ile ilgili olarak üç temel görüş mevcuttur: 1) Vergi hukuku özel hukuka bağlıdır. 2)Vergi hukuku bağımsızdır. 3)Özel hukuk ilkeleri geçerli olmakla birlikte vergi hukuku alanında bu dalın özel düzenlemeleri esastır. Günümüzde vergi hukukçuları baskın olarak üçüncü yaklaşımı benimsemektedir.

Vergi Hukukunun Kamu Hukuku İçindeki Yeri • Vergi hukuku, kamu hukuku içinde yer alır. • Vergi hukuku ilişkisinde taraflar eşit konumda değildir. • Vergilendirme işleminde devlet vergilendirme yetkisini kullanır. • Bireysel bir vergilendirme işlemi idari işlem niteliğindedir. İdari işlemin unsurları, sakatlıkları, işlemlerin geri alınması, düzeltilmesi, yargısal denetim gibi konulara ilişkin idari ilkeler vergilendirme işlemleri bakımından da geçerlidir.

Vergi Hukukunun Bölümlenmesi • Vergi hukuku, genel ve özel vergi hukuku; maddi ve şekli vergi hukuku olmak üzere kendi içinde bölümlere ayrılmaktadır. • Vergi hukuku konuları itibariyle alt dallara bölünür: • Vergi usul hukuku, vergi icra hukuku, vergi yargılama hukuku ve vergi ceza hukuku, bu dersin konusunu oluşturan genel vergi hukukunun alt dallarıdır.

Genel vergi hukuku- özel vergi hukuku ayrımı • Genel vergi hukukunda bu hukuk dalının tümüne ilişkin ve bütün vergilerde uygulanacak temel ilkeler ve kurallar, vergi borcu ve vergi ilişkisinin niteliği, vergi borcunun doğması ve sona ermesi, vergilendirme alanında ortaya çıkan uyuşmazlıklar ve çözüm yolları incelenir. • Özel vergi hukukunda ise vergiler ve bunlara ilişkin mevzuat incelenir. • Genel vergi hukuku bu dersin konusunu oluşturur.

Maddi vergi hukuku-şekli vergi hukuku ayrımı • Maddi vergi hukuku, vergi borcu konusunda hak ve ödevlerin doğumunu, sona ermesini ve bunların içeriğine ilişkin hukuki ilkeleri inceleyen dal olarak tanımlanır. • Şekli vergi hukuku ise maddi hukukça belirlenen vergi ilişkisinde hak ve yükümlülüklerin gerçekleştirilme usullerini düzenleyen dal olarak adlandırılır.

Vergi Hukuku ile İlgili Mevzuat • • • 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu, 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu, 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu, 492 sayılı Harçlar Kanunu, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu, 197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun, 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu bu ders ile ilgili başlıca mevzuatı oluşturur.