Kapal Kutu sistemler Havzada olan olaylar detayl olarak

  • Slides: 10
Download presentation
Kapalı Kutu sistemler: • Havzada olan olaylar detaylı olarak incelenmeyip havzaya, yağışı akışa çeviren

Kapalı Kutu sistemler: • Havzada olan olaylar detaylı olarak incelenmeyip havzaya, yağışı akışa çeviren kapalı bir kutu gözüyle bakan modellerdir. Girdi ve çıktı değerlerine dayanarak model kurulur. Dolayısıyla sistemin çalıştırılması kolaydır. Bu modeller basit ve kullanışlı olması nedeniyle çok tercih edilmekle beraber olayın fiziksel sürecine hiç girmediği için eleştirilmektedir. Lineeer veya nonlineer olmak üzere ayrılırlar. • Birim-hidrograf modeli, sentetik birim hidrograf modelleri, rasyonel metod modeli, lineer regresyon modeli (lineer modeller) • Yapay sinir ağları modeli, nonlineer regresyon modeli (nonlineer modeller)

Birim hidrograf modeli:

Birim hidrograf modeli:

 • Birim hidrograf 1 cm yüksekliğinde artık yağışın meydana getirdiği dolaysız akışın hidrografıdır

• Birim hidrograf 1 cm yüksekliğinde artık yağışın meydana getirdiği dolaysız akışın hidrografıdır

Birim Hidrografın elde edilmesi • 1) Taban akışının çıkarılması: Gözlenen hidrograftan, taban akışı ayrılır.

Birim Hidrografın elde edilmesi • 1) Taban akışının çıkarılması: Gözlenen hidrograftan, taban akışı ayrılır. Hidrografın ordinatlarından taban akışı değerleri çıkarılarak dolaysız akış hidrografı elde edilir. 2) Dolaysız akış yüksekliğinin bulunması: Dolaysız akış hidrografının altındaki alan ölçülür vehavza alanına bölünerek dolaysız akış yüksekliği (cm) bulunur. 3) Birim Hidrografın ordinatlarının hesaplanması: Artık yağışın tamamı dolaysız akışa geçtiğinden → artık yağış yüksekliği = dolaysız akış yüksekliği - Dolaysız akış hidrografının ordinatları dolaysız akış yüksekliğine (cm) tek bölünerek BH'ın ordinatları belirlenir. 4) B. hidrografın süresi: Hiyetograf üzerinde öyle bir yatay çizgi çizilir ki, çizginin üstünde kalan = artık yağış yüksekliği olsun. Bu çizginin hiyetografla kesişme noktaları arasındaki zaman aralığı (farkı), artık yağış süresini (BH'ın süresini) verir to Q Qp Debi Dolaysız Akış Taban akışı t tp zaman

Birim Hidrografla Yağıştan Akışa Geçilmesi BH yardımıyla herhangi bir yağış anında oluşacak akışın hidrografı

Birim Hidrografla Yağıştan Akışa Geçilmesi BH yardımıyla herhangi bir yağış anında oluşacak akışın hidrografı şöyle elde edilir: a. Hiyetograftan sızma miktarı çıkarılarak artık (net) yağış hiyetografı elde edilir. b. Artık yağış hiyetografı, her biri to süreli olan parçalara ayrılarak her bir parçanın ii ortalama yağış şiddeti ve Pi = ii * to eşitliğiyle de artık yağış yüksekliği bulunur. - Eğer artık yağış hiyetografı to süreli parçalara bölünemezse, bu hiyetografın bölünebileceği uygun bir to değeri seçilir ve bu süreye karşılık gelen BH yukarıda anlatıldığı gibi elde edilir.