Asymetryczna informacja Selekcja negatywna Informacja Do tej pory

Asymetryczna informacja Selekcja negatywna

Informacja • Do tej pory zakładaliśmy, że nabywcy i sprzedawcy są doskonale poinformowani o jakości sprzedawanych dóbr i usług (doskonała konkurencja). • Jak wygląda sytuacja na rynkach np. usług medycznych, ubezpieczeń, lub samochodów używanych?

Asymetria informacji (przykłady) • Nabywca polisy ubezpieczeniowej wie więcej na temat ryzyka zdarzenia niż sprzedawca. • Właściciel używanego samochodu ma lepszą wiedzę na temat stanu swojego samochodu niż potencjalny nabywca. • Pracownicy wiedzą więcej o swoich umiejętnościach i predyspozycjach od pracodawców.

Asymetria informacji • Rynki na których jedna lub obie strony transakcji są niedoinformowane nazywamy rynkami z niedoskonałą informacją. • Rynki o niedoskonałej informacji, gdzie jedna ze stron transakcji jest lepiej poinformowana od drugiej nazywamy rynkami z asymetryczną informacją. • Nabycie wiedzy jest możliwe, ale kosztowne.

Asymetria informacji • Asymetria informacji powoduje błędną alokację rynkową tzn. : – równowaga może ustalić się w położeniu innym niż optimum Pareta, – równowaga rynkowa może nie istnieć.

Asymetria informacji • W jaki sposób asymetria informacji wpływa na funkcjonowanie rynku? • Będziemy omawiać: 0 selekcję negatywna 0 dawanie sygnałów 0 pokusę nadużycia (moral hazad), czyli ryzyko niewłaściwych zachowań 0 poprawność motywacyjną (bodźce).

Selekcja negatywna • Po stronie sprzedającego: – wypieranie z rynku produktu lepszego przez gorszy – ukryta informacja prowadzi do niedostatecznej podaży produktu wysokiej jakości. • Po stronie kupującego: – wypieranie z rynku lepszych klientów przez gorszych – rosnące koszty dla producenta wykluczają lepszych klientów z rynku.

Selekcja negatywna • Rozpatrzmy rynek samochodów używanych. • Dwa rodzaje aut: niskiej i wysokiej jakości. • Każdy sprzedawca auta niskiej jakości (graty) chce dostać $1000 (WTA – gotowość do akceptacji), a nabywcy są skłonni zapłacić najwyżej $1200 (WTP – gotowość do płacenia). • Natomiast każdy sprzedawca dobrego auta chce dostać $2000, a nabywcy są skłonni zapłacić najwyżej $2400.

Selekcja negatywna • Gdyby nabywcy mogli łatwo określić jakość auta, to graty byłyby sprzedawane po jakiejś cenie między: $1000 a $1200, a dobre auta po cenie między: $2000 a $2400. Korzyści z handlu • Załóżmy, że nabywcy nie są w stanie odróżnić grata od dobrego samochodu. • Jaki jest maksymalny udział gratów, aby auta dobrej jakości nie zostały wyparte z rynku?

Selekcja negatywna • q – odsetek samochodów wysokiej jakości na rynku. • (1 – q) - odsetek gratów. • Cena, którą nabywca będzie skłonny zapłacić będzie równa oczekiwanej wartości auta:

Selekcja negatywna • Niech EV > $2000 • Każdy sprzedawca może negocjować cenę pomiędzy $2000 a $EV (bez względu na jakość samochodu). • Wszyscy sprzedawcy na tym rynku odnoszą korzyści.

Selekcja negatywna • Załóżmy teraz, że EV < $2000. • Właściciele dobrych aut (wartość>$2000) opuszczą rynek (ich WTA>EV). • Wszyscy nabywcy wiedzą, że na rynku zostały do kupienia tylko graty. • W takim przypadku nabywcy zapłacą najwyżej $1200 i tylko graty zostaną sprzedane.

Selekcja negatywna • Auta złej jakości będą wypierać z rynku auta dobrej jakości. • Rynek zawodzi w dostarczaniu obustronnie korzystnych transakcji. • Korzyści z handlu będą ograniczone, gdyż dobre auta nie zostaną sprzedane. • Istnienie gratów na rynku samochodów używanych stwarza koszt zewnętrzny dla nabywców, a także dla sprzedawców dobrych aut.

Selekcja negatywna • Jaki jest maksymalny udział gratów, aby auta dobrej jakości nie zostały wyparte z rynku? • Nabywcy zapłacą za auto $2000 tylko jeśli: • Jeśli ponad jedną trzecią wszystkich aut na rynku stanowią graty, to dobre samochody zostaną wyparte z rynku.

Selekcja negatywna • Równowaga rynkowa, gdzie oba rodzaje aut będą sprzedane i nabywcy nie są w stanie rozróżnić jakości aut nazywamy równowagą łączącą. • Równowaga rynkowa, gdzie tylko jeden rodzaj aut będzie przedmiotem transakcji (albo oba rodzaje aut będą sprzedane jeśli nabywcy są w stanie rozróżnić ich jakość) nazywamy równowagą rozdzielającą.

Selekcja negatywna w praktyce • W praktyce zróżnicowanie stanu samochodów może nie być aż tak duże. • Właściciele mogą też nie mieć pełnej informacji. • Weryfikacja jakości przez nabywcę jest możliwa, choć kosztowna. • Nawet przy niskiej cenie podaż samochodów wysokiej jakości nie spadnie do zera. • Niemniej jednak, w porównaniu z pełną informacją, nie uda się sprzedać wielu samochodów wysokiej jakości.

Selekcja negatywna • Czy sytuacja na tym rynku zmieni się jeśli będzie więcej rodzajów aut? • Przypuśćmy teraz, że: 0 jakość aut na rynku jest równomiernie rozłożona (rozkład jednostajny) między $1000 a $2000 0 dowolne auto, które właściciel wycenia na: $x, potencjalny nabywca wycenia na: $(x+300). • Jakie auta zostaną sprzedane?

Selekcja negatywna Dla kupującego wartość oczekiwana auta na tym rynku to: $1500 + $300 = $1800. 1000 1500 2000 Wycena sprzedawców Sprzedawcy, którzy wyceniają swoje auto na więcej niż $1800 opuszczą rynek.

Selekcja negatywna Dla kupującego wartość oczekiwana pozostałych na rynku aut wynosi teraz: $1400 + $300 = $1700. 1000 1400 1800 Wycena sprzedawców Sprzedawcy, którzy wyceniają swoje auto między $1700 a $1800 opuszczą rynek.

Selekcja negatywna • Rozpatrzmy teraz przypadek ogólny. • Niech v. H oznacza najwyższą wartość dowolnego auta na rynku dla sprzedawcy. • Oczekiwana wartość samochodu dla sprzedawcy wynosi:

Selekcja negatywna • Nabywca zapłaci najwyżej: • Musi to być cena jaką sprzedawca najdroższego samochodu na rynku zgodzi się zaakceptować, czyli: • W wyniku selekcji negatywnej auta o wartości ponad $1600 znikną z rynku.

Selekcja negatywna z wyborem jakości • Rozważmy teraz wariant, gdzie jakość (albo wartość) sprzedawanego towaru może być wybierana przez producenta. • Rynek parasoli: wysokiej i niskiej jakości. • Które z nich będą produkowane i sprzedawane?

Selekcja negatywna z wyborem jakości Założenia: • Nabywcy są skłonni zapłacić $14 za parasol wysokiej jakości lub $8 za parasol niskiej jakości. • Każdy konsument chce kupić tylko jeden parasol, a jego jakości nie można określić w sklepie. • Krańcowy koszt produkcji parasoli wysokiej jakości wynosi $11, a niskiej jakości $10.

Selekcja negatywna z wyborem jakości • Przypuśćmy, że wszyscy producenci wytwarzają parasole tylko wysokiej jakości. Każdy nabywca zapłaci $14, a zysk producentów wyniesie $14 - $11 = $3 na jednym parasolu. • Na takim rynku producenci mają jednak zachętę, aby zacząć wytwarzać parasole niskiej jakości, ponieważ zysk producentów wzrasta do: $14 - $10 = $4/parasol. • Nie może istnieć równowaga rynkowa, przy której tylko parasole wysokiej jakości byłyby produkowane. • Czy istnieje w takim razie równowaga rynkowa, gdzie tylko parasole niskiej jakości byłyby sprzedawane?

Selekcja negatywna z wyborem jakości • Przypuśćmy teraz, że wszyscy producenci wytwarzają parasole tylko niskiej jakości. • Nabywcy zapłacą $8 za parasol, a koszt produkcji wynosi $10. Nie może istnieć równowaga rynkowa, przy której tylko parasole niskiej jakości byłyby produkowane. Nie ma równowagi rynkowej z jednym rodzajem parasoli (wysokim lub niskim). • Czy istnieje w takim razie równowaga, przy której oba rodzaje parasoli byłyby produkowane? Jaki musiałby być udział parasoli wysokiej jakości?

Selekcja negatywna z wyborem jakości • q – odsetek producentów wytwarzających parasole wysokiej jakości (0 < q < 1). • Nabywca byłby skłonny zapłacić: EV = 14 q + 8(1 - q) = 8 + 6 q. • Producenci parasolek wysokiej jakości muszą móc pokryć koszty produkcji, czyli: EV = 8 + 6 q ³ 11 Þ q ³ 1/2.

Selekcja negatywna z wyborem jakości • Co najmniej połowa producentów na rynku musiałaby wytwarzać parasole wysokiej jakości (równowaga łącząca). • Jednak producenci parasoli wysokiej jakości mają zachętę, aby zacząć wytwarzać parasole niskiej jakości, (zysk wyższy o $1 za każdy sprzedany parasol). • Ponieważ wszyscy producenci rozważają tak samo, to odsetek parasoli wysokiej jakości na rynku spadnie do zera, a za taki parasol konsumenci zapłacą tylko $8. • Nie ma równowagi rynkowej z dwoma rodzajami parasoli. Jedyny stan równowagi odpowiada zerowej produkcji parasoli obydwu jakości (brak rynku).

Selekcja negatywna (przykłady) • Ubezpieczenie zdrowotne / na życie: – Chętniej ubezpieczają się ludzie: • o złym stanie zdrowia • prowadzący niezdrowy tryb życia • członkowie rodzin cierpiących na rozmaite przypadłości • … – Weryfikowanie takich podejrzeń jest dla ubezpieczyciela kosztowne

Selekcja negatywna(przykłady) • Ubezpieczenie komunikacyjne: – Ubezpieczeni różnią się • • • Intensywnością użytkowania samochodu –Umiejętnościami –Stylem jazdy –Dbałością o samochód –Jego stanem technicznym … – Wiele z tych charakterystyk jest nieobserwowalnych dla ubezpieczyciela, ale znanych ubezpieczonemu

Selekcja negatywna (przykłady) • Kredyty: – Istotnym komponentem kosztu kredytu jest ryzyko niespłacenia lub zaległości w spłacie – Ryzyko takie zależy od indywidualnych charakterystyk – Ludzie nieodpowiedzialni, nierzetelni, mający kłopoty z utrzymaniem pracy itd. mogą chętniej brać kredyty – Prowizje rosną, solidniejsi klienci odpadają

Jak walczyć z negatywną selekcją klientów? • Ograniczać dobrowolność – Obowiązkowe ubezpieczenie wszystkich (rola państwa, np. składki ZUS) – Sprzedawanie firmom ubezpieczeń grupowych • Niwelować asymetrię informacji – segregacja na różne grupy ryzyka (np. od wieku kierowcy, historii wypadkowości, koloru samochodu itd. ) – Systemy bonus/malus, historia kredytowa itd.

Unikanie negatywnej selekcji (sprzedający) – Reputacja • Rankingi, informacje od innych itp. – Standaryzacja • Np. Mc. Donalds, Holiday Inn (“No Surprises”) itp. – Gwarancje • Uwzględnianie reklamacji – Sygnalizowanie jakości • certyfikaty, dyplomy itp.