POTVRDA EVOLUCIJE Lucija Stanko 4 g KOMPARATIVNA ANATOMIJA

POTVRDA EVOLUCIJE Lucija Stanko, 4. g

KOMPARATIVNA ANATOMIJA ■ Usporedba vanjskog izgleda i anatomskih karakteristika ■ Organi istog podrijetla – potiču od zajedničkog pretka ■ Homologni organi – zajedničko podrijetlo, različite uloge ■ Analogni organi – ista funkcija, zbog prilagodbe na životne uvjete

■ Zakržljali (rudimentarni) organi ■ Kod čovjeka – trtična kost, crvuljak, mišići uške, dlake i mišići dlake ■ Atavizmi – osobine utvrđene kod pojedinih jedinki, svojstvene predcima ■ Kod čovjeka – abnormalna dlakavost, prekomjeran broj zubi, velika pokretljivost nožnog palca kod novorođenčadi

KOMPARATIVNA EMBRIOLOGIJA ■ Proučavanje različitih stadija embrionalnog razvoja ■ U ranim fazama nema razlike u zametcima kralježnjaka podrijetlo od zajedničkog pretka

BIOGEOGRAFIJA ■ Raspored živih organizama na Zemlji ■ Slične ekološke niše popunjene sličnim organizmima

PALEONTOLOGIJA ■ Fosili – ostaci živih organizama i njihovih aktivnosti (ljuske jaja, izmet, ostaci stopala) ■ Fosilizacija

■ Okamenjivanje (petrifikacija) – proces zamjene organskih tvari mineralnim ■ Pougljenjivanje (karbonizacija) – proces nepotpune oksidacije tvari pod visokim tlakom (biljni materijal) ■ Bitumenizacija – biljni materijal naglo prekrije voda ■ Konzerviranje – proces očuvanja koji se odvija pri visokim temperaturama (mumificiranje) ili niskim (smrzavanje) ■ Otiskivanje – nastanak otiska u stijenama nakon otapanja ljuske ili kućice ■ Inkrustacija – na površinu organskog ostatka voda istaloži mineralnu koru

ZAKON O SUPERPOZICIJI ■ Razvoj geologije, Nicolaus Sten ■ Niži slojevi sedimenta su stariji, osim ako nije došlo do nekih geoloških poremećaja ■ U nekim slojevima se na različitim lokacijama pojavljuju isti fosili – slojevi iste starosti ■ Vremenska skala (eoni, epohe, periodi, ere) ■ Relativna starost fosila – određivanje starosti stijena u kojima je fosil pronađen ■ Apsolutna starost fosila – pomoću radioaktivnih izotopa

■ PSEUDOFOSILI – anorganskog podrijetla, izgledom podsjećaju na fosile ■ ŽIVI FOSILI – vrste koje su se vrlo malo mijenjale tijekom milijuna godina (resoperke, crvene pande, krokodili, indijska lađica, ginko)

■ PRIJELAZNI OBLICI – imaju karakteristike pretka i potomka (povezuju te dvije vrste) ■ Archeaopteryx lithografica ( povezuje ptice i gmazove – kljun, krila, perije; kandže, zube, rep sastavljen od kralježnjaka)

BIOKEMIJSKI DOKAZI ■ 4 osnovna elementa : C, O, N, H ■ Nasljedne molekule: DNA, RNA ■ Istih 20 aminokiselina ■ Citokrom c – varijacije u slijedu aminokiselina; omogućuju proučavanje srodnosti pojedinih organizama ■ Slijed parova baza ■ Utvrđivanje stope mutacije

■ https: //www. ncbi. nlm. nih. gov/pubmed/21857125 ■ https: //evolution. berkeley. edu/evolibrary/article/lines_06 ■ http: //education. seattlepi. com/comparative-embryology-6455. html ■ https: //evolution. berkeley. edu/evolibrary/article/history_16 ■ https: //www. amnh. org/our-research/paleontology