Anonim irketlerde Sona Erme Trk Ticaret Kanununun 529

Anonim Şirketlerde Sona Erme Türk Ticaret Kanunu’nun 529. maddesine göre, anonim şirket; (a) Sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hâle gelmemişse, esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle, (b) İşletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle, (c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle, (d) 421. maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygun olarak alınan genel kurul kararıyla, (e) İflasına karar verilmesiyle, (f) Kanunlarda öngörülen diğer hâllerde, sona erer.

Diğer Özel Sona Erme Nedenleri • Organ Eksikliği Dolayısıyla Sona Erme (TTK m. 530) • Haklı Sebeple Fesih (TTK m. 531) • Kamu Düzenine veya İşletme Konusuna Aykırı İşlemlerde ve Faaliyette Bulunmak Dolayısıyla Sona Erme (TTK m. 210) • Kuruluşta Kanun Hükümlerine Aykırılık Dolayısıyla Feshi Davası Yoluyla Sona Erme (TTK m. 353) • Sermayenin Kaybı ve Borca Batıklık Dolayısıyla Sona Erme (TTK m. 376) • Anonim Şirketin Birleşmesi ya da Bölünmesi Dolayısıyla Sona Erme [TTK m. 152/3; 159/1(a)]

Anonim Şirketin Tasfiyesi • Tasfiye hâlindeki şirket, pay sahipleriyle olan ilişkileri de dâhil, tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve ticaret unvanını “tasfiye hâlinde” ibaresi eklenmiş olarak kullanır. Bu hâlde organlarının yetkileri tasfiye amacıyla sınırlıdır (m. 533/2). • Tasfiye sürecine girilmesinin bir diğer hukuki sonucu da, şirket organlarının görev ve yetkilerinin, tasfiyenin yapılabilmesi için zorunlu olan, ancak nitelikleri gereği tasfiye memurlarınca yapılamayan işlemlere özgülenmesidir. Tasfiye işlerinin gereklerinden olan hususlar hakkında karar vermek üzere genel kurul da “tasfiye memurları” tarafından toplantıya çağrılır.

• TTK m. 542 çerçevesinde tasfiye memurları; • Şirketin süregelen işlemlerini tamamlamak, gereğinde pay bedellerinin henüz ödenmemiş olan kısımlarını tahsil etmek, aktifleri paraya çevirmek ve şirket borçlarının, ilk tasfiye bilançosundan ve alacaklılara yapılan çağrı sonucunda anlaşılan duruma göre, şirket varlığından fazla olmadığı saptanmışsa, bu borçları ödemekle yükümlüdürler. • Tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem yapamazlar. • Şirket borçları şirket varlığından fazla olduğu takdirde durumu derhâl şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine bildirirler; mahkeme iflasın açılmasına karar verir. • Tasfiyenin uzun sürmesi hâlinde, her yıl sonu için tasfiyeye ilişkin finansal tabloları ve tasfiye sonunda da kesin bilançoyu düzenleyerek genel kurula sunarlar. • Şirketin bütün mal ve haklarının korunması için düzenli ve görevinin bilincinde bir yönetici gibi gereken önlemleri alır ve tasfiyeyi mümkün olan en kısa sürede bitirirler. • Tasfiye işlemlerinin düzenli yürütülmesi ve güvenliği için gereken defterleri tutarlar. • Tasfiye sırasında elde edilen paralardan şirketin süregelen harcamaları için gerekli olan para dışında kalan paraları, bir bankaya şirket adına yatırırlar. • Vadesi gelmemiş borçları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca kısa vadeli kredilere uygulanan oran üzerinden iskonto ederek derhâl öderler. Alacaklılar bu ödemeyi kabul etmek zorundadır. Kanun gereği iskonto edilmesi mümkün olmayan alacaklar bu hükümden müstesnadır. • Pay sahiplerine tasfiye işlerinin durumu hakkında bilgi ve istedikleri takdirde bu konuda imzalı belge verirler.

Şirketin Ticaret Sicilinden Terkini: Tüzel Kişiliğin Son Bulması Tasfiyenin sona ermesi üzerine şirkete ait ticaret unvanının sicilden silinmesi tasfiye memurları tarafından sicil müdürlüğünden istenir. İstem üzerine silinme tescil ve ilân edilir (TTK m. 545). Bu şekilde, ticaret siciline tescil ile tüzel kişilik kazanan anonim şirketin yine ticaret sicilinden terkin edilerek tüzel kişiliği son bulur.