De meerwaarde van een herstelgerichte schoolcultuur Herstelrecht Algemeen

De meerwaarde van een herstelgerichte schoolcultuur Herstelrecht

Algemeen • Nieuwe manier van kijken naar en omgaan met grensoverschrijdend, schadeberokkenend gedrag • Straf staat niet centraal, maar teweeg gebrachte schade Schoolcultuur als oplossing

1. Herstelrecht: een succesvol alternatief? • Dreigen of sanctioneren met straffen averechts effect belet geen recidivisme zorgt voor groter isolement, meer problemen • Nieuwe aanpakwijze (herstelgericht groepsoverleg, bemiddeling en time out )

2. De herstelrechtelijke filosofie • Voorrang op psychologische, emotionele en sociale dimensie • Uitgebreide rol aan slachtoffers + omgeving • Eist verantwoordelijkheid van daders + omgeving Toegebrachte schade herstellen Samenleving of schoolgemeenschap betrekken

• Procedure van herstelbemiddeling: ▫ Neutrale tussenpartij ▫ Eerst contact met de dader ▫ Akkoord dader = aanspreken slachtoffer Niet akkoord dader = verlaten bemiddelingspiste ▫ Betekenisvolle derden betrekken ▫ Gesprek op neutrale bodem ▫ Eindconclusies op papier + ondertekend ▫ Afronding met een feestelijk moment

• Voordelen en doelen: • Daders: - Toegebrachte leed onder ogen te zien - Gedrag of houding corrigeren • Slachtoffers: - Vragen stellen - Antwoorden en begrip krijgen • Schoolgemeenschap: Waarden en verwachtingen te expliciteren

• Toepassingen: ▫ Peermediation of peerbemiddeling ▫ Herstelgericht groepsoverleg (op school): HERGO’s ▫ Time-out ▫ Herstelgericht kringgesprek ▫ Vertrouwensleerlingen ▫ Herstelgerichte berisping ▫ ‘No-blame’-aanpak

3. Inbedding in schoolcultuur • Herstelgerichte schoolcultuur onderscheidt zich door: ▫ Mensen kunnen conflicten positief hanteren ▫ Zoeken naar respectvolle uitwegen, inclusieve maatregelen ▫ Omgangscultuur van respect en erkenning ▫ Nadelige gevolgen kunnen rechtzetten of compenseren ▫ Investeren in sociale en emotionele vaardigheden

• Social Discipline Window: ▫ Bestraffend: ‘afzetten’ tegen dader + tot de orde roepen ▫ Herstelgericht: samenwerking + aanspreking ▫ Beschermend: dader in bescherming, te jong om te straffen ▫ Onverschillig: laat zich niet in met wat er fout is gegaan

• Bouwstenen voor een herstelgerichte schoolcultuur:

Referentie: • Onderwijs Vlaanderen (2008). De meerwaarde van een herstelgerichte schoolcultuur. Rapport (PDF-document). Geraadpleegd op 19 november 2010, op http: //www. ond. vlaanderen. be/antisociaalgedrag/pgs/MINPesten-KL-hefboom 4 -1 -1. 3. pdf