Zgwacenie Art 197 kk 1 Kto przemoc grob

Zgwałcenie

Art. 197 kk § 1. Kto przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza inną osobę do obcowania płciowego, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. § 2. Jeżeli sprawca, w sposób określony w § 1, doprowadza inną osobę do poddania się innej czynności seksualnej albo wykonania takiej czynności, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. § 3. Jeżeli sprawca dopuszcza się zgwałcenia: 1) wspólnie z inną osobą, 2) wobec małoletniego poniżej lat 15, 3) wobec wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 3. § 4. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 -3 działa ze szczególnym okrucieństwem, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 5.

Znamiona czynu zabronionego • Przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem – wspólną cechą tych środków jest wyłączenie możliwości podjęcia świadomej decyzji w przedmiocie swojego życia seksualnego. • Nie chodzi o realizację popędu seksualnego przez sprawcę przestępstwa, ale konieczne jest wyjaśnienie, czy doszło do zamachu na wolność seksualną ofiary zgwałcenia.

Z komentarza prof. Zolla i Wróbla • „Do przyjęcia, że doszło do zastosowania przemocy, nie wystarczy wykazanie, że została użyta siła fizyczna, ale konieczne jest również stwierdzenie, że siła ta doprowadziła do przełamania oporu ofiary lub jej użycie uniemożliwiło zamanifestowanie takiego oporu. W sytuacjach braku oporu po stronie pokrzywdzonego nie można mówić o użyciu przemocy. Braku oporu w świetle znamion art. 197 nie należy utożsamiać ze zgodą na podjęcie czynności seksualnej, gdyż wyrażenie takiej zgody oznacza, że nie dochodzi do ataku na dobro prawne w postaci wolności seksualnej. Przez opór należy rozumieć zamanifestowany zewnętrznie sprzeciw ofiary wobec czynności, do której użyta siła fizyczna ma ją przymusić. Do przyjęcia, że opór wystąpił, nie jest konieczne wyczerpanie wszystkich dostępnych środków obrony (zob. wyrok SN z 8. 10. 1997 r. , V KKN 346/96, KZS 19984– 5, poz. 16), ale niezbędne jest obiektywnie dostrzegalne dla sprawcy podjęcie oporu w czasie stosowania przemocy, gdyż tylko wtedy można przyjąć, że ofiara wyraża sprzeciw wobec takiej formy przymuszenia jej do podjęcia określonej czynności seksualnej”.

Z komentarza prof. Zolla i Wróbla • „Podstęp jako znamię przestępstwa zgwałcenia, w odróżnieniu od znamion zastosowania przemocy lub groźby bezprawnej, nie jest oparty na zastosowaniu przymusu zmierzającego do przełamania oporu ofiary w przedmiocie podjęcia czynności seksualnej, ale zasadza się na wprowadzeniu w błąd lub wykorzystaniu błędu ofiary umożliwiającego nawiązanie z nią kontaktu seksualnego. W doktrynie uznanie zyskało szerokie ujęcie podstępu na gruncie przestępstwa zgwałcenia uznające, że podstępem jest zarówno wywołanie lub wykorzystanie błędu ofiary odnośnie do istotnych przesłanek motywacyjnych stanowiących postawę do decyzji co do zaangażowania seksualnego ofiary (tzw. ujęcie wąskie), jak i poprzedzone wprowadzeniem w błąd lub wykorzystaniem błędu ofiary doprowadzenie jej do stanu wykluczającego swobodną autodeterminację seksualną z uwagi na wyłączenie aparatu decyzyjnego albo ruchowego (tzw. ujęcie szerokie). Rozumiejąc błąd jako niezgodność rzeczywistości ze świadomością ofiary, uznać trzeba, że rozbieżność ta może dotyczyć zarówno obiektywnie istotnych motywów podjęcia decyzji co do czynności seksualnej, jak i poprzedzających czynność seksualną okoliczności, które ostatecznie doprowadziły do tego, że w momencie przestępstwa ofiara nie była w stanie podjąć swobodnej decyzji woli w tym zakresie”.

Zgwałcenie w małżeństwie • Wyodrębniony rodzaj zgwałcenia ze względów kryminologicznych – w sferze prawnej nadal jest to art. 197 kk. • Wg. danych statystycznych ok. 27% wszystkich zgwałceń to zgwałcenia w małżeństwie.

Wyrok SN z 14. 03. 2017 r. , IV KK 369/16 „Należy zauważyć, że z zeznań pokrzywdzonej wynika, że przez wiele lat uważała zachowania męża w sferze intymnej za normalne i dlatego im się nie sprzeciwiała i nie stawiała rzeczywistego oporu przed odbyciem stosunku, ponieważ uważała go za normalną małżeńską powinność. Podobnego zdania była również jej teściowa. Skoro więc pokrzywdzona poddawała się woli męża i dopiero po wielu latach oceniła jego zachowania krytycznie, to należy wyjaśnić, czy zachowania oskarżonego nie wynikały z jego błędnego przekonania co do ich legalności i normalności, zakorzenionego w środowisku”. • Czy w tej sprawie SN dopuścił powołanie się oskarżonego na błąd z art. 30 kk? • Zob. glosa krytyczna J. Warylewskiego, OSP 2018/11, s. 71 -82.

Co nie ma znaczenia dla realizacji znamion zgwałcenia? • „zachowanie pokrzywdzonej na Facebooku nie może mieć wpływu na ocenę jej zeznań co do samego przebiegu zdarzenia będącego przedmiotem tego postępowania. To, że pokrzywdzona po traumatycznym przeżyciu inaczej zachowywała się wobec osób najbliższych, przed którymi nie musiała kryć się z emocjami, nie jest kwestią wymagającą wiadomości specjalnych z zakresu psychologii. • (…) opinia powinna uwzględniać odmienność kulturową oskarżonego. Biegła psycholog nie opiniowała oskarżonego, tylko pokrzywdzoną. Fakt, że H. Z. wywodzi się z kultury odmiennej od europejskiej, nie ma i nie może mieć najmniejszego znaczenia z punktu widzenia odpowiedzialności za przypisany mu czyn, jak również pozostaje bez związku dla rzeczywistego odbioru jego zachowania przez pokrzywdzoną”. • Zob. postanowienie SN z 16. 03. 2017 r. , IV KK 57/17

Co nie ma znaczenia dla realizacji znamion zgwałcenia? • „w realiach tej sprawy ewidentnym pozostaje fakt, że niezgłoszenie przez pokrzywdzoną organom ścigania przestępstw zgwałcenia bezpośrednio po zajściach wynikało z towarzyszącego jej poczucia wstydu i obawy (uzasadnienie Sądu pierwszej instancji - str. 3). Bodźcem do przełamania tej bariery było dopiero toczące się postępowanie karne, wynikające z usiłowania zabójstwa pokrzywdzonej przez S. Z. (za co został prawomocnie skazany). Wówczas M. L. uznała, że skazany winien ponieść konsekwencje prawne także i dokonanych na niej gwałtów, skutkiem czego było złożenie wniosku o ściganie. Z kolei twierdzenie o niepodzieleniu się z innymi osobami informacją o tym, że takie zdarzenia miały miejsce, przy uwzględnieniu choćby depozycji K. D. czy B. M. , jawi się jako zupełnie dowolne. Determinantem postawy pokrzywdzonej przejawiającej się we wspólnym zamieszkiwaniu ze skazanym, czy wpuszczeniu go do mieszkania już po tym, jak doszło do inkryminowanych zachowań, były względy mieszkaniowe i finansowe (por. ustalenia faktyczne zawarte na str. 3 uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji)” • Postanowienie SN z 13. 08. 2015 r. , II KK 214/15

Kazus • Jan Podstępny doprowadził Marię Pokrzywdzoną do stanu upojenia alkoholowego, który uniemożliwił jej świadome podejmowanie decyzji w przedmiocie zachowań seksualnych. Jan Podstępny upił pokrzywdzoną na prośbę swoich kolegów, którzy – po tym jak pokrzywdzona straciła przytomność – odbyli z nią kolejno stosunki seksualne. Jan Podstępny odmówił udziału w wykorzystaniu seksualnym Marii. • Czy może odpowiadać za zgwałcenie? • Jakie przestępstwo zostało popełnione i przez kogo?

Wyrok SA w Katowicach z 19. 06. 2008 r. , II AKa 147/08 • Sprawcami czynu o jakim mowa w art. 197 § 1 i 3 k. k. mogą być również osoby zmuszające poprzez przemoc, groźbę bezprawną lub podstęp skierowane wobec ofiar, do podjęcia przez nie w obecności napastników aktu spółkowania, mimo że same z ofiarą nie mają cielesnego kontaktu, które to zachowanie wypełnia znamię "doprowadzenia innej osoby do obcowania płciowego", kierunkując w ten sposób postępowanie pokrzywdzonych, wbrew ich woli.

Czym są inne czynności seksualne? • Czy art. 197 par. 2 może być pomocny dla penalizacji molestowania seksualnego? Jak rozumieć molestowanie seksualne? • Gdzie wyznaczyć granicę między nieprzyzwoitym żartem a molestowaniem seksualnym?

Z „ciekawego” orzecznictwa i materiałów prasowych… • Wyrok SO w Poznaniu z 28. 10. 2018 r. , IV Ka 909/18 • Wyrok SO w Olsztynie z 8. 05. 2019 r. , VII Ka 158/19 • https: //www. rp. pl/Przestepczosc/191109854 -Barcelona-Nie-magwaltu-bo-ofiara-byla-nieprzytomna. html • https: //rownosc. info/media/uploads/biblioteka/badania/odmowa_ wszczecia. pdf <-- raport o zgwałceniu • https: //prawo. gazetaprawna. pl/artykuly/1077734, kary-zaprzestepstwa-seksualne-w-polsce. html

• „często zdarza się, że po tym, jak już kobieta zgłosi gwałt i na zaawansowanym etapie postępowania zorientuje się, że sprawcy grozi kara więzienia, to zmienia zdanie i prosi sąd, by nie wydawał wyroku skazującego. – W sprawach, gdzie mamy do czynienia z relacjami rodzinnymi czy partnerskimi, decyduje stanowisko pokrzywdzonej i jej stosunek do oskarżonego. ”

• Na trudności dowodowe nakładają się pokutujące wśród funkcjonariuszy stereotypy wokół przemocy seksualnej oraz presja statystyczna popychająca ich do jak najszybszego „odhaczenia” zawiadomienia o przestępstwie. Problemy pojawiają się już na samym początku postępowania, kiedy trzeba udowodnić, że sprawca zastosował wobec ofiary przemoc, groźbę lub podstęp. – Policja zwykle szuka argumentów na potwierdzenie tezy, że stosunek seksualny był dobrowolny, czyli osoba pokrzywdzona wyraziła na niego zgodę. W takich sytuacjach akcentuje się, że ofiara nie stawiała dużego oporu, nie krzyczała, nie wzywała pomocy, a każdym razie nikt nie słyszał jej krzyków – twierdzi mec. Pietryka. – Spotkałem się też z sytuacją, że w jednej z prokuratur sprawami zgwałceń zajmowała się tam oddelegowana policjantka. I po tym, jak umorzyła trzy takie postępowania, dostała pismo pochwalne z prokuratury, jak to świetnie wywiązuje się ze swoich obowiązków – dodaje adwokat.

Statystyki zgwałcenia file: ///C: /Users/Dominika/Downloads/przestepstwa-zgwalcenie. pdf

• https: //rownosc. info/media/uploads/biblioteka/badania/odmowa_ wszczecia. pdf <-- raport o zgwałceniu