Zgjidhja e barazimeve lineare Barazime n form t
Zgjidhja e barazimeve lineare Barazime në formë të thyesës
Me anë te prezentimit do të sqarojmë se si do ti zgjidhim disa detyra më të komplikuara me thyesa Zgjidhim barazimin x - 1 2 = 3 5 x - 3 · 10 Cka bëjmë së pari nëse kemi thyesa në barazime? Lirohemi nga thyesat Si? Shumëzojmë tërë barazimin me emëruesin(shumëfishin) e përbashkët Në këtë rast shumëzojmë me…. 10
Zgjidhim barazimin: x - 1 2 = 3 5 x - 3 · 10 10 x - 5 = 6 x - 30 Cilat rezultate i fitojmë gjatë shumëzimit me numrin e dhënë ? Si e caktojmë? d. m. th, shumëzojmë me · 10 Caktojmë 1 2 10 : 2 · 1 , ai është. . .
Zgjidhim barazimin x - 1 2 = 3 5 · 10 x - 3 10 x - 5 = 6 x - 30 10 x - 6 x = -30 + 5 / : 4 4 x = -25 x = Cka tash? -25 4 x = -6 1 4 Të panjohurat në anën e majtë të njohurat në anën e djathtë
E tash rastet më të komplikuara me thyesa. . .
Shembull 1 Zgjidhe barazimin a) x-2 3 2 x - 4 = 6 2 x - 2 5 · 30 10 · (x - 2) Si do ta largojmë thyesën? Natyrisht duhet që dy anët e barazimit ti shumezojmë me shumfishin(emëruesin) e përbashkët e ai është numri…. Me kujdes shumëzojmë: Si do ti shumëzojmë shprehjet e nënvizuara më lart? Caktojmë si deri tani! D. m. th, numrin 30 duhet ta pjestojmë me emëruesin 3, e pastaj rezultatin e fituar e shumëzijmë numëruesin. Bëjmë kështu! Kur 30 pjestojmë me emëruesin, caktojmë 30: 3, ajo është. . 10 Numrin e fituar 10 duhet ta shumëzojmë me numëruesin, dmth, me x-2. Pasi ky shumëzim është pak më i komplikuar, shkruajmë kështu prodhimi inumrit 10 dhe shprehjes x-2. . .
Shembull 1. : a) Zgjidhe barazimin: x-2 3 2 x - 4 = 6 2 x - 2 5 10 · (x - 2) - 5 · (2 x - 4) = · 30 12 x - 60 Sa është kjo? Si shumëzojmë tani? Numrin 30 pjestojmë me emëruesin, dmth caktojmë 30: 6, është 5 , E pas asaj numri i fituar 5 duhet shumëzuar me numeruesin, e ajo është shprehja 2 x-4. Shkruajmë shumëzimin e numrit 5 dhe numëruesit 2 x-4. . .
Shembull 1. : a) x-2 3 Zgjidhe barazimin: 2 x - 4 = 6 2 x - 2 5 10 · (x - 2) - 5 · (2 x - 4) 10 x - 20 - 10 x + 20 = · 30 12 x - 60 = 12 x - 60 Cka tash? Duhet të lirohemi nga kllapat! Si të veprojmë me klapat e para? Para kllapës së parë është simboli • , e ai na tregon se numrin 10 e shumëzojmë me cdo anëtar që është në kllapa. Shumëzojmë. . . Si të lirohemi nga kllapa e dytë? Para kllapës së dytë është simboli • , e ai na tregon se numrin para kllape -5 shumëzojmë me cdo anëtar në kllapa. shumëzojmë. . . Gjithë të tjerat i shkruajmë. . .
Shembull 1. : a) x-2 3 Zgjidhe barazimin: 2 x - 4 = 6 2 x - 2 5 10 · (x - 2) - 5 · (2 x - 4) 10 x - 20 - 10 x + 20 10 x - 12 x = -12 x = · 30 12 x - 60 = 12 x - 60 -60 + 20 - 20 = -60 Cka tash? Të panjohurat në anën e majtë, të njohurat në anën e djathtë. . . / : (-12) x = 5 Me këtë ky barazim është zgjidhur Nëse dëshiron të shofish se si është zgjidhur barazimi, klik o këtu. U suprotnom klikni bilo gdje izvan tog linka.
Shembull 1. : b) -4 - Zgidhe barazimin: -2 x + 4 5 = 4 + -3 x - 3 4 · 20 -80 - 4 · (-2 x + 4) = 80 + 5 · (-3 x - 3) A mundesh vetë të përfundosh cka mund të arrim më këtë shumëzim? Si do të lirohemi nga kllapat? Me cilin numër duhet të shumëzojmë? Cilat rezultate i fitojmë gjatë shumëzimeve tjera ? Si shumëzojmë këtë? Së pari caktojmë 20: 5. ai është 4, e pastaj 4 e shumëzojmë me shprehjen ne numerues, dmth me 2 x+4. -
Shembull 1. : b) -4 - Zgjidhe barazimin: -2 x + 4 5 4 + = -3 x - 3 4 · 20 -80 - 4 · (-2 x + 4) = 80 + 5 · (-3 x - 3) -80 + 8 x - 16 = 80 - 15 x - 15 Cka tash? Lirohemi nga kllapat. Si lirohemi nga kllapa e parë? Para kllapës së parë është simboli • , e ai na tregon se numri para kllape 4 shumëzohet me cdo anëtar në kllapa. Para saj shkruajmë gjithë ato që janë para -4, d. m. th shkruajmë -80. Tash shumëzojmë -4 me cdo anëtar në kllapa. . . Si të lirohemi nga kllapa e dytë ? Para kllapës së dytë është shenja • , d. m. th numri +5 shumëzohet me cdo anëtar që është në kllapa. Së pari shkruajmë 80, e pastaj vazhdojmë me shumëzimin. . .
Shembull 1. : b) -4 - Zgjidhe barazimin: -2 x + 4 5 4 + = -3 x - 3 4 · 20 -80 - 4 · (-2 x + 4) = 80 + 5 · (-3 x - 3) -80 + 8 x - 16 8 x + 15 x = = 23 x 80 - 15 x - 15 80 - 15 + 80 + 16 = 161 Cka tash? Të panjohurat në anën e majtë, të njohurat në anën e djathtë. . . / : 23 x = 7 Me këtë zgjidhet barazimi! Nëse si ke kuptuar mirë, kthehu në shembujt e mëparshëm dhe mësoj prap. Për kthim prapa i ke linqet: shembull a , shembull b. Tash do ti provojmë zgjidhjet për këto barazime …
shembull 1. : b) -4 - Zgjidhe barazimin: -2 x + 4 5 4 + = -3 x - 3 4 · 20 -80 - 4 · (-2 x + 4) = 80 + 5 · (-3 x - 3) -80 + 8 x - 16 8 x + 15 x = = 23 x 80 - 15 x - 15 80 - 15 + 80 + 16 = 161 / : 23 x = 7 Që ta provojmë zgjidhjen, duhet ta vendosim në dy anët e barazimit, të llogariten shprehjet e fituara dhe të krahasohen rezultateti. . .
shembull 1. : b) -4 - Zgjidhe barazimin: -2 x + 4 5 = 4 + -3 x - 3 4 · 20 x = 7 Vendosim 7 në vend të panjohurës x në anën e majtë -2· 7 + 4 = 5 -14 + 4 = = -4 5 -4 - = -4 = -2 -10 5 = Fituam rezultate të njejta, kjo - (-2) = na tregon se barazimi është + 2 = zgjidhur si Njehsojmë këtë. . . duhëtili! Tash vendosim 7 në vend të panjohurës x në anën e djathtë barazimit: -3· 7 - 3 = 4 -21 - 3 = = 4 + 4 4 + = 4 + -24 4 = = 4 + (-6) = = 4 - 6 = = -2 Njehsojmë këtë. . .
Tash shënoni disa detyra në fletore dhe zgjidhni, nëse keni probleme kthehuni në shembujt e dhene dhe prap kryeni detyrat. Në fund i keni të dhënë rezultatet për të provuar se a i keni zgjidhur si duhet detyrat. Me fat! Zgjidhjet: 1. ) Zgjidhi barazimet: a) x+3 9 x 2 = 1 - b) 6+a 11 a 2 = c) d) 2 - 3 x - 4 13 a) x = 6 x 2 4 - 3 a 11 a-4 2 = -x -6 b + 5 - 2 = 8 3 - 2 b + 4 b 4 b) a = 5 c) x = -3 d) b = -1 2
Autor i prezentimit Nexhat Maçkaj SHFMU “Mic Sokoli” Nëntor 2014
- Slides: 16