ZEMLJA I NJENE SFERE ATMOSFERA VAZDUNI OMOTA ZEMLJE

ZEMLJA I NJENE SFERE : ATMOSFERA – VAZDUŠNI OMOTAČ ZEMLJE

�ULOGA I ZNAČAJ ATMOSFERE � • Atmosfera je vazdušni omotač Zemlje. • Prostire se od površine Zemlje pa do visine od 1000 km. • Atmosfera zadržava primljenu toplotu i štiti od Zemlju od pretjeranog hlađenja, kao i od negativnog zračenja iz svemira, meteora, . . . • Služi i kao provodnik zvuka i kao medij za reflektovanje svjetlosti. • U atmosferi se dešava i dio procesa kruženja vode u prirodi.

�SASTAV ATMOSFERE � • Atmosfera je smjesa različitih plinova, vodene pare i prašine. • Sastav atmosfere : Dušik 78, 09 % Kisik 20, 95 % Argon 0, 93 % Ugljični dioksid 0, 03 % Neon 0, 001. 8 % Helij 0, 000. 4 % – 78 % azota ( dušik ) Kripton 0, 000. 004. 9 % 0, 000. 59 % – 21 % kiseonika ( oksigena ) Ksenon Vodik 0, 001 % – 1 % ostalih gasova Ozon 0, 000. 003 % ( ugljendioksid, ozon, argon, neon, helij, . . . )

�SASTAV ATMOSFERE � • Azot, je gas bez boje mirisa i okusa. To je neaktivan gas i koristan je samo u jedinjenjima. • Kiseonik, je veoma bitan za ljude i životinje. Pored toga što je zastupljen u atmosferi, nalazimo ga i u Zemljinoj kori kao i u vodi. • Ugljendioksid, je za čovjeka direktno štetan plin, ali je na Zemlji nužan jer ga biljke koriste za život, pri tome biljke proizvode kiseonik. • Ozon, je gas u atmosferi kojeeg ima malo ali je veoma koristan. On, naime, » cijedi « sunčeve zrake i propusta one zdrave i potrebne za život na Zemlji, dok ultraljubičaste odbija nazad u svemir. Prostire se u tankom sloju na visini od 25 km. • Vodena para, je primjesa vazduhu koja omogućuje živim organizmima disanje. • Smog je mješavina dima i magle koja štetno djeluje na žive organizme. ( smoke – dim, fog – magla )

�PODJELA ATMOSFERE � • Troposfera: – – – Najniži sloj atmosfere; Debljina od 7 -17 km; U troposferi je skoncentrisana sva voda koja se nalazi u atmosferi; Ovdje nastaje vjetar; Temperatura svakih 100 metara opada za 0, 5 stepeni. • Stratosfera: – – Nalazi se iznad troposfere, Nema vlage, U stratosferi je smješten ozonski omotač pa je još nazivamo i ozonosfera, Od Zemlje do ozonskog omotača temperatura pada, a poslije raste. • Mezosfera: – Prostire se do visine od oko 85 km • Termosfera: – Se nalazi iznad mezosfere i od nje je odvojena mezopauzom, – Počinje od 85 km iznad Zemlje pa do 600 -650 km, – U ovom sloju atmosfere temperature su jako visoke, do 1500 o. C • Egzosfera: – Sloj koji se postupno rasplinjuje u svemir. – Nastavlja se na termosferu a gdje mu je granica nije moguće odrediti.