Zbieg przesanek umorzenia postpowania egzekucyjnego dr Joanna ZawiejskaRataj

Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego dr Joanna Zawiejska-Rataj, Artur Podsiadły 10. 03. 2018 r. Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. © 2018 Deloitte Doradztwo wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 lutego 2017 r. , I SA/Gl 1286/16, orzeczenie nieprawomocne Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 1

1 Stan faktyczny oraz istota sporu 2 Różne skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego – a podstawa takiego rozstrzygnięcia 3 Tezy omawianego wyroku - I SA/Gl 1286/16 4 Poprzednie rozstrzygnięcia oraz znaczenie omawianego wyroku © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 2

Stan faktyczny oraz istota sporu

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Schemat postępowania w sprawie Decyzja określająca Organu I instancji (Wójt) Wszczęcie postępowania egzekucyjnego (Naczelnik US) Uchylenie decyzji określającej Organu I instancji Wniesienie przez Spółkę zarzutów wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego Wójt przedstawiając stanowisko w odniesieniu do zarzutów uznaje je za bezzasadne Art. 34. [Rozpatrzenie zarzutów] § 1. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 -7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 -5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 4

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Schemat postępowania w sprawie SKO utrzymuje w mocy postanowienie Wójta Naczelnik US związany stanowiskiem Wójta wydaje postanowienie, w którym uznał złożone przez Spółkę zarzuty za nieuzasadnione DIAS uchyla Postanowienie Naczelnika US oraz umarza postępowanie w sprawie złożonych zarzutów Wójt składa wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego Naczelnik US umarza postępowanie egzekucyjne – za podstawę przyjmując wniosek wierzyciela Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez DIAS © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 5

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Stan faktyczny – zakres kognicji „ 2. 2. Spółka pismem z dnia (. . . ) r. złożyła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, oparte o art. 33 § 1 pkt 1 (…) oraz wskazała na zaistnienie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 Egz. Adm. U w postaci uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze (…) decyzji Wójta (…) – decyzji będącej podstawą wystawienia ww. tytułów wykonawczych. ” „ 2. 3. Wójt Gminy O. postanowieniem z dnia (. . . ) r. uznał zarzuty spółki w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia (. . . ) r. utrzymało je w mocy. ” „ 2. 4. (…) wierzyciel wystąpił do Naczelnika (. . . ) Urzędu Skarbowego w B. z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze (. . . ), na podstawie art. 59 § pkt 9 u. p. e. a, wskazując w uzasadnieniu, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia (. . . ) r. uchyliło decyzję wierzyciela z dnia (. . . ) r. określającą spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2010 r. ” „ 2. 5. Organ egzekucyjny postanowieniem (…) wydanym na podstawie art. 59 § 3 w związku z art. 59 § 1 pkt 9 Egz. Adm. U umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec spółki na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od (. . . ) do (. . . ) wystawionych przez wierzyciela. ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 6

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Stan faktyczny „ 2. 6. Spółka wniosła zażalenie na ww. postanowienie, zarzucając naruszenie: 1) art. 59 § 1 pkt 9 Egz. Adm. U poprzez umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela, w obliczu wystąpienia w sprawie przesłanek do umorzenia tego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 Egz. Adm. U, w związku z niedopuszczalnością prowadzenia egzekucji administracyjnej w szczególności ze względu na nieistnienie egzekwowanego obowiązku w momencie jej wszczęcia, na co spółka wskazywała w zarzutach wniesionych w dniu (. . . ) r. ; 2) art. 59 § 1 pkt 9 Egz. Adm. U poprzez umorzenie prowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela przed rozpatrzeniem zarzutów spółki wniesionych w dniu (. . . ) r. , które uzasadniały umorzenie tego postępowania na podstawie art. 59 § pkt 2 Egz. Adm. U; ” „ 2. 7. Dyrektor Izby Skarbowej w (…) postanowił utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia (. . . ) r. ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 7

Istota sporu Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego Art. 59 UPEA § 1. Postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał; 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego; 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 8

Istota sporu Różne skutki umorzenia postępowania w zależności od podstawy Art. 60 UPEA § 1. Umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Pozostają jednak w mocy prawa osób trzecich nabyte na skutek tych czynności. § 2. Organ egzekucyjny wydaje w razie potrzeby postanowienie dotyczące uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych wskutek umorzenia postępowania egzekucyjnego. § 3. Na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych lub odmowy uchylenia tych czynności służy zażalenie. umorzenie postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 9 (na żądanie wierzyciela) nie implikuje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 9

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Stan faktyczny „Organ odwoławczy podzielił stanowisko spółki (…), że toczące się wobec spółki postępowanie egzekucyjne, w obliczu wystąpienia w sprawie przesłanek do umorzenia tego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 Egz. Adm. U, nie powinno być umorzone w oparciu o art. 59 § 1 pkt 9 Egz. Adm. U, tj. na wniosek wierzyciela, tylko właśnie w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 Egz. Adm. U, a to z tego względu, że już (. . . ) r. organ egzekucyjny wiedział o fakcie uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji wierzyciela (…). Jednak okoliczność ta - zdaniem organu odwoławczego - nie wywołała obowiązku uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż uchybienie to nie miało wpływu na istotę rozstrzygnięcia, tj. umorzenie postępowania egzekucyjnego. ” „Organ argumentował, że postępowanie egzekucyjne musiało być umorzone, skoro decyzja wierzyciela będąca podstawą wystawienia tytułów wykonawczych została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 10

Skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego – a podstawa takiego rozstrzygnięcia

Różne skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego Doktryna „Co do zasady umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, w szczególności zaś zajęcia, ustanowienia dozoru nad zajętymi ruchomościami czy też zarządu nad nieruchomością. Nie ma tu znaczenia, czy umorzenie nastąpiło na podstawie przepisów komentowanej ustawy, czy na podstawie innych ustaw. Skutku tego (…) nie wywołuje jednak umorzenie postępowania egzekucyjnego na (…) żądanie wierzyciela, oraz (…) w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Podkreślenia wymaga to, że taki sam skutek, (…) przewidziano bez względu na przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego (z wyjątkiem art. 59 § 1 pkt 9 i art. 59 § 2 u. p. e. a. ). ” (Kijowski Dariusz Ryszard (red. ), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II) „Następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest niemożność jego kontynuowania nawet po ustaniu przyczyny umorzenia. Stosownie do postanowień art. 60 § 1 u. p. e. a. , umorzenie postępowania egzekucyjnego powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych, co jest regułą (w odróżnieniu od zawieszenia postępowania egzekucyjnego), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej (…)” (Ofiarska Małgorzata, Umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji) © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 12

Różne skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego Koszty egzekucyjne „Skutkiem umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 1– 7 i 10 u. p. e. a. , powinno być co do zasady zniweczenie skutków wywołanych przez te czynności w sferze kosztów egzekucyjnych. Nie można bowiem obciążać zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi, jeżeli postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i prowadzone niezgodnie z prawem. W przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 i 9 u. p. e. a. jest natomiast zasadne pobranie kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, ponieważ wszczęcie postępowania egzekucyjnego zostało przez niego zawinione. ” (Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. VII) „Uchylenie czynności egzekucyjnych oznacza, że czynności te pozostają w mocy do chwili umorzenia postępowania. Uchylenie czynności egzekucyjnych wywołuje skutek ex nunc i konsekwencje wywołane przez zastosowane środki egzekucyjne jeszcze przed uchyleniem czynności egzekucyjnej pozostają w mocy (zob. wyrok NSA z dnia 7 marca 2012 r. , II FSK 1680/10, LEX nr 1129374). ” (Ofiarska Małgorzata, Umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji) © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 13

Różne skutki umorzenia postępowania egzekucyjnego Skutek – przerwanie biegu terminu przedawnienia „Nie sformułowano natomiast żadnych przepisów szczególnych, które uprzywilejowałyby w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego stosunki z zakresu zobowiązań podatkowych. Dlatego, skoro umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 powoduje uchylenie skutków prawnych podjętych czynności i będących ich następstwem środków egzekucyjnych, to zostaje również uchylony skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia, o którym stanowi art. 70 § 4 Ord. Pod, który nastąpił w wyniku zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (uchw. NSA z 28. 4. 2014 r. , I FPS 8/13, POP 2014, Nr 3, poz. 43). ” (Postępowanie egzekucyjne w administracji red. Hauser 2018, wyd. 9) „Uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm. ) postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. ). ” (Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I FPS 8/13 z dnia 28 kwietnia 2014 r. ) © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 14

Tezy omawianego wyroku - I SA/Gl 1286/16

Wprowadzenie Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1286/16 „W przypadku zbiegu przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 59 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm. ) oraz w art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 ustawy podstawę umorzenia postępowania stanowią przesłanki wymienione w art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 ustawy. Innymi słowy, istnienie przesłanki do umorzenia z art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 ustawy wyklucza dopuszczalność umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela (pkt 9). Żądanie wierzyciela nie może bowiem dyskwalifikować innych okoliczności świadczących w sposób pierwotny o tym, że w danym przypadku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 16

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Uzasadnienie „Istota sporu sprowadza się do oceny legalności zaskarżonego postanowienia, które utrzymało w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego wobec spółki na wniosek wierzyciela (art. 59 § 1 pkt 9 Egz. Adm. U) w sytuacji, kiedy wystąpiły przesłanki umorzenia tego postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 Egz. Adm. U. ” „Organ egzekucyjny zgodził się ze spółką, że postępowanie egzekucyjne, w okolicznościach faktycznych sprawy, winno zostać umorzone na podstawie art. 59 § 1 pkt 2, a nie na podstawie art. 59 § 1 pkt 9, jednak, w jego ocenie, uchybienie to nie miało wpływu na istotę rozstrzygnięcia, tj. umorzenie postępowania egzekucyjnego. Ze stanowiskiem organu odwoławczego nie można się zgodzić. ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 17

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Uzasadnienie „Organ egzekucyjny umarza postępowanie z urzędu, gdy w jakikolwiek sposób uzyska informacje o przyczynach uzasadniających umorzenie. Wystąpienie przesłanek stanowiących podstawę umorzenia postępowania obliguje zawsze do takiego zakończenia postępowania egzekucyjnego, bez względu na to, czy zostaną one stwierdzone z urzędu, czy też wyjdą na jaw w wyniku zgłoszonych zarzutów, bądź też w inny sposób zostaną zakomunikowane organowi egzekucyjnemu (zob. P. Pietrasz komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Kijowski D. R. (red. ) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. Lex, 2015). ” „(…) organ egzekucyjny, wobec pozyskania informacji o uchyleniu przez Kolegium decyzji wierzyciela będącej podstawą wystawienia tytułów egzekucyjnych, zobowiązany był do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 pkt 2. Egz. Adm. U Sąd podziela wyrażony w doktrynie i orzecznictwie pogląd, że w przypadku zbiegu przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 59 § 1 pkt 9 Egz. Adm. U oraz w art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 Egz. Adm. U podstawę umorzenia postępowania stanowią przesłanki wymienione w art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 Egz. Adm. U Innymi słowy, istnienie przesłanki do umorzenia z art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 Egz. Adm. U wyklucza dopuszczalność umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela (pkt 9). ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 18

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Uzasadnienie „Żądanie wierzyciela nie może bowiem dyskwalifikować innych okoliczności świadczących w sposób pierwotny o tym, że w danym przypadku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (zob. Pietrasz komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Kijowski D. R. (red. ) Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. Lex, 2015; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 16 października 2013 r. , II SA/Go 631/13, CBOSA). ” „(…) Wszakże nie może aktualnie budzić już żadnych wątpliwości, że tylko umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 Egz. Adm. U, w związku z treścią art. 60 § 1 Egz. Adm. U, powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych ze skutkiem ex tunc - przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji (za wyjątkiem przypadków, gdy przepisy ustawy stanowią inaczej oraz praw osób trzecich nabytych na skutek uchylonych czynności), co oznacza, że zastosowanie środka egzekucyjnego nie wywołało żadnych skutków prawnych, w tym również w zakresie przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego (…). Umorzenie zaś postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 9 Egz. Adm. U takich skutków nie wywołuje. ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 19

Wyrok I SA/Gl 1286/16 Komentarz Należy zgodzić się z sądem, że organ egzekucyjny wobec pozyskania informacji o uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji wierzyciela będącej podstawą wystawienia tytułów egzekucyjnych, zobowiązany był do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt. 2 u. p. e. a. Pogląd ten ma oparcie w poglądach doktryny i orzecznictwa, że w przypadku zbiegu przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określonych w art. 59 § 1 pkt. 9 oraz w art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 u. p. e. a. wyklucza dopuszczalność umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela (pkt 9). Żądanie wierzyciela nie może bowiem dyskwalifikować innych okoliczności świadczących w sposób pierwotny o tym, że w danym przypadku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Powyższy pogląd wynika z różnic w skutkach, jakie wywołuje umorzenie postępowania na podstawie art. 59 § 1 pkt. 9 u. p. e. a. i na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 -8 i 10 u. p. e. a. (…) Czy można zatem zaryzykować stwierdzenie, iż wniosek wierzyciela o umorzenie postepowania egzekucyjnego był motywowany chęcią uniknięcia uchylenia skutków (w postaci przerwania biegu przedawnienia) dokonanych czynności egzekucyjnych ze skutkiem ex tunc, które zostały dokonane na podstawie decyzji wymiarowej, która została następnie uchylona przez organ odwoławczy? © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 20

Poprzednie rozstrzygnięcia Znaczenie omawianego wyroku

Poprzednie rozstrzygnięcia Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim II SA/Go 631/13 z dnia 16 października 2013 r. „W okolicznościach sprawy, już na etapie postępowania przed organami poza sporem pozostawało, iż w prowadzonym na podstawie tytułów wykonawczych nr (. . . ) i nr (. . . ) postępowaniu egzekucyjnym zaistniała podstawa do jego umorzenia w oparciu o przepis art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (…). Istota sporu koncentrowała się natomiast wokół kwestii zaistnienia przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego o jakiej mowa w art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o pea tj. wniosku wierzyciela o jego umorzenie oraz skutków wskazania również i tej przesłanki umorzenia w postanowieniu organu I instancji. ” „ 5. Dokonując prawidłowych ustaleń faktycznych i oceniając je w świetle właściwych przepisów regulujących kwestie umorzenia postępowania egzekucyjnego, organ II instancji powinien jednakże kategorycznie wskazać, iż zarzut zażalenia o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu przepis art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o pea, pozostawał w pełni uzasadniony. Organ II instancji tymczasem ograniczył się jedynie - do słusznego w okolicznościach sprawy - stwierdzenia, iż uchybienie to nie miało wpływu na trafność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. ” „ 10. Analiza wskazanych okoliczności, w kontekście obowiązujących przepisów prawa, skutkować musi - zdaniem Sądu - uznaniem, iż tytuły egzekucyjne w oparciu o które egzekucja była wszczęta i prowadzona zostały wystawione przez podmiot nie będący wierzycielem. ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 22

Poprzednie rozstrzygnięcia Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim II SA/Go 631/13 z dnia 16 października 2013 r. „ 7. Abstrahując od okoliczności niniejszej sprawy, na tle wzajemnej relacji przyczyn umorzenia o jakich mowa w art. 59 § 1 pkt 2 i 9 ustawy o pea, uprawniona pozostawałaby teza, że istnienie przesłanki do umorzenia z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy wyklucza dopuszczalność umorzenia postępowania na wniosek wierzyciela (pkt 9). „W niniejszej sprawie oznacza to, iż organ egzekucyjny już w momencie wpływu do niego wniosku Marszałka Województwa o wszczęcie egzekucji na podstawie tytułów egzekucyjnych z dnia (. . . ) września 2012 r. , wystawionych przez ten organ, powinien rozważyć dopuszczalność egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów pochodzących od tego organu. ” „ 19. Niedopuszczalność egzekucji bez właściwego tytułu wykonawczego wynika wprost z art. 26 § 1 ustawy o pea, który do wszczęcia egzekucji wymaga - między innymi - tytułu wykonawczego. (…) Brak takiego zarzutu ze strony zobowiązanego nie zwalnia jednak organu egzekucyjnego od uwzględnienia z urzędu i to na każdym etapie postępowania egzekucyjnego okoliczności w postaci wystawienia tytułu przez podmiot nieuprawniony. Skoro bowiem - jak wskazano uprzednio - oznacza to niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, to stanowi to przesłankę do obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przepisu art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o pea. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna. ” © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 23

Znaczenie wyroku I SA/Bd 896/17 Podsumowanie orzeczenia Omawiany wyrok stanowi utrwalenie w orzecznictwie dotychczas wyrażonych poglądów na temat zbiegu przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, które jednak nie znalazły odzwierciedlenia w postępowaniu organów podatkowych/egzekucyjnych. W wyroku potwierdzony został pogląd, że nie można umorzyć postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela w sytuacji, w której istnieją inne podstawy dla umorzenia tego postępowania. Omawiany wyrok jest nieprawomocny © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. W ocenie Sądu żądanie wierzyciela nie może bowiem dyskwalifikować innych okoliczności świadczących w sposób pierwotny o tym, że w danym przypadku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 24

Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego Kontakt dr Joanna Zawiejska - Rataj Starszy Menedżer Poznań jzawiejska@deloittece. com tel. +48 (61) 882 42 44 Artur Podsiadły Starszy Konsultant Poznań apodsiadly@deloittece. com tel. +48 (61) 882 43 20 © 2018 Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. Zbieg przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego 25

Niniejsze materiały, opracowane przez Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. , zawierają jedynie informacje natury ogólnej i nie wyczerpują omawianego zagadnienia. Przedstawionych tu informacji nie należy zatem traktować jako porad księgowych, podatkowych, inwestycyjnych, konsultingowych, prawnych czy innych. Nie należy także wyłącznie na podstawie zawartych tu informacji podejmować jakichkolwiek decyzji dotyczących Państwa działalności. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań dotyczących kwestii finansowych czy biznesowych powinni Państwo dokonać pogłębionej analizy przedmiotowego zagadnienia. Powyższe materiały opracowane przez Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. nie zawierają żadnych oświadczeń ani gwarancji dotyczących zawartej w nich treści. W związku z tym Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. nie gwarantuje, że zawarte tu informacje są wolne od błędów i spełniają określone kryteria co do ich zawartości czy jakości. Deloitte Doradztwo Podatkowe Tokarski i Wspólnicy sp. k. kategorycznie zaprzecza wszelkim domniemanym gwarancjom, obejmującym bez wyjątku gwarancje dotyczące potencjału rynkowego, tytułów, przydatności do określonych celów, nienaruszalności, zgodności, bezpieczeństwa i dokładności. Powyższa publikacja zawiera jedynie informacje natury ogólnej. Deloitte Touche Tohmatsu Limited, firmy członkowskie oraz podmioty stowarzyszone nie świadczą tym samym, ani nie przedstawiają w tej publikacji porad księgowych, podatkowych, inwestycyjnych, finansowych, konsultingowych, prawnych czy innych. Nie należy także wyłącznie na podstawie zawartych tu informacji podejmować jakichkolwiek decyzji dotyczących Państwa działalności. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji lub działań dotyczących kwestii finansowych czy biznesowych powinni Państwo skorzystać z porady profesjonalnego doradcy. Deloitte Touche Tohmatsu Limited, firmy członkowskie oraz podmioty stowarzyszone nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody wynikające z wykorzystania informacji zawartych w publikacji ani za Państwa decyzje podjęte w związku z tymi informacjami. Osoby korzystające z powyższej publikacji robią to na własne ryzyko i ponoszą pełną związaną z tym odpowiedzialność. Nazwa Deloitte odnosi się do jednej lub kilku jednostek Deloitte Touche Tohmatsu Limited, prywatnego podmiotu prawa brytyjskiego z ograniczoną odpowiedzialnością i jego firm członkowskich, które stanowią oddzielne i niezależne podmioty prawne. Dokładny opis struktury prawnej Deloitte Touche Tohmatsu Limited oraz jego firm członkowskich można znaleźć na stronie www. deloitte. com/pl/onas. Deloitte świadczy usługi audytorskie, konsultingowe, doradztwa podatkowego i finansowego klientom z sektora publicznego oraz prywatnego, działającym w różnych branżach. Dzięki globalnej sieci firm członkowskich obejmującej 150 krajów oferujemy najwyższej klasy umiejętności, doświadczenie i wiedzę w połączeniu ze znajomością lokalnego rynku. Pomagamy klientom odnieść sukces niezależnie od miejsca i branży, w jakiej działają. 225 000 pracowników Deloitte na świecie realizuje misję firmy: stanowić standard najwyższej jakości. Deloitte Central Europe to regionalna jednostka działająca w ramach Deloitte Central Europe Holdings Limited, członka Deloitte Touche Tohmatsu Limited w Europie Środkowej. Usługi świadczą spółki zależne i stowarzyszone z Deloitte Central Europe Holdings Limited, które stanowią odrębne i niezależne podmioty prawne. Spółki zależne i stowarzyszone z Deloitte Central Europe Holdings Limited to jedne z wiodących firm świadczących usługi profesjonalne; zatrudniają łącznie ponad 5300 pracowników w 41 biurach w 17 krajach Europy Środkowej. © 2018 Deloitte Polska