Zawsze zdumiewa mnie, że co tylko ludzie wymyślą, to rzeczywiście się zdarzy. Abdus Salam – pakistański fizyk, współlaureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki za prace dotyczące oddziaływań cząstek elementarnych: elektromagnetycznych i słabych.
Na drodze ku zgłębianiu tajemnic mikroświata. . CZĄSTKI ELEMENTARNE
Dlaczego fizycy chcą badać cząstki? Ponieważ jesteśmy z nich zbudowani my. . . i cały Wszechświat!!!
ROZMIARY MATERII ATOM ~ 10 -11 m JĄDRO ~ 10 -15 m NUKLEONY ~ 10 -15 – 10 -16 m
KLASYFIKACJA CZĄSTEK ELEMENTARNYCH • HADRONY LEPTONY np. proton, neutron np. elektron, neutrino obiekty o budowie złożonej • oddziałują silnie • obiekty nie mające struktury wewnętrznej • oddziałują słabo
LEPTONY Nazwa cząstki Symbol Ładunek Energia (w jedn. spoczynkowa e) [Me. V] Czas życia [s] Antyczą stka Elektron e- -1 0, 511 e+ Neutrino elektronowe νe 0 Poniżej 4, 5 10 -6 ύe Mion μ- -1 105, 66 2, 2 10 -6 μ+ Neitrino mionowe νμ 0 Poniżej 0, 25 ύμ Taon τ- -1 1784 3, 5 10 -13 τ+ Neutrino taonowe ντ 0 ? ? ύτ
HADRONY LICZBA BARIONOWA B=+1 B=0 BARIONY MEZONY Neutron t~15 min mezony Proton t~1032 lat (piony) Barion - gr. ciężki
KWARKI Kwark Symbol Ład. Liczba elektr. barionowa GÓRNY (UP) DOLNY (DOWN) u d +2/3 -1/3 1/3 POWABNY(CHARM) DZIWNY(STRANGE) c s +2/3 -1/3 1/3 SZCZYTOWY (TOP) DENNY (BOTTOM) t b +2/3 -1/3 1/3
HADRONY BARIONY 3 kwarki MEZONY kwark - antykwark
PROTON I NEUTRON
KWARKI proton glue – ang. klej neutron I. . . pion