ZASTUPANJE SUBJEKATA PRIVREDNOG PRAVA POVEZIVANJE SUBJEKATA PRIVREDNOG PRAVA

ZASTUPANJE SUBJEKATA PRIVREDNOG PRAVA; POVEZIVANJE SUBJEKATA PRIVREDNOG PRAVA

Pojam zastupanja • Preduzimanje pravnih poslova u ime i za račun zastupanog lica, na osnovu ovlaštenja za zastupanje. • Vlastodavac zastupnik lice • Pravno dejstvo pravnog posla treće

Uslovi za zastupanje 1. da postoji ovlaštenje za zastupanje 2. Da postoji namjera zastupnika da preduzme pr. posao u ime i za račun zastupanog 3. Da njegovo istupanje bude prihvaćeno od strane trećeg lica

Pravni poslovi koji se ne mogu preduzeti preko zastupnika • Intuitu personae (testament, sklapanje braka. . )

Zakon o obligacionim odnosima • Pravni posao preduzet preko zastupnika proizvodi dejstvo između zastupanog i trećeg lica • da zastupnik djela u granicama ovlaštenja • Da je obavijestio treće lice da istupa u svojstvu zastupnika

VRSTE ZASTUPANJA – ZAKONSKO ZASTUPANJE – STATUTARNO ZASTUPANJE – ZASTUPANJE NA OSNOVU ODLUKE NADLEŽNOG ORGANA – VOLJNO ZASTUPANJE

Zakonsko zastupanje • Ortak-OD; komlementar-KD; Direktor-AD i DOO • Statutarni zastupnik • U slučaju likvidacije-likvidacioni upravnik

OGRANIČENJA ZASTUPANJA 1) preduzimanje određenih radnji, 2) zaključivanje određenih pr. poslova 3) zakjučivanje pr. poslova i preduzimanje radnji uz saglasnost organa upravljanja

Dužnosti zastupnika – dužnost pažnje i pravilo poslovne procjene – dužnost lojalnosti (prijavljivanja poslova i radnji u kojima postoji lični interes) – dužnost čuvanja poslovne tajne – dužnost poštovanja zabrane konkurencije

Ograničenja zastupanja: 1. Zaključivanje određene vrste ugovora 2. Vršenje određenih pravnih radnji 3. Zaključivanje ugovora i vršenje pravnih radnji samo uz saglasnost organa upravljanja

Zakon o privrednim društvima RS • https: //www. paragraf. ba/propisi/republikasrpska/zakon-o-privrednim-drustvima. html

Zastpanje na osnovu akta nadležnog organa • Zakonsko zastupanje u širem smislu • Npr. Privremeni zastupnik, stečajni upravnik, staratelj. . . • ZPP određuje slučajeve kada se tuženom postavlja privremeni zastupnik: 1. Ako tuženi nije parnično sposoban, a nema zak. Zastupnika 2. Suprotni interesi tuženog i zak. Zastupnika 3. Ako obje strane imaju istog zak. Zastupnika 4. Ako je prebivalište tuženog nepoznato, a nema punomoćnika 5. Ako se tuženi nalazi u inostranstvu i nije moguće izvršiti dostavljanje

• Zakon o privrednim društvima predviđa imenovanje privremenog zastupnika od strane suda ako je društvo ostalo bez direktora • Zakon o stečajnom postupku-stečajni sud imenuje stečajnog upravnika

Voljno zastupanje • Zastupanje subjekata poslovnog prava na osnovu ovlaštenja za zastupanje, odnosno punomoćja • Vrste punomoćja: 1. Opšte punomoćje 2. Posebno punomoćje 3. Punomoć po zaposlenju 4. Punomoć trgovačkog putnika 5. Prokura

Pojam i vrste punomoćja • Punomoćje daje zakonski ili statutarni zastupnik privrednog društva ili lice ovlašteno za zastupanje aktom nadležnog organa • U pisanoj formi • Na određeno ili neodređeno vrijeme • Opšte-preduzimanje radnji koje spadaju u redovnu djelatnost pr. subjekta • Posebno punomoćje

Prestanak punomoćja 1. 2. 3. 4. 5. 6. Opoziv punomoćja Smrt punomoćnika Prestanak posl. Subjekta Otvaranjem stečaja nad vlastodavcm Ispunjenje svrhe Protek vremena na koje je punomoć data

Poslovno punomoćje – Poslovno punomoćje može dati, u granicama zakona, privredno društvo, odnosno drugo pravno lice, i njime ovlastiti punomoćnika da zaključuje ugovore i obavlja ostale poslove koji su uobičajeni u vršenju njihove poslovne djelatnosti – Poslovni punomoćnik ne može otuđiti ili opteretiti nepokretnosti, preuzeti mjenične obaveze ili obaveze jemstva, uzeti zajam i voditi spor, ako nije dobio posebno punomoćje za svaki takav posao – Poslovno punomoćje može biti ograničeno na određenu vrstu poslova, ili na određene poslove, ali ova ograničenja imaju dejstvo prema trećem samo ako je za njih znao ili morao znati (ZOO)

Trgovinski putnik • ovlašćen je preduzimati samo one poslove koji se odnose na prodaju robe i koji su navedeni u punomoćju koje mu je privredno društvo dalo – smatra se da trgovinski putnik nije ovlašćen da zaključuje ugovore, nego samo da prikuplja porudžbine, ali će ipak ugovor koji je zaključio ostati na snazi ako ga vlastodavac naknadno odobri – Trgovinski putnik koji je ovlašćen da prodaje robu, nije ovlašćen da naplati cijenu, kao ni da prodaje na kredit, osim ako ima posebno ovlašćenje za prodaju na kredit – Trgovinski putnik je ovlašćen da za vlastodavca prima reklamacije zbog nedostatka robe i ostale izjave u vezi sa izvršenjem ugovora zaključenog njegovim posredovanjem (ZOO)

Punomoćnik po zaposlenju – Lica u preduzećima koji rade na takvim poslovima čije je obavljanje vezano za zaključenje i ispunjenje određenih ugovora, kao što su prodavci u prodavnicama, radnici koji obavljaju određene usluge u ugostiteljstvu, radnici na poslovima šalterske službe u pošti, u banci i sl. ovlašćeni su samim tim na zaključenje i ispunjenje tih ugovora (ZOO)

Prokura – Ovlaštenje kojim privredno društvo ovlašćuje jednog ili više subjekata da preduzimaju poslove vezane za njegovu privrednu djelatnost – Prokura ne sadrži ovlašćenje za zaključivanje poslova koji se odnose na otuđenje i opterećenje nepokretnosti – Ovlašćenja iz prokure ne mogu se ograničiti – Prokuru daje privredno društvo jednom licu ili većem broju lica kao pojedinačnu ili zajedničku – Prokura se daje u pisanom obliku – Prokura se može dati samo fizičkom licu – Prokura je neprenosiva – Prokurista potpisuje privredno društvo pod svojim punim imenom, sa jasnom naznakom svog svojstva koje proizlazi iz prokure sa oznakom "pp"

Prestanak prokure • • Opoziv otkaz Gubitak poslovne sposobnosti prokuriste Prestanak privrednog društva

Spajanje i podjela privrednih društava • spajanje 1. Spajanje preuzimanjem 2. Spajanje novim osnivanjem • Podjela društvadruštvo se dijeli na dva ili više novih društava, prenosi na njih imovinu i prestaje da postoji

POVEZIVANJE SUBJEKATA POSLOVNOG PRAVA a) učešćem u osnovnom kapitalu ili ortačkim udjelima (društva povezana kapitalom), b) putem ugovora (društva povezana ugovorom) i v) putem kapitala i putem ugovora (mješovito povezana društva). • Matično i zavisno društvo • Društvo sa uzajamnim učešćem • holding -kada matično društvo ima isključivo djelatnost upravljanja i finansiranja zavisnim društvima • koncern -kada matično društvo ima za pretežnu djelatnost neku poslovnu djelatnost pored djelatnosti upravljanja zavisnim društvima.

Poslovna udruženja • Udruženje dva ili više privrednih društava odnosno preduzetnika radi unapređivanja sopstvenog privređivanja i usklađivanja njihovih djelatnosti • Svojstvo pravnog lica • Upis u sudski registar

PRIVREDNE KOMORE • Privredna komora Republike Srpske je nevladina, samostalna, stručno-poslovna organizacija, nezavisna i neprofitna javno-pravna asocija privrednih subjekata i privrednih asocija sa teritorije Republike Srpske • Članovi Komore su: privredna društva, banke, osiguravajuća društva i druge finansijske organizacije koje obavljaju privrednu djelatnost u Republici Srpskoj • Članstvo u Komori pravna lica stiču upisom osnivanja u sudski registar • Privredne komore područja obuhvataju opštine, odnosno gradove utvrđene Statutom Komore, sa sjedištem u Banjoj Luci, Bijeljini, Doboju, Trebinju i Istočnom Sarajevu • Privredne komore područja imaju svojstvo pravnog lica

PRIVREDNE KOMORE • Delatnost • Organi Komore su: Skupština, Upravni odbor, Nadzorni odbor i predsjednik Komore. • Pri Komori se organizuje: Sud časti, Arbitraža i Spoljnotrgovinska arbitraža, kao nezavisni organi • Sredstva za rad Komore obezbjeđuju se iz članarine koju obavezno plaćaju članovi i iz naknada za obavljanje poslovnih usluga i drugih izvora. • Članarina koju plaćaju članovi Komore obračunava se na osnovu ekonomske snage određenog člana Komore • članarina za tekuću godinu ne može biti veća od 0, 05 % ukupnog prihoda koji je član Komore ostvario u prethodnoj godini