Zasady przyjmowania granic do podziau nieruchomoci Dariusz Felcenloben

Zasady przyjmowania granic do podziału nieruchomości Dariusz Felcenloben Głogów, dnia 5 listopada 2012 r.

ZASADY DOKONYWANIA PODZIAŁÓW NIERUCHOMOŚCI określone zostały w : Ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. z 2010 r. , Nr 102, poz. 651 z póź. zm. ) Dział III (Wykonywanie, ograniczanie lub pozbawianie praw do nieruchomości) Rozdział 1 – Podziały nieruchomości (art. 92 -100) Rozdział 2 – Scalanie i podział nieruchomości (art. 101 -108) Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. , w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663)

Przedmiotowy zakres obowiązywania regulacji dotyczących podziałów nieruchomości Art. 92 ust. 1 u. g. n. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby: • konieczność wydzielenia nowych dróg niebędących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych • albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0, 3000 ha.

Przedmiotowy zakres obowiązywania regulacji dotyczących podziałów nieruchomości Art. 92 ust. 3 u. g. n Za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Przedmiotowy zakres obowiązywania regulacji dotyczących podziałów nieruchomości Grunty rolne i leśne mogą być podzielone na zasadach opisanych w u. g. n. na działki mniejsze niż 0, 30 00 ha, jedynie wówczas gdy: 1. Podziału dokonuje się w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości albo regulacji granic pomiędzy sąsiadującymi nieruchomościami (art. 93 ust. 2 a u. g. n. ) 2. W wyniku projektowanego podziału wydzielone zostają działki przeznaczone pod drogi wewnętrzne (art. 93 ust. 3 a u. g. n. ) 3. Podział dokonywany jest niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy (art. 95 u. g. n. )

Podmiotowy zakres obowiązywania regulacji dotyczących podziałów nieruchomości Zasady podziału określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami dotyczą wszystkich nieruchomości stanowiących własność osób fizycznych i osób prawnych, w tym należących do jednostek samorządu terytorialnego i Skarbu Państwa, a także nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym

Pojęcie podziału nieruchomości Przez podział nieruchomości należy rozumieć: Podział geodezyjny Dotyczy zmiany oznaczenia przedmiotu praw Służy konkretyzacji materialno prawnego elementu prawno rzeczowej definicji pojęcia nieruchomości”, jako „części powierzchni ziemskiej”, o której mowa w art. 46 k. c. Polega na wydzieleniu z istniejącej i oznaczonej działki ewidencyjnej nowych działek i nadaniu im nowych oznaczeń Podział prawny Dotyczy zmiany oznaczenia podmiotu praw Konkretyzowany jest w następstwie podejmowanych przez dotychczasowego właściciela czynności prawnych lub zdarzeń kształtujących jej nowy stan własnościowy, np. wynikający z brzmienia art. 98 ust. 1 u. g. n.

Podział geodezyjny X, Y Dz. 2 1 polega na wydzieleniu z dotychczas istniejącej oznaczonej działki ewidencyjnej nowo utworzonych dwóch lub więcej działek ewidencyjnych -50, 00 - 100, 00 Ks. Wieczysta Nr 100 2 100, 00 stan stary Dz. 1/1 30, 00 45, 00 Dz. 3 50, 00 Dz. 1 -30, 00 - Nr dz. pow. Nr dz. pow. 1 0. 50 00 ha 1/1 0, 36 50 ha 1/2 0, 13 50 ha Σ = 0, 50 00 ha Działkę ewidencyjną Dz. 1/2 0, 00 Dz. 4 0, 00 6 45, 00 - 50, 00 4 5 stan nowy 30, 00 7 0, 00 Wykaz zmian gruntowych 3 stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu, jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych § 9 r. ewid. grunt. i bud. 8

STRONY POSTĘPOWANIA PODZIAŁOWEGO: Przy ustalaniu podmiotów prawa, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu podziałowym należy kierować się: Pojęciem strony zdefiniowanym w art. 28 k. p. a. Pojęciem interesu prawnego, (art. 97 ust. 1 u. g. n. ) źródłem interesu prawnego mogą być , poza normami administracyjnego prawa materialnego, także różne inne gałęzie prawa , w tym prawa cywilnego (np. art. 140 k. c. ) Stroną w postępowaniu podziałowym może być: 1. Właściciel (współwłaściciel) 2. Użytkownik wieczysty (współużytkownik) 3. Osoba, której przysługują ograniczone prawa rzeczowe, jeżeli wykaże swój interes prawny 9

STRONY POSTĘPOWANIA PODZIAŁOWEGO: Właściciele nieruchomości przylegającej bezpośrednio do innej nieruchomości, w odniesieniu do której na wniosek jej właściciela wszczęte zostało postępowanie o podział (…) nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k. p. a. Wyrok NSA z dnia 28 stycznia 1997 r. , SA/Gd 3467/95, ONSA 1997, Nr 4, poz. 180 Możliwość dokonania podziału nieruchomości jest prawem wynikającym z tytułu własności, nie oddziaływującym na sytuację prawną właścicieli nieruchomości sąsiednich, ponieważ projektowane linie podziałowe wyznaczają nowe działki ewidencyjne „wewnątrz” dzielonej nieruchomości nie naruszając jednocześnie jej granic zewnętrznych, które pozostają niezmienne. 10

Skutki prawne postępowania podziałowego dla granic zewnętrznych dzielonej działki nie są normatywnie określone 1 10 2 ? 2 Przyjęcie granic do podziału realizowane w trybie u. g. n. ma charakter techniczny ? 1 ? 6 3 5/1 ? 5/2 5 3 decyzja podziałowa wywiera skutek prawny w odniesieniu do …? 4 ? 11 4 Stronami postępowania podziałowego nie są właściciele (…) sąsiednich nieruchomości Decyzja podziałowa nie wywiera skutku prawnego w odniesieniu do granic 11 zewnętrznych dzielonej działki

Skutki prawne postępowania podziałowego dla granic zewnętrznych dzielonej działki W postępowaniu podziałowym właścicielom działek sąsiadujących z działką podlegającą podziałowi, przysługują prawa strony tylko w takim zakresie, w jakim organ dokonujący podziału ingeruje swoimi działaniami w wykonywanie przez nich prawa własności 12

§ 6 rozp. podz. nier. Do opracowania mapy z projektem podziału nieruchomości (…) przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi następuje w wyniku badania: 2. W przypadku stwierdzenia niezgodności danych, 1 § 6 ust. 1 pkt 1. księgi wieczystej oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości o których mowa w ust. 1 pkt 2, z danymi wykazanymi w dokumentach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się na podstawie danych wykazanych w dokumentach, o których mowa w ust. 1 pkt 1. 3. W przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się na podstawie danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (katastru nieruchomości). 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, 2 § 6 ust. 1 pkt 2. danych wykazanych w katastrze nieruchomości o czynnościach przyjęcia granic zawiadamia się właściciela bądź użytkownika wieczystego nieruchomości podlegającej podziałowi oraz właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością podlegającą podziałowi, a w przypadku braku danych o tych osobach - osoby władające tymi nieruchomościami, na zasadach określonych w art. 32 pr. geod. i kart.

§ 6 ust. 5 rozp. podz. nier. Do zawiadomień, o których mowa w ust. 4, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zawiadomień w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości Art. 32 pr. geod. i kart. 1. Wezwanie do stawienia się na gruncie doręcza się stronom za zwrotnym poświadczeniem odbioru, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem. 2. W wezwaniu należy poinformować strony o skutkach niestawiennictwa. 3. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo stron nie wstrzymuje czynności geodety. 4. W razie usprawiedliwionego niestawiennictwa strony, geodeta wstrzymuje czynności do czasu ustania przeszkody lub wyznaczenia pełnomocnika - nie dłużej jednak niż na okres jednego miesiąca. 5. Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody.

Dokumenty stwierdzające stan prawny nieruchomości § 4 Rozporządzenia Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. z 1999 r. , nr 45, poz. 453), Dokumentami, o których mowa, są: 1) odpisy z ksiąg wieczystych lub odpisy dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów 2) wypisy aktów notarialnych 3) prawomocne orzeczenia sądu i ugody sądowe 4) ostateczne decyzje administracyjne

Dokumenty określające położenie punktów granicznych i przebieg granic § 5. 1. rozp. rozgr. nier. Dokumentami, o których mowa , są: 1) dokumenty geodezyjne zawierające dane liczbowe do ustalenia przebiegu granic: a) szkice graniczne, protokoły graniczne, akty ugody b) zarysy pomiarowe z pomiaru granic c) szkice wyznaczenia granic działek wydzielonych w wyniku scalenia wymiany gruntów lub w wyniku podziału nieruchomości d) inne dokumenty pomiarowe, obliczeniowe i opisowe pozwalające na ustalenie przebiegu granic 2) w razie braku dokumentów, o których mowa w pkt 1, mapy i plany obejmujące granice albo inne elementy pozwalające na odtworzenie lub analizę przebiegu granic, w szczególności: a) mapy jednostkowe nieruchomości b) mapy katastralne c) mapy scalenia i wymiany gruntów d) plany parcelacyjne e) mapa ewidencji gruntów

Procedura przyjmowania granic do podziału nieruchomości Czynność przyjęcia granic do podziału nieruchomości ogranicza się jedynie do badania stanu prawnego nieruchomości i ewentualnie uzgodnienia zapisów ujawnionych w księdze wieczystej z danymi wykazanymi w katastrze nieruchomości § 6 ust. 1 podz. nieruch. Do opracowania mapy z projektem podziału nieruchomości, o której mowa w art. 97 ust. 1 a pkt 8 u. g. n. , przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi następuje w wyniku badania: 1) księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości; 2) danych wykazanych w katastrze nieruchomości.

W procedurze przyjęcia granic do podziału nie dochodzi do fizycznego ustalenia ich przebiegu na gruncie czy też wznawiania znaków, czy wyznaczania punktów granicznych (…) lecz jedynie do ustalenia rodzaju praw rzeczowych i podmiotów, którym one przysługują , (tj. stanu prawnego dzielonej nieruchomości) i badania dokumentów, na podstawie których granice dzielonej nieruchomości opisane zostały w księdze wieczystej i wykazane w katastrze nieruchomości Stan prawny nieruchomości określony jest treścią wpisów w dziale II, III i IV księgi wieczystej. Dział I-O (oznaczenie nieruchomości) nie objęty jest rękojmią wiary publicznej księgi wieczystej

Procedura przyjmowania granic do podziału nieruchomości Procedura „przyjmowania granic”, (o której mowa w rozp. podz. nier. ) nie może być postrzegana, jako jedna z dodatkowych lub zastępczych form umożliwiających ustalenie granic zewnętrznych nieruchomości podlegającej podziałowi. Przyjęcie granic do podziału następuje w wyniku badania danych wykazanych w katastrze nieruchomości, a nie fizycznego ich wyznaczania § 6 ust. 1 pkt. 1 r. podz. nieruch.

W ramach procedury przyjęcia granic do podziału nieruchomości niedopuszczalnym jest podejmowanie przez geodetę jakichkolwiek czynności technicznych mogących prowadzić do zmiany przebiegu granic Granice do podziału nieruchomości przyjąć należy w takim kształcie, jaki wynika on ze stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej i odpowiednio z dokumentów określających położenie punktów granicznych i przebieg granic, zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i 20 kartograficznym.

Procedura przyjmowania granic do podziału nie nakłada na geodetę obowiązku : 1. wznawiania uprzednio ustalonych znaków granicznych (art. 39. 1 pr. geod. i kart. ) 2. wyznaczania punktów granicznych uprzednio ujawnionych w katastrze nieruchomości (art. 39 ust. 5 pr. geod. i kart. ) 3. ustalania przebiegu granic, w trybie rozgraniczeniowym (rozdział 6 pr. geod. i kart. ), 4. ustalania granic na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 2 pr. geod. i kat. , lecz jedynie ogranicza się, (w przypadku, braku dokumentów określających stan prawny nieruchomości) do konieczności przedstawienia zainteresowanym stronom dokumentów stanowiących podstawę ich przyjęcia, i opisania ich w protokole. 21

W przypadku, gdy istnieje księga wieczysta ale brak jest w niej szczegółowego opisu przebiegu granic Zapisana w § 6 ust. 1 rozp. podz. nier. zasada określająca sposób przyjmowania granic do podziału, może być interpretowana w sposób umożliwiający ustalenie: Stanu prawnego Oznaczenia nieruchomości na podstawie danych ujawnionych w księdze wieczystej lub innych dokumentów, o których mowa w § 4 rozp. rozgr. nier. na podstawie zbioru dokumentów zgromadzonych w katastrze nieruchomości, w zakresie stanowiącym podstawę jej oznaczenia w księdze wieczystej, a w szczególności dokumentami wykazanymi w Dziale I-O, Łam 4 „Mapa i opis” § 28 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r. , w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbiorów dokumentów „Dane dotyczące nieruchomości gruntowych i budynkowych wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że 22 odrębne przepisy stanowią inaczej”.

Wpisy dotyczące Dział I I-O - Oznaczenie nieruchomości I-Sp - Wpisy praw związanych z własnością KATASTER NIERUCHOMOŚCI Art. 21 ust. 1 pr. geod. i kart. Art. 26 i 27 u. h. w. h § 28 roz. p. k. w i z. d. „Dane dotyczące nieruchomości (…) wpisuje się w księdze wieczystej na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów (…) sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów i budynków, chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej” – Dział I-O, Łam 4 „Mapa i opis” Dział II Wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego Dział III ograniczonych praw rzeczowych (poza hipoteką), ograniczeń w rozporządzaniu …. Dział IV hipoteki Stan prawny nieruchomości rękojmia wiary publicznej księgi wieczystej (Art. 5 u. k. w. h)

Hierarchiczność danych w procedurze przyjmowania granic do podziału nieruchomości? Art. 27 u. k. w. h § 6 ust. 2 rozp. podz. nier. W razie niezgodności W przypadku stwierdzenia niezgodności danych, zawartych w katastrze nieruchomości, z danymi wykazanymi w księdze wieczystej, granice nieruchomości ≠ podlegającej podziałowi przyjmuje się na podstawie danych wykazanych w księdze wieczystej. ? danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości. Art. 21 ust. 1 pr. geod. i kart. Art. 26 u. k. w. h.

W przypadku, gdy brak jest księgi wieczystej ale istnieją inne dokumenty określające stan prawny dzielonej nieruchomości, t. j. : 1) 2) 3) 4) odpisy dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów wypisy aktów notarialnych prawomocne orzeczenia sądu i ugody sądowe ostateczne decyzje administracyjne Podział nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym Zgodnie z § 6 rozp. podz. nier. granice do podziału przyjmuje się na podstawie tych dokumentów, o ile zawierają one opis ich przebiegu. w przeciwnym przypadku granice przyjmuje się na podstawie danych ujawnionych w katastrze nieruchomości. 25

Podział nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym Art. 113 ust. 6 u. g. n. Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Art. 113 ust. 7 u. g. n. Przepis ust. 6 stosuje się również, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. Faktyczny stan władania nieruchomością winien być określony na podstawie zapisów ujawnionych w operacie ewidencji gruntów i budynków, a przebieg granic przyjęty na podstawie zgromadzonych w tym zasobie dokumentów źródłowych. 26

Podział nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym § 6 ust. 4 rozp. podz. nier. W przypadku, braku księgi wieczystej lub innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości, o czynnościach przyjęcia granic zawiadamia się 1) właściciela bądź użytkownika wieczystego nieruchomości podlegającej podziałowi 2) właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością podlegającą podziałowi, w przypadku braku danych o tych osobach – osoby władające tymi nieruchomościami. W jaki sposób zawiadomić osoby, które wymienione zostały w § 6 ust. 4 rozp. podz. nier. skoro mamy do czynienia z podziałem nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, tzn. nie można ustalić osób, którym przysługują do niej 27 prawa rzeczowe?

Podział nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym z urzędu Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Art. 113 ust. 6 u. g. n. W przypadku dokonywania z urzędu podziału nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym stosuje się następujące zasady (art. 97 a u. g. n. ): 1. Informację o zamiarze dokonania podziału nieruchomości wójt, burmistrz albo prezydent miasta podaje do publicznej wiadomości w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości oraz na stronach internetowych urzędu gminy, a także przez ogłoszenie w prasie o zasięgu ogólnopolskim; 2. Jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia ogłoszenia nie zgłoszą się osoby, które wykażą, że przysługują im prawa rzeczowe do nieruchomości, można 28 wszcząć postępowanie w sprawie podziału nieruchomości;

Podział nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym z urzędu Przepisy dotyczące nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym stosuje się, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. Art. 113 ust. 7 u. g. n. 3. Po bezskutecznym upływie terminu (dwóch miesięcy), wójt, burmistrz albo prezydent miasta może wydać decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości 4. Decyzja podlega ogłoszeniu, w sposób określony w art. 49 k. p. a. Art. 49. k. p. a. Strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; W tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie 29 czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

SPÓR GRANICZNY ujawniony w trakcie postępowania podziałowego Na gruncie obowiązującego prawa istnieje możliwość wydania decyzji administracyjnej kończącej postępowanie podziałowe zatwierdzającej mapę podziału nieruchomości, na której wykreślone zostały, a wcześniej przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zewnętrzne granice dzielonej nieruchomości, które pozostają przedmiotem sporu. 30

Przypadek -1 X, Y 1 2 Ks. Wieczysta X, Y 2 Nr … 1 Dz. 5 X, Y 4 3 Dane: 1. Stan prany jest ustalony 2. W PZGi. K istnieje dokumentacja, która pozwala na wiarygodne określenie przebiegu granic i położenia punktów granicznych, która spełnia obowiązujące standardy techniczne, w zakresie numerycznego ich opisu, jak i formatu danych, o którym mowa w § 61 -62 i 85 ust. 2 rozp. ewid. gr. i bud. , Protokół przyjęcia granic do podziału geodeta spisuje bez konieczności zawiadamiania zainteresowanych, o których mowa w § 6 ust. 4 rozp. podz. nier. 31

Standardy techniczne dotyczące danych ewidencyjnych Z uwagi na treść (rozp. ewid. grunt. i bud. ): • § 60 - danymi ewidencyjnymi działki są m. in. numeryczny opis granic • § 61 - numeryczny opis granic- dokonuje się za pomocą współrzędnych, • § 62 - pole pow. działki oblicza się z dokładnością do 0, 0001 ha, • § 85 ust. 2 - dokumentacja g-k przyjmowana do zasobu winna spełniać wymagania w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych oraz zawierać wykaz zmian danych, o których mowa w § 46 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia, Przy opracowaniu mapy z projektem podziału – niezbędne jest: ustalenie współrzędnych punktów granicznych nieruchomości podlegającej podziałowi oraz punktów wyznaczających nowe granice działek ewidencyjnych z dokładnością nie mniejszą niż 0. 10 m względem najbliższych pkt. poziomej osnowy geodezyjnej lub pomiarowej

Przypadek -2 2 -20, 00 - k/n -35, 00 - -30, 00 - k/n Ks. Wieczysta 5 -20, 00 - -50, 00 - 1 -50, 00 - Nr … -35, 00 k/n 4 3 -30, 00 k/n Protokół przyjęcia granic do podziału geodeta spisuje bez konieczności zawiadamiania zainteresowanych (…) Istniejące dane: 1. Stan prawny jest ustalony (KW) 2. Istnieją dane umożliwiające wiarygodne i jednoznaczne określenie położenia punktów granicznych ale brak jest numerycznego ich opisu (…) Przyjęcie granic do podziału powinno być poprzedzone: 1. Odszukaniem znaków granicznych 2. Wznowieniem znaków granicznych (…) lub wyznaczeniem punktów granicznych (…) (spisaniem protokołu –art. 39. 4 pr. geod. i kart. i ich pomiarem, celem określenia numerycznego opis położenia punktów granicznych (§ 60 -62 i 85 rozp. ewid. grun. i bud. ) 33

Przypadek -3 Istniejące dane: Ks. Wieczysta Nr … 1 5 4 3 1. Stan prany jest ustalony (KW) 2. Brak danych pozwalających na wiarygodne i jednoznaczne określenie przebiegu granic Przyjęcie granic do podziału powinno być poprzedzone: 1. Ustaleniem granic, w trybie: a) rozdziału 6 pr. geod. i kart. (rozgraniczenie), b) na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 2 pr. geod. i kart. 2. Pomiarem geodezyjnym ustalonych punktów granicznych (…) Protokół przyjęcia granic do podziału geodeta powinien spisać niezależnie od protokołu ustalenia granic: - W pierwszym (1 a) przypadku bez konieczności zawiadamiania zainteresowanych 34 - W drugim przypadku (1 b) bez czy z udziałem zainteresowanych?

Dane: Przypadek -4 X, Y 1 2 X, Y Brak 2 Ks. Wiecz. 1 5 X, Y 4 3 1. Nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym – brak KW i innych dokumentów 2. W PZGi. K istnieje dokumentacja, która pozwala na wiarygodne określenie przebiegu granic i położenia punktów granicznych, która spełnia obowiązujące standardy techniczne, w zakresie numerycznego ich opisu, jak i formatu danych, o którym mowa w § 60 -62 i 85 ust. 2 rozp. ewid. gr. i bud. Protokół przyjęcia granic do podziału geodeta spisuje z udziałem osób zainteresowanych uprzednio zawiadomionych, 35 na zasadach określonych, w § 6 ust. 4 i 5 rozp. ewid. grunt. w zw. z art. 32 pr. geod. i kart.

Przypadek -5 1 -25, 00 - k/n -20, 00 k/n -35, 00 - -20, 00 - Brak Księgi Wieczystej -25, 00 - -20, 00 - 5 -35, 00 - k/n 3 -30, 00 k/n Istniejące dane: 1. Nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym (…) 2. Istnieją dane pozwalające na wiarygodne i jednoznaczne określenie położenia punktów granicznych ale brak jest numerycznego ich opisu Przyjęcie granic do podziału powinno być poprzedzone: 1. odszukaniem znaków granicznych 2. wznowieniem znaków (…) lub wyznaczeniem punktów granicznych (…) (spisaniem protokół – art. 39 ust. 4 pr. geo. I kart. ) i ich pomiarem - celem określenia numerycznego opis granic (§ 85 ew. grun. i bud. ) Protokół przyjęcia granic do podziału geodeta spisuje z udziałem osób zainteresowanych 36 uprzednio zawiadomionych, na zasadach określonych, w art. 32 pr. geod. i kart.

Procedura przyjmowania granic do podziału nieruchomości Księga Wieczysta Granica prawna Inne dokumenty geodeta stan prawny określony TAK ? NIE Kataster STAN PRAWNY dzielonej nieruchomości Protokół z przyjęcia granic Oznaczenie nieruchomości podlegającej podziałowi Informacja o dokumentach stanowiących podstawę przyjęcia granic Szkic przebiegu granic stan prawny nieokreślony Granica „ewidencyjna” geodeta zawiadomienie strony Opis przebiegu granic i położenia pkt. granicznych Data sporządzenia protokołu + dane geodety + podpis Lista i podpisy osób obecnych przy czynnościach przyjęcia 37 granic

Wznowienie znaków granicznych Wyznaczenie pkt. granicznych … Ustalenie granic …. . Analiza materiałów, Wywiad terenowy Zawiadomienie wezwanie Sporządzenie protokołu Aktualizacja baz danych EGi. B Sporządzenie operatu PODGi. K Zgłoszenie pracy II etap S T R O N A wniosek Podział nieruchomości Wyznaczenie i utrwalenie punktów po podziale Analiza materiałów, Badanie KW Wywiad terenowy § 14 pkt 2 roz. podz. nier. 1. Sporządzenie dokumentacji w zakresie aktualizacji baz danych EGi. B w zakresie niezbędnym do wykonania podziału (ustalenie i pomiar granic. . . 2. Sporządzenie operatu częściowego z aktualizacji 3. Aktualizacja baz danych EGi. B Przyjecie granic do podziału zawiadomienie Protokół z przyjęcia granic Mapa z projektem podziału PODGi. K Zawiadomienie stron Sporządzenie protokołu Sporządzenie operatu PODGi. K D e c y z j a podziałowa

§ 6 rozp. podz. nier. Do opracowania mapy z projektem podziału nieruchomości, (…) przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi następuje w wyniku badania: 1) księgi wieczystej nieruchomości podlegającej podziałowi oraz innych dokumentów określających stan prawny nieruchomości; 2) danych wykazanych w katastrze nieruchomości 2. W przypadku stwierdzenia niezgodności danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2, z danymi wykazanymi w dokumentach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się na podstawie danych wykazanych w dokumentach, o których mowa w ust. 1 pkt 1. 3. W przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, granice nieruchomości podlegającej podziałowi przyjmuje się na podstawie danych, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (katastru nieruchomości). 4. W przypadku, którym mowa w ust. 3, o czynnościach przyjęcia granic zawiadamia się właściciela bądź użytkownika wieczystego nieruchomości podlegającej podziałowi oraz właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością podlegającą podziałowi, a w przypadku braku danych o tych osobach - osoby władające tymi nieruchomościami,

OBOWIĄZEK ZAWIADOMIENIA STRON za zasadach określonych w § 6 ust. 4 rozp. podz. nier. w zw. z art. 32 pr. geod. i kart. w procedurze przyjęcia granic do podziału dotyczy jedynie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym Przez nieruchomość o nieuregulowanym stanie prawnym rozumie się nieruchomość, dla której ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić osób, którym przysługują do niej prawa rzeczowe. Art. 113 ust. 6 u. g. n. Przepisy dotyczące nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym stosuje się, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie żyje i nie przeprowadzono lub nie zostało zakończone postępowanie spadkowe. Art. 113 ust. 7 u. g. n.

Wznowienia znaków Odszukania na gruncie istniejących znaków granicznych, które osadzone zostały na podstawie dokumentacji geodezyjnej uprzednio ustalonych lub wyznaczenia punktów granicznych uprzednio ujawnionych w operacie egib Protokół – art. 39 ust 4 Pgik Brak regulacji Przyjęcie granic do podziału nieruchomości może być poprzedzone wykonaniem czynności: Protokół – § 7 ust. 2 roz. podz. nier. Protokół – zał. Nr 2 i 3 r. n. Ustalenia granic w trybie postępowania rozgraniczeniowego rozdział 6 ustawy Pgik Protokół – zał. Nr 3 egib Ustalenia granic działek ewidencyjnych w trybie aktualizacji ewidencji gruntów § 37 i n. egib

Przyjęcie granic do podziału może być poprzedzone koniecznością wykonania czynności … Wyznaczenie punktu … Protokół ze wznowienia Wznowienie znaku dz. 7 2 Ks. Wieczysta k/d 3 Nr …. dz. 9 dz. 5 k/d 5 Rozgraniczenie dz. 4 odszukanie znaku k/n 6 1 Protokół Akt ugody z dz. 1 4 Ustalenie granic § 37 egib protokół 42

Protokół graniczny z ustalenia granic nieruchomości w trybie postępowania rozgraniczeniowego Wzór - załącznik nr 2 i 3 rozp. rozgr. nier. Protokół z przyjęcia granic do podziału § 7 ust. 2 roz. podz. nier. ≠ Protokół ze wznowienia znaków uprzednio ustalonych lub wyznaczenia punktów granicznych uprzednio ujawnionych w operacie egib Art. 39 ust. 4 pr. geod. i kart. Protokół z ustalenia granic działek ewidencyjnych w trybie § 37 -39 rozp. ew. grun. i bud. Wzór - załącznik nr 3 do rozp. ew. grunt. i bud. Protokół stanowi załącznik do wniosku w sprawie podziału (…) Art. 97 ust. 1 a pkt 5 u. g. n. Protokoły stanowią część operatu g-k 43 przekazywanego do PODGi. K

Protokół przyjęcie granic do podziału nieruchomości Art. 97 ust. 1 a u. g. n. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć następujące dokumenty: 1) stwierdzające tytuł prawny do nieruchomości; 2) wypis z katastru nieruchomości i kopię mapy katastralnej obejmującej nieruchomość podlegającą podziałowi; 3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku, o którym mowa w art. 94 ust. 1 pkt 2; 3 a) pozwolenie, o którym mowa w art. 96 ust. 1 a, w przypadku nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków; 4) wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95; 5) protokół z przyjęcia granic nieruchomości; 6) wykaz zmian gruntowych; 7) wykaz synchronizacyjny, jeżeli oznaczenie działek gruntu w katastrze nieruchomości jest inne niż w księdze wieczystej; 8) mapę z projektem podziału.

§ 8. 1. rozp. podz. nier. Jeżeli podział nieruchomości polega na wydzieleniu działki o pow. do 33 % powierzchni nieruchomości podlegającej podziałowi, przepisy regulujące zasady przyjęcia granic, stosuje się tylko do tych odcinków granic, do których dochodzą projektowane granice podziału 5 3 Przez odcinek granicy nieruchomości rozumie się odcinek wyznaczony przez dwa najbliższe punkty załamania granicy 4 5/1 6 2 11 10 5/2 1 12 9 8 7 W protokole przyjęcia granic do podziału opisane winny być jedynie te odcinki, do których dochodzi projektowana granica, 11 6 7 tzn. odcinek: 1 9 12 45

Wnioski de lege ferenda Granice zewnętrzne dzielonej działki ewidencyjnej (nieruchomości) przyjmowane w ramach geodezyjnego podziału nieruchomości winny być bezsporne i posiadać uregulowany przebieg. u z a s a d n i e: Za przyjęciem takiego rozwiązania przemawia zasada ekonomii procesowej, a także generalna zasada bezpieczeństwa w obrocie nieruchomościami. Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego (prejudykatu) związanego z wyeliminowaniem w ramach odrębnego postępowania sporu granicznego wyeliminowałoby bowiem w przyszłości możliwość powstania sporów granicznych w stosunku do wydzielonych działek ewidencyjnych. Właściwy organ winien posiadać możliwość zawieszenia postępowania podziałowego, na zasadach określonych w art. 97 ust. 1 pkt 4 k. p. a. 46

Wnioski de lege ferenda Przesłanką uzasadniającą zawieszenie administracyjnego postępowania w sprawie podziału nieruchomości winna być konieczność aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków lub potrzeba wyeliminowania stwierdzonych błędów w części dotyczącej oznaczenia dzielonej działki ewidencyjnej. u z a s a d n i e: Jedynym legalnym źródłem informacji o przebiegu granic (oznaczenia dzielonej działki ewidencyjnej) są dane z katastru nieruchomości – wynika to z brzemienia: art. 21 ust, . 1 pr. geod. i kart. , a także art. 26 i 27 u. h. w. h. oraz § 28 rozp. p. k. w. i z. d. Jeżeli istnieje konieczność dokonania aktualizacji tych danych to powinny być one dokonane, w trybie i na zasadach opisanych w rozp. ewid. grun. i 47 bud.

Wnioski de lege ferenda Do opracowania mapy z projektem podziału nieruchomości, o której mowa w art. 97 ust. 1 a pkt 8 u. g. n. przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi następuje w wyniku łącznego badania dokumentów: 1. stwierdzających stan prawny nieruchomości, tj. : odpisów z ksiąg wieczystych lub odpisów dokumentów znajdujących się w zbiorze dokumentów, wypisów aktów notarialnych, prawomocnych orzeczeń sądu, ugód sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, 1. określających położenie punktów granicznych i przebieg granic, zgromadzonych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, stanowiących podstawę oznaczenia dzielonej działki ewidencyjnej w księdze wieczystej, spełniające wymagania w zakresie formatu danych i standardów technicznych tych danych, o których mowa w odrębnych przepisach określających zasady prowadzenia operatu ewidencyjnego. u z a s a d n i e: Konieczność dostosowania przepisów roz. podz. nier. do zasad określonych w: 48 art. 21 ust. 1 pr. geod. i kart. ; art. 26 i 27 u. k. w. h. oraz § 28 rozp. p. k. w. i z. d.

Wnioski de lege ferenda W przypadku, gdy dane stanowiące podstawę przyjęcia granic do podziału nieruchomości nie spełniają obowiązujących standardów technicznych, w zakresie numerycznego ich opisu jak i formatu danych, (o którym mowa w § 61 -62 i 85 ust. 2 rozp. ewid. gr. i bud. ), przyjęcie granic do podziału nieruchomości winno być poprzedzone, koniecznością wykonania odpowiednio, w zależności od istniejących uwarunkowań, dodatkowych odrębnych czynności technicznych i formalno-prawnych związanych z możliwością pozyskania tych danych, w trybie określonym przepisami prawa. u z a s a d n i e: Konieczność dostosowania przepisów roz. podz. nier. do zasad aktualizacji baz danych określonych w rozp. ewid. grun. i bud. 49

Powstaje pytanie czy w przypadku, kiedy przyjecie granic do podziału musi być poprzedzone koniecznością dokonania czynności związanych z: 1. 2. 3. 4. wznowieniem znaków granicznych (…) wyznaczeniem punktów granicznych (…) ustaleniem granic w trybie rozdziału 6 pr. geod. i kart. ustaleniem granic w trybie określonym przepisami wydanymi na podstawie art. 2 6 ust. 2 pr. geod. i kart. i ich pomiarem celem określenia numerycznego opis granic i położenia punktów granicznych (§ 85 ew. grun. i bud. ) – są to odrębne czynności za które należy pobrać stosowną opłatę, czy też należą one do kategorii tych, które są niezbędne do wykonania zgłoszonej pracy?

(…) Załącznik Nr 1 do ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 19 lutego 2004 r. w sprawie wysokości opłat za czynności geodezyjne i kartograficzne oraz udzielanie informacji, a także za wykonywanie wyrysów i wypisów z operatu ewidencyjnego Dz. U. Nr 37, poz. 333 9. 2. Jeżeli w ramach zgłoszonej pracy geodezyjnej dotyczącej opracowań wymienionych w tabelach I-VIII zachodzi konieczność wykonania również innych opracowań wymienionych w tych tabelach jako niezbęde dla opracowania "zasadniczego" czynności pomocniczych, wysokość opłaty ustala się tak jak dla opracowania "zasadniczego". 9. 3. Jeżeli w ramach jednego zgłoszenia pracy geodezyjnej wykonywane są różne opracowania wymienione w tabelach I-VIII, wysokość opłaty ustala się dla każdego opracowania odrębnie. Procedura przyjęcia granic do podziału została ściśle określona w § 6 rozp. podz. nier. Przyjęcie granic nieruchomości podlegającej podziałowi następuje w wyniku badania dokumentów (…) 51

Zasady przyjmowania granic do podziału nieruchomości Dariusz Felcenloben Głogów, dnia 5 listopada 2012 r.