ZARF BELRTE Zarf Nedir ZarfBelirte fiilleri fiilimsileri sfatlar

ZARF ( BELİRTEÇ )

• Zarf Nedir? • Zarf(Belirteç); fiilleri, fiilimsileri, sıfatları ve bazen de kendilerine benzeyen sözcükleri zaman, durum, miktar, yer, yön ve soru bakımlarından belirten sözcüklerdir.

• 1 -Durum zarfları (Niteleme zarfları): Durum(niteleme) zarfları, fiil ya da fiilimsileri belirterek onların nasıl gerçekleştirildiklerine dair bilgi verir. Fiil veya fiilimsiye sorulan nasıl sorusuna cevap verir. Kesinlik ya da ihtimal bildiren kelimeler de durum zarfı olarak kabul edilir. Durum zarfları, fiilin önünde olmak zorunda değildir.

• Yavaşça yürüyorum ufka doğru. • Hatıralar gizlice sarmış dört bir yanımızı. • Genç adam , keyifsizce güldü. • Toplantıda güzel konuştunuz. Haberi alınca koşarak eve gittim. • Belki üstümüzden bir martı uçar. • Unutuyorum kendimi yavaş uzun yollarda.

• 2 -Yer-yön zarfları: Fiilin veya fiilimsinin ne yöne doğru gerçekleştiğini, gerçekleşeceğini belirten zarf türüdür. Nere? Sorusuna cevap verir. İçeri, dışarı, ileri, geri, öte, beri gibi sözcükler yön zarfı olarak kullanılır. Yer yön zarfları, çekim eki aldıklarında zarf özelliklerini kaybederek isim olurlar. Aşağı-yukarı vb. sözcükler sıfat görevli olabilir. Zarf ile karıştırılmamalıdır.

• Örnekler: • Aşağı in de benim geleceğimi söyle ona. • Yukarı bak diye seslendi. (yukarı: zarf) • Çocukları yukarıya çıkardım. (yukarıya: isim) • Geriye dönmemi bekle geleceğim. ( geriye: isim ) • Geçen onu aşağı sokakta görmüşler. (aşağı: sıfat)

• 3 - Zaman zarfları: Fiil veya fiilimsilerin gerçekleştiği gerçekleşeceği zamanı belirten zarf türüdür. Ne zaman? Sorusuna cevap verir. Zaman zarfları, çekim eki alırsa zarf görevinden uzaklaşırlar. Sabah, akşam gibi kelimeler özne görevi üstlenirse isim olurlar.

• Örnekler: • • • Burak ile yarın buluşacağız. Birazdan oraya geleceğim. Arkadaşlarıyla üç haftada bir görüşür. • • Bu işin yarınını görmeliler. (çekim eki alarak zarf görevinden uzaklaşırlar. ) Akşam ailesiyle sinemaya gitmiş. (Ne zaman sorusuna cevap verir. Zarf görevinde kullanılmıştır. ) • Akşam ruhumun güneşe yansımasıdır. ( Özne görevi üstlenen zarf isimleşir. Ne sorusuna cevap verir) • Sabah hatırlatan zamandır eski anıları bana. (özne görevini gören zarf isimleşir. ) • Kışları ayaz olur buralar. (kışları: zarf)

• 4 - Miktar zarfları: Fiillerin, fiilimsilerin, sıfatların veya kendi türünden sözcüklerin miktarını, derecesini bildiren zarflardır. Ne kadar? Sorusuna cevap verirler. En, pek, çok, daha gibi kelimeler sıklıkla tercih edilen miktar zarflarıdır. En, çok, pek, daha kelimeleri zarfların önüne gelerek üstünlük ve derecelendirme bildiren zarflara dönüşebilirler. Çok ve benzeri kelimeler ismin önüne gelerek sıfat görevi kazanabilirler.

• Örnekler: • • • Şimdilerde az konuşuyoruz onunla • Çok dertli gözüküyordu dün çarşıda. (derecelendirme) • Çok para insana mutluluk getirmez. ( sıfat görevi) • Sen bu aralar çok konuşuyorsun. ( zarf görevi) En hızlı koşan kişi sınıfta Nilay’dı. (üstünlük)

• 5 -Soru zarfları: Fiil veya fiilimsileri soru yolu ile belirtirler. Ne, nasıl, niçin, ne kadar, nereye, niye, ne zaman, neden gibi. Nasıl sorusu ismin önüne gelirse sıfat olur.

• Örnekler: • Sana nasıl davranmalılar peki? • Fırat ile en son ne zaman buluştunuz? • Neden böyle eleştiriyorsun beni? • Nasıl kitaplar istedi senden? (sıfat) • Nasıl gülersin bana böyle? (zarf)