Zabrzemoja maa Ojczyzna Pooenie geograficzne miasta Zabrze Miasto

Zabrzemoja mała Ojczyzna

Położenie geograficzne miasta Zabrze Miasto Zabrze położone jest w południowo- zachodniej Polsce, na zachodzie województwa śląskiego i Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP). Zabrze leży na Wyżynie Katowickiej, nad rzekami Kłodawą i Bytomką.

Herb Zabrza obecnie Od roku 1990 herb Zabrza przedstawia trzy czerwone murowane wieże z blankami i niebieskie koło zębate wspierające się na środkowej wieży, na złotej tarczy. Symbolika herbu: • ceglane wieże- Zabrze bywa nazywane miastem ceglanych wież, ze względu na swą charakterystyczną architekturę; • koło zębate- miasto przemysłowe

Herb Zabrza dawniej W latach 1960 - 1990 w Zabrzu obowiązywał herb, który przedstawiał tarczę dwudzielną w słup z półorłem na niebieskim tle oraz kilofem i laurem na tle czerwonym.

Zabrzańskie legendy • • • Jak odkryto w Zabrzu węgiel Duninowie Zabrzeska Skarbnik rozdaje złoto i srebro Zagniewana nimfa wodna Założenie Zabrza

, , Jak odkryto w Zabrzu węgiel” " W okolicy Zabrza paśli chłopcy w dębinie nierogaciznę. Spostrzegli, że świnie z wielkim apetytem gryzły, mocno chrupiąc, jakiś czarny kamień, odkopując go z ziemi przy ryciu niej. - Dziwejcie się, syncy! - wołał Sołtysi Mikołaj. - Nasza świnia żere jakisik czorny kamień. Ryje w ziemi a potym chrupie, że aż jej czorno piana z pyska idzie. Nadbiegli inni chłopcy. - Jezderkusie! - wrzasnął Skrzypczyków Marek - Dyć naszo też tak żere i podrzuco pysk do góry, kieby żarła najsmaczniejsze kołocze. Aż się oblizuje. Chłopcy obstąpili świnie i z podziwem patrzeli, jak się obżerały "czornymi kamieniami". Zaczęli kopać w ziemi i tuż pod jej powierchnią odkryli cały pokład tych kamieni. Nie mogąc odłupać palcami, walili w nie ułamkami jakiejś twardej skały. Czarny kamień kruszył sie pod ich uderzeniami. Kamyków tych napakowali do kieszeni i zabrali na pokaz do domu. Mikołajek Sołtysi przyniósł ich dość sporo do chałupy i dał do zabawy młodszemu rodzeństwu. Dzieci powalały sobie nimi ręce, tymi znów twarze i wyglądały jak nieboskie stworzenia. Matkę Sołtyskę "wziyna złość na synka". Odebrała dzieciom "paskudztwo", a że właśnie warzyła wieczerzę, wrzuciła do pieca. Mikołajka w dodatku "wykudliła" za to że jej to przyniósł do domu. Mikołajka postępek mamulczyn bardzo zmartwił. Myślał, że przyniósł jakies nadzwyczajne skarby, a tu go spotkał taki gniew mamusin. Zaglądał pod blachę i patrzał, co też się stanie z nimi. Nagle jak wrzaśnie: - Mamulko, patrzcie jeny! Te czorne kamyki zaczynają się palić i gorą jak drzewo. - Gupiś z twojimi kamykami! Bych ci jeszcze niy przypolóła! Wara od pieca. - Ale naprawdę mamulko! Kamyki teraz już tak piyknie gorą. - Ale dyc to prowda! Lo Boga, to muszą być jakieś czary! Jag ech staro, jeszczech niy widziała żeby kamiyń goroł. Wzięła patyk i wyrzuciła z pieca na ziemię te płonące żółtoniebieskawym płomieniem dziwactwo. Kamyki, leżąc na ziemi wydawały z siebie bury dym, szerząc w izbie nieprzyjemny duszący swąd. - Muszą być pewnikiem jakieś czary, bo to śmierdzi, kieby diobła rozdeptoł! Kiej się polą, niech się polą, byleby jakiego nieszczęścio niy było w chałupie! Złapała płonące kamyki i wrzuciła z powrotem do pieca, parząc sobie lekko palce. - Mosz giździe jakiś! - poczęstowała Mikołajka pięścią w plecy. - Żebyś mi jeszcze roz niy przynosiół tego diobelstwa do chałupy! - Sparzołach se palce, aż mi się pancherze porobióły. Na tym skończyła się pierwsza próba spalania węgla w okolicy Zabrza. Wieczór wrócił sołtys i w niedzielę nakopali z synem i palili, a za nimi inni chłopi; dwory były temu rade, bo nie niszczyli drzewa. Miało to być około 1740 roku. " Za: Ligęza J. , "Podania górnicze z Górnego Śląska. Bytom 1972 s. 128 -129

Zabytki sakralne Zabrza • Kościół św. Anny • Kościół św. Józefa • Kościół św. Andrzeja Apostoła

Kościół św. Anny wybudowany został w stylu neoromańskim w latach 1897 -1900 z elementami neogotyku. Kościół posiada duże, zamknięte półkoliście okna z witrażami przedstawiającymi postaci świętych. We wnętrzu kościoła można zobaczyć oryginalne wyposażenie m. in. ołtarz św. Anny, kazalnicę, marmurowe balaski oraz 49 -głosowe organy z 1900 r.

Kościół św. Józefa powstał w latach 1930 -31. Budowniczym kościoła był proboszcz parafii ks. Jan Zwior. Pod kościołem znajduje się duża krypta z ołtarzem poświęconym patronce Górników- św. Barbarze. Kościół św. Józefa jest jednym z ciekawych przykładów nowoczesnej architektury sakralnej okresu międzywojnia na terenie Górnego Śląska.

Kościół św. Andrzeja Apostoła wybudowany został w latach 1863 - 1866 w stylu neoromańskim.

Zabytkowe kopalnie w Zabrzu • Kopalnia Królowa Luiza • Kopalnia Guido

Kopalnia Królowa Luiza

Zabytkowa Kopalnia Węgla Kamiennego , , Guido”

Opracowała: Agnieszka Królak nauczycielka historii w Zespole Szkół Specjalnych Nr 39 w Zabrzu wraz z uczniami uczęszczającymi na kółko regionalne