ywienie sportowca Cz 1 Skadniki odywcze Waciwe ywienie

  • Slides: 17
Download presentation
Żywienie sportowca Część 1 – Składniki odżywcze

Żywienie sportowca Część 1 – Składniki odżywcze

Właściwe żywienie jest niezbędne do osiągnięcia najlepszych wyników sportowych, na jakie stać zawodnika. Niedobory

Właściwe żywienie jest niezbędne do osiągnięcia najlepszych wyników sportowych, na jakie stać zawodnika. Niedobory żywieniowe, nadmiar lub niedobór energii, a także złe rozłożenie posiłków względem treningu (jedzenie zbyt późno lub brak posiłku przed treningiem, brak posiłku potreningowego itp. ) może zmniejszać potencjał sportowy, nawet jeśli zawodnik wkłada maksimum zaangażowania w trening. Do treningu potrzeba energii, która pochodzi z jedzenia i jest mierzona w kaloriach. Kalorie nie są złe, o ile nie dostarczamy ich za dużo (poza okresem budowania masy mięśniowej wystarczy tyle, ile użytkujemy). Jeśli jemy za mało kalorii, nie mamy „siły na treningu, mamy problemy z koncentracją, spada nam odporność i częściej chorujemy. Jeśli jednak jemy za dużo kalorii, zwłaszcza jeśli pochodzą one z produktów o niskiej zawartości składników odżywczych, narażamy się na obciążenie układów sercowo-naczyniowego, kostno-stawowego oraz szereg negatywnych skutków, prowadzących do pogorszenia naszych zdolności do wysiłku.

Składniki pokarmowe działają ze sobą jak drużyna, bardziej efektywnie oddziałują współpracując w odpowiednich połączeniach

Składniki pokarmowe działają ze sobą jak drużyna, bardziej efektywnie oddziałują współpracując w odpowiednich połączeniach Przykład? Sam wapń nie zagwarantuje zdrowia naszym kościom – potrzebuje wsparcia magnezu, witaminy C, białka i odpowiednio dobranej kaloryczności diety. Za co odpowiadają poszczególne składniki i gdzie ich szukać? ? ?

WODA Odwodnienie tylko powoduje uczucie znużenia, senności, irytacji, ale także upośledza zdolności wysiłkowe, przyspiesza

WODA Odwodnienie tylko powoduje uczucie znużenia, senności, irytacji, ale także upośledza zdolności wysiłkowe, przyspiesza uczucie zmęczenia podczas treningu lub meczu, utrudnia termoregulację (pocenie chłodzi organizm, a jeśli brakuje wody spada zdolność pocenia, co prowadzi do podwyższenia temperatury ciała i sygnałów z organizmu aby zwolnić, odpocząć). Przykłady produktów nawadniających: woda (taka niespodzianka!), koktajle, zupy, woda ze zmiksowanymi owocami, niektóre owoce.

BIAŁKO Pomaga budować i regenerować Tkanki (w tym mięśnie i ścięgna!) Ponadto, wiele białek

BIAŁKO Pomaga budować i regenerować Tkanki (w tym mięśnie i ścięgna!) Ponadto, wiele białek (lub ich składowych czyli aminokwasów) pełni również funkcje regulatorowe w organizmie (np. krzepnięcie krwi, przenoszenie tlenu). Przykłady produktów bogatych w białko: jaja, ryby, chude mięso, nasiona roślin strączkowych (fasola, soczewica, ciecierzyca, groch, bób, tofu)

WITAMINI I MINERAŁY Niezbędne składniki, o wielu funkcjach w organizmie. Decydują o zdrowiu kości,

WITAMINI I MINERAŁY Niezbędne składniki, o wielu funkcjach w organizmie. Decydują o zdrowiu kości, prawidłowej pracy mięśni i serca, wydolności, odporności. Przykłady produktów bogatych w składniki mineralne i witaminy: Warzywa (zielone liściaste jak szpinak, roszponka, jarmuż, rukola, sałata, kapusta; brokuły, kalafior, brukselka, pomidory, papryka, dynia), owoce (truskawki, morele, jagody, jabłka, pomarańcze, awokado), orzechy, nasiona roślin oleistych (pestki słonecznika, dyni, sezam, nasiona chia, siemię lniane), pełnoziarnisty makaron, kasze (gryczana, jaglana, pęczak), ryż brązowy, fermentowane produkty mleczne (jogurt, kefir, maślanka), jajko, bób, tofu.

BŁONNIK Wspomaga pracę jelit (pomaga przesuwać się temu co zjemy przez przewód pokarmowy), a

BŁONNIK Wspomaga pracę jelit (pomaga przesuwać się temu co zjemy przez przewód pokarmowy), a także sprzyja mikroflorze jelitowej (jedząc błonnik wspieramy rozwój korzystnych dla zdrowia bakterii). Błonnik w posiłku sprawia, że dłużej czujemy się najedzeni, dlatego ułatwia kontrolowanie masy ciała (później poczujemy głód po posiłku bogatym w błonnik, niż po posiłku o małej zawartości tego składnika). Przykłady produktów bogatych w błonnik: Pełnoziarniste produkty zbożowe (np. kasza gryczana, kasza jaglana, pieczywo razowe, produkty z mąki graham lub razowej takie jak razowe pierogi, razowa pizza), nasiona roślin strączkowych (fasola, soczewica, ciecierzyca, bób), owoce i warzywa. Przykłady produktów ubogich w błonnik, które należy ograniczać: batony, ciastka, paluszki, fast foody

TŁUSZCZ Źródło energii, budulec układu nerwowego, nośnik smaku w posiłkach. To jakie źródła tłuszczu

TŁUSZCZ Źródło energii, budulec układu nerwowego, nośnik smaku w posiłkach. To jakie źródła tłuszczu wybieramy wpływa m. in. na kontrolę stanów zapalnych oraz na sprawność funkcjonowania układu nerwowego (koncentracja, procesy myślenia i zapamiętywania, koordynacja, refleks). Ważne jest dobieranie odpowiednich źródeł tłuszczu. Przykłady produktów bogatych w korzystne dla zdrowia sportowca kwasy tłuszczowe: orzechy, nasiona roślin oleistych (dyni, słonecznika, chia, siemię lniane, sezam, mak), awokado, oleje roślinne z pierwszego tłoczenia. Przykłady produktów bogatych w kwasy tłuszczowe niekorzystne dla zdrowia: produkty z tłuszczem utwardzonym w składzie, np. batony, ciastka i pieczywo cukiernicze, produkty smażone w głębokim tłuszczu, fast foody, słone przekąski

WĘGLOWODANY Używane jako główne źródło energii podczas treningu. Węglowodany tworzą glikogen, który kumulując się

WĘGLOWODANY Używane jako główne źródło energii podczas treningu. Węglowodany tworzą glikogen, który kumulując się w mięśniach jest jak paliwo magazynowane w samochodowym baku. Węglowodany złożone (długo wchłaniające się) pomagają też w utrzymaniu koncentracji oraz odporności. Przykłady produktów bogatych w węglowodany: pieczywo razowe lub graham, razowy makaron, ryż brązowy, płatki owsiane, kasze, komosa ryżowa, kukurydza, owoce (świeże i suszone), soczewica, fasola, ciecierzyca. Wymienione powyżej to wysokowartościowe produkty węglowodanowe, czyli takie które oprócz samych węglowodanów zawierają również inne składniki odżywcze np. magnez, witaminy z grupy B, żelazo – są to składniki mineralne i witaminy, często suplementowane przez sportowców – zamiast suplementować, lepiej wymienić białą mąkę i jej produkty (chleb, makaron, ciastka) na produkty z mąk razowych/pełnoziarnistych lub gruboziarniste kasze. Przykłady produktów, które oprócz energii nie zawierają wartościowych składników: białe pieczywo i inne produkty z białej mąki, cukierki, kasza manna, kus.

Ćwiczenie: Jaki wpływ na dyspozycję sportową mają poszczególne sytuacje związane z żywieniem 1. Przygotuj

Ćwiczenie: Jaki wpływ na dyspozycję sportową mają poszczególne sytuacje związane z żywieniem 1. Przygotuj kartkę i długopis. 2. Dopasuj do czynników żywieniowych z następnego slajdu odpowiednie rubryki ze spisu możliwych wpływów na dyspozycję sportową. Zapisz przy poszczególnych cyfrach odpowiednią literę. 3. Sprawdź swoje wyniki jeden slajd dalej.

CZYNNIK ŻYWIENIOWY 1. Głód (brak posiłku przedtreningowego) 2. Zbyt duża ilość cukrów prostych na

CZYNNIK ŻYWIENIOWY 1. Głód (brak posiłku przedtreningowego) 2. Zbyt duża ilość cukrów prostych na ok. 30 min przed treningiem 3. Częste jedzenie „śmieciowej“ żywności (czyli takiej, która dostarcza dużej ilości energii, ale małej ilości składników odżywczych) 4. Odwodnienie 5. Zbyt mała ilość kalorii (energii) w diecie 6. Zbyt duża ilość kalorii (energii) w diecie 7. Niedobór witamin z grupy B (ich źródła to m. in. Pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, mięso, owoce morza 8. Niedobór wapnia (źródła pokarmowe: produkty mleczne, zielone warzywa liściaste, sezam, figi) 9. Niedobór żelaza (źródła: czerwone mięso, ryby, warzywa liściaste, nasiona roślin strączkowych, produkty pełnoziarniste, pestki dyni) 10. Niedobór błonnika (produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce, nasiona roślin strączkowych)

CZYNNIK ŻYWIENIOWY WPŁYW NA DYSPOZYCJĘ SPORTOWĄ 1. Głód (brak posiłku przedtreningowego) g. Zmęczenie, problemy

CZYNNIK ŻYWIENIOWY WPŁYW NA DYSPOZYCJĘ SPORTOWĄ 1. Głód (brak posiłku przedtreningowego) g. Zmęczenie, problemy z koncentracją (gorzej wykonywane ćwiczenia, wyższe ryzyko kontuzji) 2. Zbyt duża ilość cukrów prostych na ok. 30 min przed treningiem i. Zmęczenie, senność, rozdrażnienie podczas rozgrzewki 3. Częste jedzenie „śmieciowej“ żywności (czyli takiej, która dostarcza dużej ilości energii, ale małej ilości składników odżywczych) f. Niedobory pokarmowe (np. żelaza, wapnia, witamin z grupy B), prowadzące do osłabienia odporności, a nawet wydolności oraz utrudnienie utrzymania prawidłowej masy ciała 4. Odwodnienie j. Spadek wydolności, szybsze uczucie zmęczenia, rozdrażnienie, senność 5. Zbyt mała ilość kalorii (energii) w diecie h. Zmęczenie, zwiększone ryzyko kontuzji, zaburzenia hormonalne, słabe kości, zaburzenia rozwojowe, słaba regeneracja 6. Zbyt duża ilość kalorii (energii) w diecie c. Nadmiar tkanki tłuszczowej, obciążenie serca, kości i stawów, zaburzenia hormonalne, nadciśnienie tętnicze 7. Niedobór witamin z grupy B (ich źródła to m. in. Pełnoziarniste produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych, mięso, owoce morza d. Niekorzystny wpływ na metabolizm energii, układ nerwowy, wydolność 8. Niedobór wapnia (źródła pokarmowe: produkty mleczne, zielone warzywa liściaste, sezam, figi) a. Niekorzystny wpływ na zdrowie kości oraz pracę serca, zaburzenia skurczy mięśniowych 9. Niedobór żelaza (źródła: czerwone mięso, ryby, warzywa liściaste, nasiona roślin strączkowych, produkty pełnoziarniste, pestki dyni) e. Zmniejszona wydolność, osłabiona odporność immunologiczna 10. Niedobór błonnika (produkty pełnoziarniste, warzywa, owoce, nasiona roślin strączkowych) b. Problemy z wypróżnieniem (spowolniona perystaltyka jelit), zaburzenia mikroflory jelitowej

Podsumowanie ABY DOSTARCZYĆ SKŁADNIKI POKARMOWE NALEŻY SPOŻYWAĆ PRZEDE WSZYSTKIM: > warzywa i owoce >

Podsumowanie ABY DOSTARCZYĆ SKŁADNIKI POKARMOWE NALEŻY SPOŻYWAĆ PRZEDE WSZYSTKIM: > warzywa i owoce > pełnoziarniste produkty zbożowe > produkty nabiałowe (nie słodzone), np. jogurt, kefir, maślanka, twaróg > nasiona roślin strączkowych (fasola, soczewica, ciecierzyca, groch, bób, soja) > orzechy i nasiona > mięso, ryby, jaja > oleje roślinne

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA związane z Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej dla dzieci

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA związane z Piramida Zdrowego Żywienia i Aktywności Fizycznej dla dzieci i młodzieży (wg Instytutu Żywności i Żywienia, 2016) • 1. Jedz posiłki regularnie (5 posiłków co 3 -4 godziny). • 2. Warzywa i owoce jedz jak najczęściej i w jak największej ilości. • 3. Jedz produkty zbożowe, zwłaszcza pełnoziarniste. • 4. Codziennie pij co najmniej 3 -4 szklanki mleka. Możesz je zastąpić jogurtem naturalnym, • kefirem i częściowo serem. • 5. Jedz ryby, nasiona roślin strączkowych i jaja. Wybieraj chude mięso. Ograniczaj spożycie • produktów mięsnych przetworzonych. • 6. Ograniczaj spożycie tłuszczów zwierzęcych. Zastępuj je olejami roślinnymi. • 7. Unikaj spożycia cukru, słodyczy i słodkich napojów. Zastępuj je owocami i orzechami. • 8. Nie dosalaj potraw. Unikaj słonych przekąsek i produktów typu fast food. • 9. Pamiętaj o piciu wody do posiłku i miedzy posiłkami. • 10. Bądź codziennie aktywny fizycznie w szkole i poza szkoła.

Smacznego!

Smacznego!