Yrd Do Dr Banu EREN ANATOMNN TANIMI n
Yrd. Doç. Dr. Banu EREN
ANATOMİNİN TANIMI: n Anatomi insan vücudunun normal yapısını, şeklini, bu yapıyı oluşturan organları ve organların birbirleri ile olan ilişkilerini inceleyen bir bilim dalıdır. n
Anatomi Yunanca Ana: içinden, tome: kesmek kelimelerinden oluşur. n Latince Disseksiyon (dissection) kesmek parçalara ayırmak anlamındadır. n
ANATOMİNİN KISIMLARI n İnsan anatomisi 2 kısımda incelenir. n Makroskobik Anatomi: İnsan vücudunu bir alet yardımı olmaksızın çıplak gözlemleyen anatomiye denir. n Bu terim yerine Gross Anatomi de denir. n
n Mikroskobik Anatomi: Bir alet yardımı ile vücut kısımlarını inceleyen anatomiye denir. 2 ye ayrılır Histoloji: Dokuları inceleyen kısım. n Sitoloji: Hücreleri inceleyen kısım. n
Makroskobik anatomi çeşitleri şunlardır: n Sistematik Anatomi: İnsan vücudunu sistemler halinde ele alarak, organların yerlerini, komşuluklarını ve görevlerini bir bütün halinde inceleyen anatomi dalıdır. n
n Regional (topografik) Anatomi: İnsan vücudunu bölgelere ayırarak, her bölgeyi kendi içinde bir bütün olarak yüzeyden derine doğru, tabakalar halinde inceleyen anatomi çeşididir.
1 - Regio hypochondriaca dexter 2 - Regio lumbalis dextra 3 - Regio iliaca dextra 4 - Regio epigastrica 5 - Regio umblicalis 6 - Regio hypogastrica 7 - Regio hypochondriaca sinister 8 - Regio lumbalis sinistra 9 - Regio iliaca sinistra
n Fonksiyonel Anatomi: Doku ve organların çalışmalarını fonksiyonal bir bütünlük içinde ele alan bir anatomi dalıdır. Klinikte uygulanan şekline Klinik Anatomi denir.
n Radyolojik Anatomi: Ultra sound (US), n Bilgisayarlı Tomografi(CT), ve n manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi teknolojik cihazlar ile insan vücudundan elde edilen kesitlerin incelenmesi ve yorumlanması Radyolojik Anatomiyi oluşturur. n
n Gelişim Anatomisi: n İnsanın ilk gelişiminden (zigot safhasından) ölüme kadar bütün evreleriyle inceleyen anatomi dalıdır.
n İki bölümde incelenir. Prenatal Anatomi: Embriyoloji, uterustaki zigotun gelişimi, doğuncaya kadar olan dönemi kapsar. n Post natal Anatomi: Doğumdan sonra insan yavrusunun geçirdiği evreleri süt çocuğu döneminden başlayarak yaşlılık dönemine (Geriatrik Anatomi) kadar takip eden anatomi dalıdır. n
ANATOMİK TERİMLER: n Anatomide kullanılan terimler n Nomina Anatomica isimli kitapta toplanmıştır.
ANATOMİK POZİSYON: n Anatomik yapıların yerlerini tarif ederken kullanılan pozisyondur. n Ayakta dik duran, gözler ve el ayaları karşıya bakan, kollar gövdenin yanında sarkık, ayak topukları bitişik durumdaki pozisyona denir. n
YÖN BİLDİREN TERİMLER n n n n Superior/ Inferior (Üst/Alt) superior yerine Cranialis, inferior yerine Caudalis kullanılır. Median/Medialis/Lateralis (Ortada/İç yan/Dış yan) Anterior/ Posterior (Ön/Arka) Proximalis/ Distalis (Yakın/Uzak) Superficialis/ Profundus (Yüzeyel/Derin) Centralis/ Periferalis (Merkezde/Merkezden uzak)
HAREKET BİLDİREN TERİMLER: Abduksiyon/Adduksiyon (Abduction/ Adduction) Hareket Frontal düzlemde gerçekleşir. n Fleksiyon/ Ekstansiyon (Flexion/ Extension) Hareketler Sagittal düzlem üzerinde yapılır. n Sirkumdiksiyon (Circumduction). Dairesel bir harekettir. n Rotasyon (Rotation) (iç rotasyon, dış rotasyon) Ön kolda pronasyon ve supinasyon ismi verilir. n
n n n DÜZLEMLER: Medyan Düzlem (Planum Medianum). Sagittal Düzlem (Planum sagittale). Transvers düzlem (Planum transversum, Planum horizantale). Frontal Düzlem (Planum Frontale- Planum Coronale).
n EKSENLER: Dikey Eksen (Axis verticalis) n Sağ-Sol yatay ekseni (Axis Transversalis) n Ön-Arka yatay eksen (Axis Sagittalis): Önden arkaya veya arkadan öne uzanan, yere paralel eksendir. n
n n İNSAN VÜCUDUNUN BÖLÜMLERİ Topografik Anatomide esas alınan insan vücudunun bölümleri (Partes corporis humani) şu şekilde sınıflandırılır. n n Baş (Caput) Boyun (Collum/Cervix)
n Gövde n n (Trunkus) Göğüs(Thorax) Karın (Abdomen) Leğen (Pelvis) Sırt (Dorsum)
n Üst ekstremite(Membrum/Extremitas superior) n Omuz(Omes) n Kol (Brachium) n Önkol (Antebrachium) n El (Manus)
n Alt ekstremite (Membrum/Extremitas inferior) n. Kalça (Gluteus) n. Uyluk (Femur) n. Bacak (Crus) n. Ayak (Pedes)
VÜCUT BOŞLUKLARI (Cavitas corporis humani) n Vücut boşlukları Dorsal (arka) ve Ventral (ön) olmak üzere iki ana boşluktan meydana gelmiştir. n
DORSAL BOŞLUK: Cavitas Dorsalis n Beyini içine alan kafatası boşluğu (cavitas cranii) ile omur iliği (medulla spinalis) içine alan omurga kanalı (canalis vertebralis) dorsal boşluğu oluşturur. n
VENTRAL BOŞLUK: Cavitas Ventralis n n n Diyafram ile birbirinden ayrılmış iki boşluktan meydana gelir. Üstte göğüs boşluğu (Cavitas Thorasis), altta karın-pelvis boşluğu (Cavitas abdomino-pelvicus) denir. Göğüs boşluğunda Akciğer, kalp, büyük damarlar vardır. Karın-pelvis boşluğunun üst kısımını mide, ince ve kalın barsakların bir kısmı, karaciğer, pankreas, dalak, böbrekler ve üreterleri içeren cavitas abdominalis oluşturur.
Alt kısıma cavitas pelvicus adı verilir. Her iki boşluğu birbirinden ayıran kesin bir sınır yoktur. Pelvis boşluğunu mesane, kalın barsağın bir kısmı, dişi üreme organları doldurur. n Erkeklerde pelvis boşluğunun bir kısmı kese halinde dışarıdadır. Bu boşluğa Cavitas scrotalis denir. n
İSKELET SİSTEMİ n n n İnsan iskeleti iki bölümden oluşur. Aksiyal (eksensel) iskelet: Skeleton axiale Appendikular (takısal) iskelet: Skeleton appendiculare Yer çekimi ekseni(G ekseni) çevresinde yer alan bölüm aksiyel iskelettir. Appendikülar iskelet ise eksensel iskelete takılmış serbestçe hareket edebilen bölümlerden oluşur. İskelet sistemi hareket sisteminin bir parçasıdır. Hareketin aktif unsuru kaslar, pasif unsuru ise kemik ve eklemlerdir.
Osteologia: Anatominin kemikleri inceleyen bölümüdür. (Kemik bilimi) n Arthrologia: Eklemleri inceleyen bölümüdür. (Eklem bilimi) n Myologia: Kasları inceleyen bilim dalıdır. (Kas bilimi) n
n n n Morfolojik olarak kemikler iki kısımdan oluşur. Substantia Compacta: Kemiğin dış kısmını oluşturan sert yapı. (Havers kanallar sistemi) Substantia spongiosa: Süngerimsi kemik (Trabekülalı yapı) Uzun kemiklerin orta kısmında cavitas medullaris denen bir boşluk bulunur. İçinde kemik iliği (medulla ossium) vardır. Kemik iliği gençlerde (rubra) kırmızı renkli, yaşlılarda (flava) sarı renklidir. Yağ dokusu fazlalaşmıştır. Özel kemiklerin isimlendirilmesinde os terimi kullanılır. Kemikler ırk yaş ve cinsiyete göre farklılık gösterirler.
Kemiklerin sınıflandırılması: n İnsanda 206 kemik bulunur. n Bu sayıda varyasyonlar olabilir. n 20 insandan 1 inde 8 kaburga vardır. n Bebek doğduğu zaman 350 kemiği vardır. n İleri gelişim sürecinde kemikleşme ile birlikte birbirine kaynaşır. n
AKSİYAL İSKELET Aksiyal iskeletin merkezi columna vertebralis (omurga) dır. n Baş iskeleti bunun tepesini oluşturur. n Göğüs (Thorax) bölümünde 12 çift kaburga (costa) ve sternum(iman tahtası) bağlanarak, göğüs boşluğu (cavitas thorasis) iskeletini ortaya çıkarır. n
n n n n n Kemik sayısı 80 ve dağılımı şöyledir. Kafatası- Cranium 8 Yüz 14 Os hyoideum 1 Kulak kemikcikleri 6 Thorax: Sternum 1 Costa 24 Omurga 26 Toplam 80
n n n n n Appendekülar(Takısal) iskelet Omuz bölümü, kalça bölümü, üst ve alt ekstremite iskeletini oluşturan kemiklerin toplamı takısal iskeleti oluşturur. Appendekülar iskelette 126 kemik bulunur. Omuz bölümü 4 Üst ekstremite- Kol kemikleri 2 Ön kol kemikleri 4 El bileği 16 El tarağı 10 Parmak 28
Kalça bölümü n Alt ekstremite- 2 2 2 n n n n Uyluk Diz kapağı Bacak Ayak bileği Ayak tarağı Ayak parmağı Toplam 4 14 10 28 126
KEMİKLERİN ŞEKLİNE GÖRE SINIFLANDIRILMASI n n n Uzun Kemikler: (Ossa longa) Uzunlukları genişliklerine göre fazladır. Ekstremitelerde bulunur. Ör. Ulnae, Femur, Tibia, metatarsallar. İki uç ve bir gövde kısmı vardır. Epifiz uç kısımla, diyafiz gövde kısmıdır. İkisinin birleşme yerinde discus epifisiale bulunur. Kemiğin büyümesi ile ilgilidir. Yeni oluşan kemik bölümüne metafiz denir. Diafizin ortasında cavitas medullaris vardır. Dıştan periosteum, içten endosteum ile kaplanmıştır. Periost kemiği besler, eklem yüzeylerinde yoktur. Kas ve tendonların kemiğe tutunmasını sağlar. Epifiz ve metafizde spongioz kemik vardır. Yüzeyler kompakt kemik ile kaplıdır.
n Kısa kemikler: (Ossa brevia) Kalınlık uzunluk ve enleri birbirine yakın kemiklerdir. El ve ayak bileğinde çok sayıdadır. Esas spongioz kemik ve bunu çevreleyen kompakt kemikten oluşur. Ör. El bileği, ossa carpi, ayak bileği, ossa tarsi
Yassı kemikler: (Ossa plana) İnce ve geniş kemiklerdir. n Kostalar, sternum, kafatası kemikleri, scapula. İç ve dışta kompakt, içte spongioz kemik vardır. (Diploe denir). n Kemik iliği içerir. (Lacrimal kemik gibi bazı yassı kemikler tek bir kompakt kemik tabakasından oluşur) n
Sesamoid kemikler: (Ossa sesamoidea) n El ve ayak parmaklarında tendon ve eklem kapsulü içine gömülmüş kısa, ufak kemiklere sesamoid (susamsı) kemikler denir. n En büyüğü dizkapağı, os patella dır. n
Havalı kemikler: (Ossa pneumatica) n Maxilla, os sphenoidale gibi içinde hava boşlukları bulunan kemiklerdir. n Pneumotik kemikler de denir. n
n Düzensiz kemikler: (Ossa irregularia) Bundan önceki gruplara uymayan kemiklerdir. Ör. Os mandibula, os sacrum, os coxae
Yardımcı kemikler: Her insanda bulunmayabilir. Kısa ve yassı tipte olabilir. n Sesamoidlerin bazısı veya herhangi bir nedenle epifiz ile birleşmemiş kemik parçaları bu adı alır. n
n Kemikteki değişik şekillerdeki açıklıkları tanımlarken n canalis Hiatus Aditus Aquadictus gibi terimler kullanılır. Kemik üzerindeki düz alanlara facies, kenarlara margo denir. Yarık ve çentilmiş kısımlar incissura diye adlandırılır. Kemiklerin yüzeyindeki yapılar: Uzun kemiklerin diyafizleri genellikle üç yüzden oluşur(facies). Bu yüzden birbirinden üç kenar ile ayrılır(margo). Kısa kemiklerde genellikle altı kenar vardır. Yassı ve düzensiz kemiklerde yüz sayısı düzensizdir. n n n n
Çoğunlukla kemiğe bir collum (boyun) aracılığı ile tutunmuş processus articularis vardır. n Bazen condyl denen lokma şeklinde çıkıntılar vardır. n Kondiller eklem yüzü içerir. n Eklem yüzeyinde hyalin kıkırdak vardır. n Eklem yüzü içermeyen lokma şeklindeki çıkıntılara epikondil denir. n
Şekil ve büyüklükleri değişken olan çıkıntılara n processus, n protuberantia, n trochanter, n tuberculum, n tuberositas, n spina denir. n
n Çizgi şeklindeki çıkıntılara arcus, crista, linea, çizgi şeklindeki oluklara sulcus denir. Çukurların büyükçe olanlarına fovea veya foveola denir.
Kafa iskeleti (CRANIUM) n n n Kafa iskeletinin tümüne cranium adı verilir. Kafa kemikleri neurocranium ve splanchnocranium (viscerocranium) olarak 2 ye ayrılır. Neurocraniumu beyin ve beyinciği içine alan kemikler, viscerocraniumu ise yüz kemikleri oluşturur. Nörokraniyumun kaplumbağa kabuğu gibi çatısını örten bölümüne calvaria denir. Kafatası kemikleri aralarında sutura (dikişler) adı verilen oynamaz eklemler ile kaynaşmışlardır. Kafatasında yalnızca alt çene kemiği (mandibula) hareket edebilir. Diğerleri hareketsizdir.
BINGILDAKLAR (FONTICULI CRANII) n n n Kafatası kemikleri intra membranöz kemikleşme ile zar taslaklar içinde kemikleşirler. Calvaria bölgesinde doğum sırasında ve 3. yaşa kadar, bazı kemiklerin kenarlarında ve birleşme köşelerinde, yalnızca zardan ibaret yumuşak bölgeler bulunabilir. Bıngıldak (fonticuli) denen bu bölgeler kafanın dar doğum kanalından geçmesini sağlar. Çocukluk döneminde büyümekte olan beyine hacim yaratırlar. Üst sagittal sinustan kan örneği alınmasına veya doğum kanalına giren fötus başının pozisyonunun saptanmasına yarar.
n n n n Büyüklük ve önem sırasına göre: Fonticulus anterior Fonticulus posterior Fonticulus anterolateralis Fonticulus posterolateralis Calvaria yı oluşturan kemikler (6 yassı kemik) Frontal(1), Parietal(2), Temporal(2), Oksipital(1) kemiklerdir. Calvariayı oluşturan bu 6 kemikten 4 ü içe doğru uzantılar vererek nörokraniumun döşemesine katılırlar. Ayrıca burada dıştan çok az görülebilen 2 kemik daha vardır. Os ethmoidale ve os sphenoidale.
Kasların isimlendirilmasi n n n n n • Hareketine göre: supinator- pronator-fleksor. . . • Sekline göre: piriformis- trapezius. . . • Orijin sayısına göre: biceps- tricepsquadriceps. . . • Seyrine göre: rectus- transversus- obliquus. . • Yerlestigi yere göre: temporalis- pectoralis. . • Büyüklügüne göre: maximus- minimus. . . • Uzunluguna göre: . . . longus-. . . brevis. . . • Baslama-bitis yerine göre: sternocleidomastoideus- sternohyoideus. . .
n n n n • M. triangularis: m. temporalis, m. adductor longus • M. quadratus (dörtgen kas): m. thyroideus • M. biceps, m. triceps, m. quadriceps • M. unipennatus: m. flexor pollicis longus • M. bipennatus: m. rectus femoris, mm. İnterossei dorsales • M. multipennatus: m. deltoideus • Intersectio tendinea: m. rectus abdominis
ANATOMİ n n Anatomi ilk kez Mısır’da M. Ö. 500 yılında yapılmış ve ilk kağıda dökümü de M. Ö. 3000 -2500 yıllarında yapılmıştır. Anatomi terimi ilk kez ANATOME olarak Aristotales (M. Ö. 384 -322) tarafından kullanmıştır. “Anatomie” Yunancada kesmek, keserek ayırmak anlamına gelir. Latincede ise “dissecare” aynı anlama gelir. Tıbbın ve anatominin kurucusu, tıbbın babası olarak bilinen Hippocrates’tir (M. Ö. 460 -377)
Anatomide kullanılan terimleri (International Anatomical Terminology) değiştirmek, yeni kelimeler ilave etmek hangi kuruluşun yetkisindedir? Federative Committee on Anatomical Terminology (FCAT)
NOMINA ANATOMICA (eski) TERMINOLOGIA ANATOMICA (yeni) 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 1895 1936 1955 1960 1975 1980 1985 Basel Jena Paris New. York Leningrat Tokyo Mexico. City Londra BNA JNA PNA NNA LNA TNA MNA LNA
VÜCUDUN ANA BÖLGELERİ
Hareketle ilgili terimler Abductio Adductio Rotatio externa Rotatio interna Circumductio Flexio Extentio Pronatio Supinatio Oppositio Repositio : Abduksyo : Adduksyo : Rotasyo eksterna : Rotasyo interna : Sirkumduksyo : Fleksyo : Ekstensyo : Pronasyo : Supinasyo : Opozisyo : Repozisyo
Flexion Extention Abduction Adduction İç rotasyon Dış rotasyon
CAVITAS THORACICUS
CAVITAS ABDOMINOPELVICUS
ANATOMİK YAPILARIN TANIMLANMASI İÇİN KULLANILAN ÖNEKLER VE SONEKLER: n n n Tıbbi terimlerin anlamsal olarak değiştirilmesini önekler; gramer yapılarının değiştirilmesini sonekler sağlamaktadır. Bu eklerin bir bölümü Grekçe bir bölümü de Latince kökenlidir. Bu eklerin kullanılması ile çok sayıda bileşik sözcük türetilmiş olur. Öneklerin anatomi terminolojisinde yaygın bir kullanım alanı vardır. Soneklerin kullanımı ise daha çok hastalıklar, tanı ve tedavi yöntemleri ile ilgili terminolojide görülür.
Anatomi terminolojisinde sık kullanılan önekler: n n n n ante- ön, önde bulunan retro-arka, arkada bulunan intra- iç, içinde bulunan extra-dış, dışında bulunan; ayrıca, fazla sub- alt, altta bulunan supra- üst, üstte bulunan infra- alt, altta bulunan; öte, ötesinde bulunan n n n n inter- ara, arasında bulunan ultra- uzakta epi- üst, üstünde, yakınında circum- çevresinde peri- etrafında, ilerisinde endo- içinde ecto-dışında pre- öncü, önce, önünde post-sonu, sonrası, arkası
n n n n n super- normalin üstünde, aşırı, fazla hyper- üst, üzerinde, yukarısında; aşırı, fazla hypo- alt, altında, aşağısında; eksik mega- aşırı büyük, aşırı geniş macro- büyük, iri micro- minik pyo- cerahat, irin ile ilgili pyro- ateş, ısı ile ilgili n n n n pseudo- yalancı, sahte uno- bir bi- iki tri- üç tetra- dört, dört kat quadri- dört, dört kat mono-bir, tek multi- çok, birden fazla
Kısaltmalar: n n n Tıbbi terminolojide, oluşumların özellikleri, yerleşim yeri, nitelik ve niceliklerinin tanımlanması amacı ile kısaltma işlemi uygulanır. Sık kullanılan terimler genellikle kısaltılırlar. Kısaltılan terimlerin büyük bölümü de anatomi ile ilgilidir. Kısaltma işlemi yalnızca uluslar arası olarak belirlenmiş az sayıdaki terime uygulanır. Yani her terime ait bir kısaltma yoktur. Genel bir kural olarak ilk harf ya da ilk hece esas alınarak kısaltma yapılır. Çoğul varlıkların kısaltılmasında da, tekil varlık için yapılan kısaltmadaki son harfin tekrarlanması temel kuraldır.
Anatomi ile ilgili isimlerin kısaltılması: n n n n a. , aa. : - arteria, arteriae, atardamarlar art. , artt. : - articulatio, articulationes, eklemler cart. , cartil. : - cartilago, kıkırdak digit. : -digitus, parmak fac. : - facies, yüz fasc. : - fasciculus, demetçik, küçük demet n n n for. : - foramen, delik ggl. , ggll. : - ganglion, ganglia, düğümler (sinir düğümü) gl. , gll. : - glandula, glandulae, bezler inc. : - incisura, çentik lig. , ligg. - ligamentum, ligamenta, bağlar
n n n memb. : - membrana, zar m. , mm. : - musculus, musculi, kaslar n. , nn. : - nervus, nervi, sinirler nucl. , nucll. : - nucleus, nuclei, çekirdekler pl. , plex. : - plexus, ağ şeklinde yapı n n n proc. , procc. : - processus, processi, çıkıntılar r. , rr. : - ramus, rami, dallar tub. : - tuberculum, kabartı tr. , trr. : - tractus, tracti, yollar (sinir liflerinin oluşturduğu yol) v. , vv : - vena, - venae, toplar damarlar
Anatomik bölgeler ile ilgili kısaltmalar: C - cervicalis boyun n T - thoracalis göğüs n L - lumbalis bel n S - sacralis kalça, leğen n Co - coccygeal kuyruk sokumu, koksiks n
Anatomi ile ilgili sıfatların kısaltılması: n n n ant. : - anterior, anterius; ön, öndeki post. : - posterior, posterius; arka, arkadaki dext. : - dexter, dextra, dextrum; sağ, sağdaki sin. : - sinister, sinistra sinistrum; sol, soldaki inf. : - inferior, inferius; alt, alttaki sup. : - superior, superius; üst, üstteki superfic. : - superficialis, superficiale; yüzeysel prof. : - profundus, profunda, profundum; derin, derinde olan int. : - internalis; iç, içte olan ext. : - externalis ; dış, dışta olan obl. : - obliquus, obliqua; eğik, eğik olan
ANATOMİDE SIK KULLANILAN DİĞER BAZI TERİMLER: (KISA ANATOMİ SÖZLÜĞÜ) n n n n abdomen – karın abductio - uzaklaşma aberrant - anormal yerleşim gösteren absorbtion – emilme accessorius - ilave, eklenti acetabulum - sirke tası acusticus - işitme ilgili acutus - keskin, kısa süreli adaptatio – uyum adductio - yaklaşma aditus - ağız, açıklık afferens - getiren n n n ala – kanat anastomosis - ağızlaşma angulus – açı antebrachium - önkol ansa - kavis, halka antrum - mağara, kovuk apertura - ağız, açıklık aponeurosis - yassı kiriş arcus - kemer, yay arteria - atardamar articulatio – eklem ascendens - yükselen auris – kulak
n n n fibula - baldır kemiği foramen - delik fossa – çukur fovea- sığ çukur ganglion - sinir düğümü gaster - mide genu – diz glandula - bez impressio – iz incisura - çentik insertio - yapışma yeri lamina - levha, tabaka n n n labium - dudak, kenar larynx - gırtlak ligamentum- bağ margo - kenar mandibula - alt çene maxilla - üst çene musculus – kas nasus - burun nervus – sinir obliquus- eğik obtusus - keskin olmayan
n n n n n optic, opticus- görme ilgili orbita - göz çukuru orificium - açıklık, ağız os – kemik pecten - tarak, dişli yapı pelvis – leğen porus- açıklık geçit processus – çıkıntı protuberantia - yumru n n n quadriceps - dört başlı ramus - dal recessus - girinti, çıkmaz regio - bölge septum - ara duvarı, bölme serratus - dişli sinus - girinti, boşluk soma - vücut, gövde spina – diken substantia - madde, cevher sulcus- oluk
n n n n n sutura- dikiş synovia- eklem sıvısı tarsus - ayak bileği tectum - tavan, çatı tendo- kiriş teres – yuvarlak thorax - göğüs kafesi trochlea – makara truncus - gövde tuber - tümsek, çıkıntı n n n n tuberculum - tümsekcik tuberositas - engebeli çıkıntı turcicus - Türklerle ilgili umbilicus – göbek unguis - tırnak urina – idrar uterus - rahim vagina - kılıf, kın vena - toplardamar ventriculus – karın vertebra - omur vertex - tepe noktası vestibulum - giriş, antre
Kasların isimlendirilmeleri M. gluteus maximus
Kasların isimlendirilmeleri M. rectus abdominis M. serratus anterior M. obliquus abdominis externus
Kasların isimlendirilmeleri M. temporalis M. sternocleido mastoideus
- Slides: 95