Yenidoan ve kk bebeklerde sk karlan sorunlar Prof

Yenidoğan ve küçük bebeklerde sık karşılan sorunlar Prof. Dr. Saadet Arsan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Neonatoloji Bilim Dalı

Alt başlıklar: • • • Emziremeyen anne/Ememeyen bebek Çok ağlayan gazlı bebek (İnfantil Kolik) Kusan bebek Kabız bebek Yeşil kaka/kanlı kaka

“Emzirememe” • Olgu 1: • 5 günlük yenidoğan • Zamanında, NVD, DA: 3600 g • “Topuk kanı” aldırmak için gelmiş • Sarılık (+) • Dışkısı sarıya dönmemiş • Bezleri fazla ağır değil • VA: 3060 g (%15 kayıp) (Olması gereken: %10) • Anne yorgun ve kaygılı • Memelerde kurumuş kanlı çatlaklar (+) • Pompa ile sağılmış, bakılmış: AZ! • Eşlik eden bir sürü kadın (Bolca laf, söz, yorum!)

“Emzirememe” nedenleri: • Uygun olmayan emzirme tekniği, yanlış tutma – Meme başı sorunları • • Emzirme sıklığının ve süresinin uygun olmaması Annenin açlık, susuzluk ve yorgunluğu Annenin akut hastalık durumu Hastanedekiler, aile, arkadaşlar, sanal alem, “pompa”

Gerçek “emzirememe” nedenleri: AAP 2012 Anneye ait faktörler: • HIV-1 enfeksiyonu • Tedavi edilmemiş Brucella • Aktif tüberküloz : – Süt sağılarak verilebilir • Memede HSV : Bebek ile ilişkili faktörler: Klasik galaktozemi Diğer metabolik hastalıklar: LCFA –OD Laktaz eksikliği PKU (? ) – Süt sağılarak verilebilir • Su çiçeği enfeksiyonu: – Süt sağılarak verilebilir • Annenin aldığı ilaçlar: – Radyoaktif bileşikler – Kemoterapötik ilaçlar – Madde kullanımı: Kokain, esrar

Bebeklerdeki devamlı emme isteği: • Bebekler 3 amaç için emerler: Ø Açlık Ø Susuzluk Ø Haz alma EMZİK: İlk 1 -2 haftada önerilmez ØAğrıyı azaltır ØOral-motor fonksiyonları geliştirir ØAni bebek ölüm sendromu sıklığını azaltır Ø“Haz” verir ØAS’nü engellemez Cochrane Database of Systematic Reviews, 2012

Emzirmeye başarıyla başlayamayan annelere yaklaşım: • “Emzirme süreci” muayenesi – Bebeği ve memeyi tutuş, pozisyon verme – Emzirme sırasında olumlama-destek – Emzirme sonrası memedeki süt • Meme sorunları – Meme başı sorunlarının giderilmesi – Dolgun, sert memenin rahatlatılması • Yeterli “out-put” kontrolü

Emzirmeye başarıyla başlayamayan annelere yaklaşım: • Büyümenin ve gelişmenin yeterliliği • Aşırı emme isteğinin/ağlamanın nedenleri • Yorgunluk, uykusuzluk, açlık ve susuzluğun giderilmesi • Destek verenlerle işbirliği

Çok ağlayan gazlı bebek • Olgu 2: • Hepatit B aşısının 2. dozu için gelmiş, zamanında, 3200 gr doğmuş 1 aylık bebek • Son 1 hafta-10 gündür dizlerini karnına çekerek “durmadan” ağlıyor, memeden ayrılmak istemiyor, “karnı çok gazlı” FM: • 4100 g • Bezinde bol sarı kaka • Tüm sistemleri normal • Muayene masasında ağlıyor, memedekucakta susuyor

İnfantil Kolik-Tanım: • • Başlangıç: En geç 3. hafta Bitiş: 3. ay Haftada en az 3 gün 3 saate kadar AĞLAMA

Ebeveynler üzerindeki olumsuz etkileri • • • Bunalma, kaygı AS yetersizliği hissi Postpartum depresyon Evlilik ilişkisinde gerginlik Çocuk suistimali Sarsılmış bebek sendromu

İK dışında bir neden düşündüren durumlar: ü Büyüyememe ü Episodik olmayan, sürekli huzursuzluk ve ağlama ü 3 -4 aydan daha uzun süren huzursuzluk ve ağlama ü Kusma, ishal, kabızlık ü Dışkıda açık veya gizli kan ü Dismorfik görünüm özellikleri ü Anal fissür ü Ekstremite-eklem duyarlılığı ü Solunum sıkıntısı

Neden? GER Gaz İmmatür sinir sistemi Annelik kaygısı 4. Trimester Süt Allerjisi İnfantil Kolik Laktoz intoleransı Besin allerjisi

İK-Sindirim sistemi ilişkisi: • • Ağlayarak yutulan hava İnek sütü allerjisi/Laktoz intoleransı (%10) GER (<%5 ve genellikle >3 ay) Annenin aşırı kahve, çay, kola, çikolata tüketimi

Yaklaşım/Tedavi: • Kağıt-kalem ve “ağlama eğrileri” • “İnsan gebeliğinin evrimi”

Yaklaşım/Tedavi: • “Normal” in tedavisi • Rahatlatma olur mu? refleksleri: – Kundak • İlaçlar ? – Mide pozisyonu • Sedasyon etkisi olan – “Piş piş” bitkiseller – Sallama • Probiyotikler (L. Reuteri) – Emzirme: • Meme • Emzik

Kusan Bebek • Olgu 3: • 3 aylık bebek • Emerek besleniyor • DA: 3300 gr • Sürekli kusuyor: Bazen süt, bazen “peynirimsi” • Günde 2 -3 kez sarı “anne-sütü” kakası var FM: • VA: 5400 gr • Sistem bulguları normal • Gelişimi ayına uygun • Muayene sırasında da “çıkarıyor”

Gastro esofageal reflü (GER) • • Fizyolojik regürjitasyon 1. ayda başlar, 4. ayda “peak” yapar 12 -24. aylarda (% 88 ve %100) biter Ösofajit, büyüme-gelişme geriliği çok nadir Tedavi endikasyonu “GERD”: Gastro esofageal reflü hastalığı

Yaklaşım/Tedavi: • Kağıt-kalem ve “mide çizimleri” • Önlemlerin anlatılması • Emme sonrası az girişim • Gaz çıkarma • Yatma pozisyonu • Pekiştirme: • “Yeterli büyüme-gelişme” ve “sürekli izlem”in vurgulanması

İlk 3 ayda fışkırır tarzda kusmalar: “Pilor stenozu” • Büyüme-gelişme geriliği • FM: – “Zeytin” – Dehidratasyon • • Hipokloremik metabolik alkaloz Üst abdominal USG Direkt ve kontrastlı pasaj grafileri Tedavi: “Piloroplasti”

İstemli kusmalar: • • • >6 ay Tamamlayıcı gıdalar başlandıktan sonra Zorlayıcı tutum İhmal gören bebek-çocuk Yaklaşım önerisi: “Pekiştirmeme”

Kabız Bebek: • Olgu (lar) 4: • 2 -3 gündür kaka yapmayan <6 ay bebek • 3 -4 günde bir kaka yapan >6 ay bebek • Kabızlık tanımı dışkının kıvamına göre yapılır • Normal kıvamda dışkı, 2 -3 günde bir, uyarısız yapılıyorsa ve bolsa: Kabızlık değildir • Yenidoğan döneminde DİKKAT: Ø Hirschprung hastalığı Ø İntestinal pseudo-obstrüksiyon Ø Hipotiroidi

Yeşil kaka/kanlı kaka • Olgu 5: • 3 aylık bebek • Emerek besleniyor • DA: 3000 gr • Gece-gündüz devamlı ağlıyor • Günde 5 -6 kez yeşil-mukuslu kaka yapıyor veya • Kakasında “kan”, yanaklarında kızarıklık FM: • VA: 4500 gr • BS’leri artmış, karın palpasyonu ağrılı • Kucakta-memede susmuyor

Laktoz intoleransı olabilir! • Dışkı incelemesi: – p. H<5 – Redüktan madde: + (Polivitamin alımına dikkat!) • Laktaz enzimi preparatları ile emzirmeye devam • Tamamlayıcı gıda döneminde fazla sorun yok • <1 yaş: %50, <2 yaş %90 düzelir

Kakada kan 1 -2 sefer: Önemli değil Persistan, çizgi şeklinde, ağrılı dışkılama: Fissür Parlak mukusla birlikte, persistan, atopik dermatit: Proktatit/İnek sütü allerjisi (? ) Annenin İS ürünleri almayarak emzirmeye devam etmesi veya: