YEMNL MAL MAVRLERN KAMU MALYESNE KATKILARI Faruk GZBYK

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLERİN KAMU MALİYESİNE KATKILARI Faruk GÖZÜBÜYÜK Gelir İdaresi Daire Başkanı İzmir / 2 Kasım 2017

KAMU MALİYESİNİN KONUSU Devlet faaliyetlerinin Ekonomik ve mali yönlerini neden ve sonuçlarıyla inceleyen ve bunlardan kaynaklanan sorunların çözüm yollarını araştıran bilim dalıdır. 1 - Kamu Gelirleri 2 -Kamu Harcamaları

KAMU GELİRLERİ n n n Vergiler Harçlar Şerefiyeler Parafiskal Gelirler Para ve Vergi Cezaları Mülk ve Teşebbüs Gelirleri Borçlanma Gelirleri Fonlar Para Basmaktan Elde Edilen Gelirler Bağışlar Ganimetler

VERGİ GELİRLERİ Kamu gelirleri içerisinde en önemli yeri vergiler almaktadır. Vergi, kamu gelirlerinin çok önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Vergilerin kamu gelirleri içerisindeki payı yaklaşık %90’dır.

VERGİ GELİRLERİ

VERGİ GELİRLERİNİN ARTIRILMASI 1 -Vergilemede hizmet sunumu kalitesinin artırılması, 2 -Vergi bilinci ve gönüllü uyumun artırılması, 3 -Kayıt dışı ekonomi ile mücadele edilmesi, 4 -Etkin Vergi Denetimi yapılması,

KAYITDIŞI EKONOMİ İLE MÜCADELE Son yıllarda alınan önlemlere rağmen kayıt dışı ekonomi halen önemli sorun alanlarından birisidir. Kayıt dışı ekonominin azaltılması, orta ve uzun dönemde ekonomik istikrar, gelir dağılımı ve istihdam gibi birçok makroekonomik unsurun iyileşmesine, ekonomide verimlilik düzeyi ve rekabet gücünün yükselmesine, ayrıca kamu gelirlerinin artmasına katkıda bulunacaktır. Türkiye'de kayıt dışı ekonominin GSYH’ya oranı bakımından tahmini büyüklüğü 2002 yılında %32, 4 iken, 2015 yılında bu oran %27’ye kadar gerilemiştir. Kayıt dışı istihdam oranı ise 2002 yılında % 52, 1 iken, 2015 Ekim ayı itibarıyla %33, 9’a düşmüştür.

VERGİ DENETİMİ Bakanlığımızca yapılan vergi denetiminin asıl amacı; vergi uygulamasında adaleti, vergi kayıp ve kaçağının en aza indirilmesini, kayıt dışı ekonominin kayda alınmasını, mükelleflerin vergi kanunlarına gönüllü uyumunu sağlamaktır. Bu amacın gerçekleştirilmesi ise denetimlerin düzenli, etkin ve verimli bir şekilde planlanması, yürütülmesi ve sonuçlarının analiz edilerek gerekli tedbirlerin alınması ile mümkün olacaktır. Yeminli Mali Müşavirler; tasdik kapsamında hizmet verdikleri firmaların, mali tablolarını; vergi mevzuatı ve ilgili diğer mevzuat açısından incelemekte ve bu yönüyle Bakanlığımıza vergi denetimi konusunda katkı sağlamakta ve devlet ile mükellef arasında vergi ilişkilerinde denge unsuru olmaktadırlar.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEĞİ 13 Haziran 1989 tarihli ve 20194 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ile, DENETİM TASDİK Bu alanlarda profesyonel anlamda hizmet sunma nitelikleri belirlenerek yeminli mali müşavirlik mesleği bir meslek olarak tanımlanmış ve meslek yasal bir zemine oturtulmuştur. 9

3568 SAYILI SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU 3568 Sayılı Kanunun 1 inci maddesinde Kanunun amacı; İşletmelerde v Faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, v Faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye ve değerlendirmeye tabi tutmak, v Gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak, v Yüksek mesleki standartları gerçekleştirmek, Olarak belirtilmiştir. 10

3568 SAYILI SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK KANUNU’NUN GEREKÇESİ q Maliye Bakanlığı’nın vergi denetimindeki yükünü hafifletmek, q Vergicilik ve işletmecilik sahasında güven ve ahlak unsurunun gelişmesini temin edebilmek, q Vergi kanunlarının uygulanmasından doğacak uyuşmazlıkları en az düzeye indirebilmek, Olarak belirtilmiştir. YMM 11

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK MESLEĞİNİN KONUSU YMM 3568 sayılı Kanunun 2 nci maddesinde, mesleğin konusu; Gerçek ve tüzelkişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, Muhasebe sistemlerini kurmak, geliştirmek, işletmecilik, muhasebe, finans, malî mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini düzenlemek veya bu konularda müşavirlik yapmak, Belgelere dayanılarak, inceleme, tahlil, denetim yapmak, malî tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş vermek, rapor ve benzerlerini düzenlemek, tahkim, bilirkişilik ve benzeri işleri yapmak, Gerçek ve tüzelkişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin, Malî tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre inceleyerek tasdik etmek, Olarak belirtilmiştir.

TASDİK KAVRAMI 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun yeminli mali müşavirlere tanıdığı en önemli yetki, mali tabloların ve beyannamelerin mevzuat hükümleri çerçevesinde tasdik edilmesi olan “Tasdik” yetkisidir. Tasdik; 3568 Sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununun 12 nci maddesinde, Yeminli mali müşavirler gerçek ve tüzelkişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediğini tasdik ederler. Yeminli mali müşavirlerin tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ile tasdike ilişkin usul ve esaslar; gerçek ve tüzelkişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırımın miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmeliklerle belirlenir. Şeklinde açıklanmıştır.

TASDİK KAVRAMI 02/01/1990 tarihli ve 20390 sayılı Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 4 üncü Maddesinde, Gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin, q Yeminli Mali Müşavirlerce denetleme ilke ve standartlarına göre uygunluk yönünden incelenmesi, q Bu inceleme sonuçlarına dayanılarak tasdik kapsamına giren konuların ve belgelerin gerçeği yansıtıp yansıtmadığının imza ve mühür kullanmak suretiyle tespiti ve rapora bağlanmasıdır. Şeklinde tanımlanmıştır.

TASDİKİN AMAÇ VE KAPSAMI 02/01/1990 tarihli ve 20390 sayılı Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Madde-1) Yeminli Mali Müşavirlerce gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs veya işletmelerinin mali tablo veya beyannamelerinin; vergi, istisna, muafiyet, iade, indirim, tecil, terkin veya zarar mahsubu işlemleri ve benzeri taleplerinin mevzuat hükümlerine, muhasebe ilke ve standartlarına uygunluğu esas alınarak hesapların gerçeğe uygun ve doğru bilgi verecek şekilde tutulmasını ve bu suretle mükelleflerin doğru beyanda bulunmalarını sağlamaktır. Gerçek ve tüzel kişilerin mükellefiyet şekilleri, iş kolları ve ciroları, döviz kazandırıcı işlemleri, ithalat ve ihracatları, yatırım miktarları ve nevileri ile belgelerin ibraz edileceği merciler esas alınmak suretiyle tasdik edecekleri belgeler, tasdik konuları ve tasdike ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir.

TASDİKİN AMACI 02/01/1990 tarihli ve 20390 sayılı Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Edecekleri Belgeler, Tasdik Konuları, Tasdike İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Madde-5) v Gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin hesap ve kayıtlarının sonuçlarını gösteren mali tabloların yanıltıcı olmayacak biçimde eksiksiz ve gerçeğe uygun şekilde düzenlenmesini sağlayarak kamunun istifadesine sunmak, v Gerçek veya tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin ilgili mevzuat yönünden olan taleplerin karşılanmasında çabukluğu sağlayarak hak ve yararlarını korumak, v Vergi idaresi ve mükellef ilişkilerinde güveni hakim kılmaktır.

YMM TASDİK DENETİMİNİN NİTELİĞİ 3568 sayılı Kanunun gerekçesinde yer alan, «Maliye Bakanlığı’nın vergi denetimindeki yükünü hafifletmek» şeklindeki amacına uygun olarak, 3568 Sayılı Kanunun 12 nci maddesine göre, Kanunları gereğince, kamu kurum ve kuruluşlarına verilen tasdik edilmiş mali tablolar, kamu idaresinin yetkili memurlarınca, tasdikin kapsamı ölçüsünde incelenmiş bir belge olarak kabul edilmektedir. Ancak, aynı madde de, bu durumun Kamu İdaresine tanınan teftiş ve inceleme yetkilerinin kullanılmasına mani olmadığı belirtilmektedir.

YMM TASDİK DENETİMİ Yeminli mali müşavirlerin Tam Tasdik denetimi (Gelir veya Kurumlar Vergisi Beyannamesi Tasdiki) ile ilgili olarak, 1 -Yeminli mali müşavirler, sözleşme imzaladıkları mükelleflerin vergiye müteallik bütün işlemlerini sürekli olarak denetlemektedirler. 2 - Yeminli mali müşavirlerce tasdik edilecek yıllık gelir ya da kurumlar vergisi beyannamesi ile ilgili defter ve belgeler üzerinde yapılacak denetim, cari denetim şeklinde olmaktadır. 3 -Yıl içinde yapılacak bu denetimlerde mükellef tarafından yapılan hataların anında düzeltilmesi esastır. 4 -Vergi mevzuatına aykırı hususların mükellef tarafından düzeltilmemesi halinde, bu aykırılıklar ve karşıt inceleme sırasında nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefle ilgili olarak tesbit edilen vergi mevzuatına aykırı hususlar, yeminli mali müşavirler tarafından tasdik raporlarında belirtilmektedir.

TASDİKTEN DOĞAN SORUMLULUK Yeminli Mali Müşavirlerin Sorumluluğu ile ilgili olarak 3568 Sayılı Kanunun 12 inci Maddesinde, Yeminli malî müşavirler yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumludurlar. Yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Yeminli mali müşavirler yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtirler. Yeminli mali müşavirlerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumlulukları ayrı müstakil bir rapor ile tespit edilir. Bu kapsamda yeminli mali müşavir hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunması istenir. Savunma isteme yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma yapılmaması durumunda ilgili yeminli mali müşavir savunma hakkından vazgeçmiş sayılır. denilmektedir.

213 SAYILI VERGİ USUL KANUNU Vergi Beyannamelerinin İmzalanması ve Yeminli Mali Müşavir Tasdik Raporları Mükerrer Madde 227 Maliye Bakanlığı: 1. Vergi beyannamelerinin 3568 sayılı Kanuna göre yetki almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci malî müşavir veya yeminli malî müşavirler tarafından da imzalanması mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibariyle ayrı uygulatmaya, 2. Vergi kanunlarında yer alan muafiyet, istisna, yeniden değerleme, zarar mahsubu ve benzeri hükümlerden yararlanılmasını Maliye Bakanlığınca belirlenen şartlara uygun olarak yeminli mali müşavirlerce düzenlenmiş tasdik raporu ibraz edilmesi şartına bağlamaya, 3. Vergi kanunları kapsamındaki yeminli mali müşavirlik tasdik işlemlerini elektronik ortamda gerçekleştirmeye ve tasdike konu işlemleri mükellef grupları, faaliyet ve tasdik konuları itibarıyla ayrı belirlemeye ve uygulatmaya, Bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.

VERGİ İNCELEMELERİ VE YMM TASDİK DENETİMİ VUK madde 134 üncü maddesinde Maliye Bakanlığı tarafından yapılan vergi incelemesine ilişkin, «Vergi incelemesinden maksat, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. » denilmektedir. 18 Seri nolu SM, SMMM ve YMM Genel Tebliğinde, Yeminli mali müşavir tasdik işlemine ilişkin, «Yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin amacı, ödenmesi ve iade edilmesi gereken verginin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktır. » denilmektedir.

VERGİ İNCELEMELERİ VE YMM TASDİK DENETİMİ Yeminli Mali Müşavirler; tasdik hizmeti verirken gerçek durumu tespit etmek için her türlü belgelerden yararlanarak ve her türlü inceleme tekniklerini kullanarak, tasdik kapsamında hizmet verdikleri firmaların, defter kayıt ve bu kayıtlara dayanak teşkil eden belgelerini ve bu kayıtlar sonucunda ortaya çıkan mali tablolarını; vergi mevzuatı ve ilgili diğer mevzuat açısından incelemektedirler. Bu yönüyle Bakanlığımıza vergi denetimi konusunda katkı sağlamakta ve devlet ile mükellef arasında vergi ilişkilerinde denge unsuru olmaktadırlar.

MALİYE BAKANLIĞI VERGİ İNCELEMELERİNE İLİŞKİN VERİLER İNCELENEN MÜKELLEF SAYILARI VE İNCELEME ORANLARI Yıllar Faal Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükellef Sayısı İncelenen Mükellef Sayısı İnceleme Oranı 2014 2. 472. 658 55. 284 2, 24 2015 2. 527. 084 58. 676 2, 32 2016 2. 541. 016 49. 817 1, 96

MALİYE BAKANLIĞI 2016 YILI DENETİM KADROSU Unvan Sayı Vergi Müfettişi 3. 021 Vergi Müfettiş Yardımcısı 5. 242 TOPLAM 8. 263

2016 YILI YMM SAYILARINA İLİŞKİN TABLO Unvanı SM SMMM YMM Toplam Serbest Sayısı Bağımlı Sayısı Toplam Sayı 4. 474 4. 684 9. 158 50. 254 44. 019 94. 273 2. 651 2. 105 4. 756 57. 379 50. 808 108. 187

SON DÖRT YILA AİT (YMM ODALARINA GÖRE) YMM TASDİK SÖZLEŞME SAYILARI ODA ADI ANKARA 2014 2015 2016 2017 5. 616 5. 529 5. 285 5. 459 18. 163 18. 900 18. 945 18. 923 İZMİR 2. 680 2. 692 2. 758 2. 611 ADANA 1. 023 998 1. 027 1. 111 237 209 217 237 1. 003 1. 007 1. 035 1. 093 541 548 564 553 GAZİANTEP 1. 170 1. 297 1. 317 1. 323 DÖNEM İÇİ FESİHLER 2. 352 2. 392 3. 235 1. 585 32. 785 33. 572 34. 383 32. 895 İSTANBUL ESKİŞEHİR BURSA ANTALYA TOPLAM

SON ÜÇ YILA AİT KDV İADESİ TASDİK SÖZLEŞMESİ SAYILARI ODA ADI 2014 2015 2016 ANKARA 17. 770 17. 143 16. 767 İSTANBUL 31. 131 31. 687 31. 589 İZMİR 5. 733 5. 684 5. 677 ADANA 8. 995 8. 455 7. 997 659 628 726 BURSA 2. 346 2. 292 2. 304 ANTALYA 1. 082 1. 187 1. 227 GAZIANTEP 9. 242 10. 208 9. 748 76. 958 77. 284 76. 035 ESKİŞEHİR TOPLAM

YMM TASDİK RAPORU İLE YAPILAN KDV İADE TUTARLARI TÜRÜ 2014 2015 2016 İhracat KDV İadesi (Mad. 11) 5. 693. 197. 782 7. 220. 012. 481 7. 886. 114. 243 İndirimli Oran KDV (Md 29/2) 2. 328. 979. 264 3. 650. 260. 112 4. 221. 878. 561 Diğer KDV İadeleri (Md. 13 -14 -vb) 2. 416. 376. 038 3. 349. 037. 942 4. 893. 034. 868 Sadece Mal ve Hizmet İhracatı (301 -302 4. 476. 809. 638 beyanname kodları) 6. 028. 454. 727 6. 433. 250. 408 20. 247. 765. 262 23. 434. 278. 080 TOPLAM 14. 915. 362. 722

SON ÜÇ YILA AİT DİĞER SÖZLEŞME SAYILARI ODA ADI 2014 2015 2016 ANKARA 5. 100 5. 299 5. 461 İSTANBUL 9. 949 9. 737 9. 365 İZMİR 2. 864 2. 747 2. 807 ADANA 838 796 878 ESKİŞEHİR 296 294 338 1. 620 1. 415 1. 478 ANTALYA 318 327 321 GAZIANTEP 780 894 1. 013 21. 765 21. 509 21. 661 BURSA TOPLAM

TASDİK DENETİMİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME Yıllar Faal Gelir ve Kurumlar Vergisi Mükellef Sayısı Toplam YMM Tasdik Sözleşme Sayısı Tasdik Oranı 2014 2. 472. 658 131. 508 %5, 31 2015 2. 527. 084 132. 365 %5, 23 2016 2. 541. 016 130. 591 %5, 13

TAM TASDİK SÖZLEŞMESİ YAPAN MÜKELLEFLERE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME

SON 3 YILDA TASDİK SÖZLEŞMESİ BULUNAN MÜKELLEFLER NEZDİNDE YAPILAN VERGİ İNCELEME SAYISI: 2014 2015 2016 2017 KURUMLAR VERGİSİ MÜKELLEFİ 2. 868 3. 614 3. 493 352 10 19 11 2 4. 042 5. 116 4. 202 1. 062 6. 920 8. 749 7. 706 1. 416 GELİR VERGİSİ MÜKELLEFİ KDV MÜKELLEFİ TOPLAM İNCELEME SAYISI

TASDİK SÖZLEŞMESİ BULUNAN MÜKELLEFLERİN İNCELENMESİNE İLİŞKİN DEĞERELENDİRME Bakanlığımızın yıllık vergi inceleme plan ve programları, yeminli mali müşavirlerle tasdik sözleşmesi düzenlemeyen ve beyannamelerini tasdik ettirmeyen mükelleflerin hesaplarının öncelikle incelenmesi esasına dayandırılmakta ise de 3568 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlığımızca Tasdik sözleşmesi olan mükelleflere yönelikte inceleme yapılabilmektedir. Bu çerçevede, 2016 Yılı İçin, Toplam İncelenen Mükellef Sayısı: 49817 Tam Tasdik Sözleşmesi Bulunan Mükellefler Nezdinde Yapılan Vergi İnceleme Sayısı: 3405 Tam Tasdik Söz. Olan Mük. İnc. /Toplam İncelenen Mük. 3405/49817=% 6, 8’dır. Buna göre, Vergi incelemesi yapılan mükelleflerin % 93. 2 inin tasdik sözleşmesi bulunmamaktadır.

YMM’LERİN MÜŞAVİRLİK HİZMETLERİ 3568 sayılı Kanunun 2. maddesi kapsamında yeminli mali müşavirler, mükelleflere, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili olarak müşavirlik hizmeti de vermektedirler. Bu hizmetleri ile, mükelleflerin vergi ve muhasebeye ilişkin güncel gelişmelere ayak uydurmalarını sağlamakta ve mükelleflerin vergiye gönüllü uyumunun sağlanmasında katkıları bulunmaktadır.

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK VE KAMU MALİYESİ Yeminli Mali Müşavirlik Mesleği, Mükelleflerle vergi yönetimi arasında köprü vazifesi görme, Vergi idaresi ile mükellef arasındaki ilişkilerde güveni hakim kılma, Vergi kaybının önlenmesi ve kayıt dışı ekonominin azaltılması, Vergi idaresinin performansının yükselmesine katkı sağlaması, gibi yönleriyle Kamu Maliyesi açısında önemli yer tutmaktadır.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI ELEKTRONİK UYGULAMALARI o o o o o o e-Yoklama Sistemi KDV İadesi Risk Analiz Sistemi Gelir Kurumlar Standart İade Sistemi Sahte Belge Risk Analiz Programı İade Takip Sistemi Hazır Beyan Sistemi e-Fatura, e-Arşiv Fatura e-Defter e-Bilet Diğer e-Belgeler (irsaliyesi, serbest meslek/müstahsil makbuzu) Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz Kurumsal Elektronik Belge Yönetim Sistemi e-Tebligat Vergi İnceleme Raporlarının Elektronik Ortamda Alınması M-DOS Temassız Vergi Dairesi e-Devlet Kapısı Üzerinden Sunulan Hizmetler Bandrollü Ürün İzleme Sistemi YMM Tasdik Sözleşmelerinin Elektronik Ortamda Alınması SMMM Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmelerinin Elektronik Ortamda Alınması Diğer Elektronik Uygulamalar

ELEKTRONİK YOKLAMA SİSTEMİ (e-Yoklama) Vergi Usul Kanununun (VUK) 132/A maddesi ile 453 Sıra No. lu VUK Genel Tebliği uyarınca, E-Yoklama Sistemi 1/9/2015 itibariyle tüm Türkiye’de uygulanmaya başlanmıştır. Türkiye genelinde 4. 000 adet mobil cihaz kullanılmaktadır. Amaca ve konuya uygun yoklama türleri kullanılmaktadır. e-Yoklama tutanakları, anlık olarak mükelleflere ve GİB’e elektronik olarak iletilmektedir. Diğer taraftan bu tutanaklar düzenli olarak ilgili kurumlar ile elektronik ortamda paylaşılmaktadır.

KDV İADESİ RİSK ANALİZ SİSTEMİ KDV İadesi Risk Analiz Sistemi, iade hakkı doğuran işlemlerde mükelleflerin iade-mahsup taleplerine ilişkin listelerini İnternet Vergi Dairesi üzerinden göndermesini ve bu listeler esas alınarak vergi dairelerince manuel olarak yapılan ve oldukça uzun zaman alan kontrol ve analizlerin tamamına yakınının, elektronik ortamda hızlı bir şekilde yapılarak iade talebini sonuçlandıracak olan vergi dairesine rapor edilmesini kapsamaktadır. 1/1/2016 – 31/12/2016 Üretilen KDVİRA Raporu Sayısı : 946. 526 Analiz Sonrası Tenzil Edilen İade Tutarı : 1. 2 milyar TL Alt Mükelleflerin Artırdığı Matrah Tutarı : 8. 7 milyar TL

İADE TAKİP SİSTEMİ İade Takip Sistemi, mükellefler tarafından elektronik ortamda iade talep dilekçelerinin verilmesi ile başlayıp mükellefe iadenin yapılmasına kadar geçen her aşamanın gerek merkez birimler ve vergi dairesi gerekse de mükellefler tarafından online olarak takibine imkan veren bir sistemdir. İade süreci devam etmekte olan taleplerin hangi aşamada olduğu, iade dosyasının vergi dairesi veya vergi dairesi başkanlığı/defterdarlık personelinden (dosya memuru/servis sorumlusu/müdür yardımcısı, vb. ) hangisinin zimmetinde olduğu, ne kadar süredir beklediği anlık olarak görülebilmektedir.

SAHTE BELGE RİSK ANALİZ PROGRAMI Denetim bilgi ve tecrübelerinden hareketle oluşturulan risk kriterlerini ihlal eden KDV mükellefleri, belirli bir algoritma çerçevesinde puanlanarak aylık bazda, sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenleme riski yönünden değerlendirilmekte ve detaylı bir şekilde analiz edilmektedir. Risk odaklı denetim anlayışı ile ortaya konulan bu sistemde, Program aracılığıyla belirlenen yüksek riskli mükellefler uzman personeller tarafından da değerlendirildikten sonra haklarında vergi incelemesi yapılmak üzere Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına, özel esaslara ilişkin işlemlerin yapılması amacıyla da bağlı oldukları vergi dairelerine gönderilmektedir.

6) Önceden Hazırlanmış Kira Beyanname Sistemi, 01. 03. 2012 tarihinde uygulanmaya başlanmıştır. Kira gelirlerinin yanı sıra ücret, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratların beyan edilmesine imkan veren Hazır Beyan Sistemi 01. 03. 2016 tarihi itibariyle hayata geçirilmiştir.

DİĞER E-BELGELER ‘‘Sevk İrsaliyesi’’, ‘‘Serbest Meslek Makbuzu’’, ‘‘Müstahsil Makbuz’’unun elektronik ortamda düzenlenebilmesine yönelik bir çalışma yapılmaktadır. Öngörülen hususlara ilişkin olarak hazırlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ Taslağı Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinde yayımlanmıştır.

E-TEBLİGAT 01. 04. 2016 tarihinde e-Tebligat kullanılmaya başlanılmıştır. 601. 788’i gönüllü olmak üzere toplam 2. 858. 292 mükellef e. Tebligat kapsamındadır. İhbarnameler, ödeme emirleri, iade mahsup belge isteme yazıları ile YMM bilgi isteme yazıları, KEYS’de üretilen elektronik imzalı belgeler e-Tebligat kapsamındadır. 12. 406. 219 adet belge e- Tebligat ile tebliğ edilmiş olup yaklaşık 140 milyon TL tasarruf sağlanmıştır. 2018 yılında düzeltme fişlerinin ve borcu yoktur yazılarının e- Tebligat ile tebliğinin yapılması planlanmaktadır. 51 kurum tarafından verilen idari yaptırım kararlarının mükelleflere tebliğ edilmesine yönelik çalışmalar başlamıştır.

VERGİ İNCELEME RAPORLARIN ELEKTRONİK ORTAMDA ALINMASI Vergi Denetim Kurulu bünyesinde görev yapan Vergi Müfettişleri tarafından hazırlanan Vergi İnceleme Raporları, elektronik imza ile imzaladıktan sonra elektronik ortamda ilgili vergi dairesine gönderilmektedir. Söz konusu raporların giriş kayıtlarının yapılmasının ardından düzenlenen ihbarnameler ve ekindeki raporlar e. Tebligat yöntemiyle mükelleflere tebliğ edilmektedir.

TEMASSIZ VERGİ DAİRESİ ‘‘Temassız Vergi Dairesi’’ ile vergi dairelerine gidilerek yapılan işlemlerden; Borç Sorgulama, Ödeme, Açılış bildirimi, Kapanış bildirimi, Dilekçe verme, Mükellefiyet işlemlerinin takibi gibi işlemlerin, kişiselleştirilebilir, basit ve işlevsel bir yapıdaki iş akışları ile mükellefe geri bildirimi de içerecek şekilde hizmet sunulması planlanmaktadır.

YMM TASDİK SÖZLEŞMELERİNİN ELEKTRONİK ORTAMDA ALINMASI Yeminli mali müşavirlerin 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde sürekli bilgi verme ödevlerini yerine getirmede gelişen bilgi işlem teknolojilerinden yararlanmak, bildirimlerin kolay, hızlı, ekonomik ve güvenilir bir şekilde idareye intikalini sağlamak amacıyla hazırlanan « 1 Sıra No. lu Yeminli Mali Müşavirlerin Tasdik Sözleşmelerine İlişkin Bildirimlerinin ve Sürekli Bilgi Verme Yükümlülüklerinin Elektronik Ortamda Yerine Getirilmesi Hakkında Genel Tebliğ» çerçevesinde 06/02/2008 tarihinden bu yana Yeminli Mali Müşavirlerce düzenlenen Tasdik Sözleşmeleri elektronik ortamda alınmaktadır. 2016 yılı için sisteme girilen sözleşme sayıları; TAM TASDİK SÖZLEŞME SAYISI MÜKELLEF SAYISI 66. 466 31. 236 KDV İADESİ TASDİK SÖZLEŞME SAYISI 46. 990 ÖTV TASDİK SÖZLEŞME SAYISI 4. 422 DİĞER SÖZLEŞME TOPLAM SÖZLEŞME SAYISI 16. 721 99. 369 Görüldüğü üzere 2016 yılı için, 66. 466 mükellef ile yapılan 99. 369 adet tasdik sözleşmesi internet vergi dairesine girilmiştir.

E-BEYANNAME İLE SMMM ARACILIK VE SORUMLULUK SÖZLEŞMELERİNİN ELEKTRONİK ORTAMDA ALINMASI Mükelleflerin vergilendirmeye ilişkin ödevlerini yerine getirmede, gelişen bilgi işlem teknolojilerinden yararlanmak, vergi beyannameleri ile bildirim ve eklerinin kolay, hızlı, ekonomik ve güvenilir bir şekilde idareye intikalini sağlamak, vergi beyannamelerinin doldurulmasındaki hataları en aza indirerek mükellef mağduriyetini önlemek, vergi dairesinin beyanname kabul, tarh, tahakkuk ve tahsilat işlemlerini azaltarak iş ve işlemlerini kolaylaştırmak ve diğer alanlarda mükellefe daha iyi hizmet vermesini sağlamak amacıyla hazırlanan 30/09/2004 tarihli 340 Sıra No. lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile Beyannamelerin elektronik ortamda gönderilmesi uygulaması başlatılmıştır. Bu çerçevede, başlangıçta, cari döneme ait Katma Değer Vergisi Beyannameleri, Özel Tüketim Vergisi Beyannamesi, Muhtasar Beyanname, Damga Vergisi Beyannamesi, Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi Beyannamesi, Özel İletişim Vergisi Beyannamesi, Şans Oyunları Vergisi Beyannamesinin elektronik ortamda alınması sağlanmış, daha sonra buna yıllık gelir ve kurumlar vergisi beyannameleri ve diğer beyannameler eklenmiştir.

SMMM ARACILIK VE SORUMLULUK SÖZLEŞMELERİNİN ELEKTRONİK ORTAMDA ALINMASI Aynı tebliğ ile, Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden, 3568 sayılı Kanun uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ve Yeminli Mali Müşavirlerin (meslek mensuplarının), mükelleflerin vergi beyannameleri, bildirim ve eklerini elektronik ortamda göndermeleri uygun görülmüştür. Elektronik beyanname gönderme aracılık yetkisi alan meslek mensupları ile mükellefler arasında düzenlenen "Elektronik Beyanname Aracılık ve Sorumluluk Sözleşmesi" ile münferit talepte bulunan müşterilerle düzenlenen "Elektronik Beyanname Aracılık Sözleşmesi" meslek mensupları tarafından sözleşmenin düzenlendiği tarihten itibaren en geç 30 gün içerisinde elektronik ortamda https: //intvd. gib. gov. tr/ adresinde yer alan internet vergi dairesine girişi yapılmaktadır.

… TEŞEKKÜR EDERİM … *** 2017 *** Faruk GÖZÜBÜYÜK Gelir İdaresi Daire Başkanı