WYBRANI ZNANI POLSCY EMIGRANCI ZESP SZK SAMOCHODOWYCH GDASK

WYBRANI ZNANI POLSCY EMIGRANCI ZESPÓŁ SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH GDAŃSK, POLSKA Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Gen. Władysław Anders Rok i miejsce urodzenia 1892, Błonie Rok i miejsce śmierci 1970, Londyn, Wielka Brytania Dziedzina generał broni Wojska Polskiego Kraje emigracji Wielka Brytania Osiągnięcia q. Dowódca wojsk podczas I i II wojny światowej (m. in. o Monte Cassino, Ankonę). q 1944 -1945 Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych. q 1950 -1954 - następca Prezydenta RP. Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Kazimierz Brandys Rok i miejsce urodzenia 1916, Łódź Rok i miejsce śmierci 2000, Paryż, Francja Dziedzina prozaik, scenarzysta filmowy Kraje emigracji Od 1981 we Francja Osiągnięcia q. Autor np. : „Człowiek nie umiera”, „Matka Królów”, „Miasto niepokonane”, „Między wojnami” q 1952 - Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski q 1986 - nagroda Prato-Europa „W całej naturze nie ma nic bardziej bezbronnego niż q 1993 - francuski Order Sztuk Pięknych i Literatury człowiek dotknięty q 1998 - Nagroda Polskiego PEN Clubu im. Jana wspaniałym przekleństwem Parandowskiego uczciwości. ” q 1986 - nagroda im. Ignazio Silone Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Apolonia Chałupiec (Pola Negri) Rok i miejsce urodzenia 1896, Lipno Rok i miejsce śmierci 1987, San Antonio, Stany Zjednoczone Dziedzina aktorka, gwiazda kina niemego (ponad 60 filmów) Kraje 1917 – Niemcy, 1923 – Stany emigracji Zjednoczone (Hollywood) Osiągnięcia q. Polska: „Niewolnica zmysłów”, „Żona”, „Studenci”, „Bestia” q. Niemcy: „Oczy mumii Mia”, „Carmen”, „Madame du Barry”, S”umurun”. q. USA: „Hiszpańska tancerka”, „Zakazany raj”, „Hotel Imperial”, „Miłość aktorki”. Podczas podróży z Warszawy do Berlina na początku 1919, zatrzymano ją na stacji granicznej w Sosnowcu. Wtedy nawiązała bliską znajomość z komendantem Straży Granicznej i jeszcze tego samego roku para pobrała się. W 1922 rozwiedli się. Pola Negri znana jest też z romansów z Charlie Chaplinem i Rudolphem Valentino. Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Fryderyk Chopin Rok i miejsce urodzenia 1810, Żelazowa Wola Rok i miejsce śmierci 1849, Paryż, Francja Dziedzina Kraje emigracji kompozytor, pianista Niemcy, Austria, Francja Osiągnięcia q. Największy polski kompozytor romantyczny q. Autor 2 koncertów fortepianowych, 57 mazurków, 16 polonezów, wielu innych form muzycznych w tym sonata b-moll z marszem żałobnym q. Wirtuoz fortepianu zwany „Poetą fortepianu” q. Co 4 lata odbywa się Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. F. Chopina q. Rok 2010 nazwany był jego imieniem. „Czas to najlepsza cenzura, a cierpliwość najdoskonalszy nauczyciel. ” Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Ignacy Domejko Rok i miejsce 1802 Niedźwiadka Wielka, zabór urodzenia rosyjski Rok i miejsce śmierci 1889 Santiago de Chile, Chile Dziedzina Geolog, mineralog, inżynier górnictwa Kraje emigracji Niemcy, Francja, Chile Osiągnięcia q. Tworzył podstawy geologii w Chile dzięki czemu rozwinął się tam przemysł górniczy. q. Rozpowszechnienie oświaty w Chile i polepszenia jej poziomu. Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Kazimierz Funk Rok i miejsce urodzenia 1884, Warszawa Rok i miejsce śmierci 1967, Nowy Jork, Stany Zjednoczone Dziedzina biochemik Kraje emigracji Niemcy i Austria (nauka), Francja, Niemcy, Wielka Brytania, od 1939 Stany Zjednoczone Osiągnięcia q. Twórca nauki o witaminach, autor terminu „witamina” (vita – życie, amina – związek chemiczny). q. Odkrył witaminę B 1. q. Badał hormony i przyczyny chorób „Witaminy są niezbędne do czynności (rak, cukrzyca, wrzody, szkorbuut. życiowych każdej żywej komórki krzywica) i stworzył kilka nowych zwierzęcej czy roślinnej. . ” medykamentów. Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Józef Korzeniowski (Joseph Conrad) Rok i miejsce urodzenia 1857, Berdyczów Rok i miejsce śmierci 1924, Bishopsbourne, Wielka Brytania Dziedzina pisarz, publicysta (tworzył w języku angielskim) Kraje emigracji Francja, Anglia Osiągnięcia q Autor powieści, nowel, dramatów i wspomnień np. : „Szaleństwo Almayera” („Almayer's Folly”), „Lord Jim”, „Nostromo”, „Jądro ciemności” q. Klasyk literatury światowej „We live, as we dream – alone. ” Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Witold Gombrowicz Rok i miejsce 1904, Małoszyce (Królestwo urodzenia Kongresowe) Rok i miejsce śmierci 1969, Vence, Francja Dziedzina Kraje emigracji literat 1927 - Francja, 1939 – Argentyna, 1963 – Niemcy, 1964 - Francja Osiągnięcia q. Autor m. in. : „Ferdydurke”, „Iwona, księżniczka Burgunda”, : Pornografia”, „Trans-Atlantyk” (powieść podjęła w „Pustka. Pustynia. Nic. kontrowersyjny sposób zagadnienie Ja sam tutaj jestem. tożsamości narodowej na emigracji, Ja sam. ” przedstawiając jej karykaturalny wizerunek) q 1968 – kandydat do Nagrody Nobla Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Tadeusz Kościuszko Rok i miejsce urodzenia 1746, Mareczowszczyzna Rok i miejsce śmierci 1817, Solura, Szwajcaria Dziedzina polski i amerykański generał, inżynier fortyfikator Kraje emigracji 1769 – Francja, 1775 – Niemcy, 1777 – Stany Zjednoczone, 1808 - Szwajcaria Osiągnięcia q. Uczestnik wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych (1775– 1783). q. Przywódca powstania przeciw Rosji i Prusom w Rzeczypospolitej. q Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w insurekcji 1794. q. Odznaczony Orderem Orła Białego. Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Zygmunt Krasiński Rok i miejsce urodzenia 1812, Paryż, Francja Rok i miejsce śmierci 1859, Paryż, Francja Dziedzina Poeta, jeden z trójki wieszczów epoki romantyzmu Kraje emigracji Niemcy, Włochy, Rosja, Francja Osiągnięcia q Autor np. : „Nie-Boska komedia”, „Powieści gotyckie”, „Przedświt”, „Psalmy przyszłości”, „Fantazja życia”, „Listy do Delfiny Potockiej” „Nieszczęście, jak miłość, wiąże ludzi z sobą. ” Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Ernest Malinowski Rok i miejsce urodzenia 1818, Seweryny, zabór rosyjski Rok i miejsce śmierci 1899, Lima, Peru Dziedzina Inżynier drogowy i kolejowy Kraje emigracji Francja, Algeria, Peru, Ekwador Osiągnięcia q. Budował szlaki kolejowe w Peru i Ekwadorze. q. Projektant i budowniczy Centralnej Kolei Transandyjskiej (Central Transandino). q. Profesor katedr topografii i matematyki w Limie. Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Adam Mickiewicz Rok i miejsce urodzenia 1798, Zaosie, zabór rosyjski Rok i miejsce 1855, Konstantynopol, Turcja śmierci Dziedzina poeta, działacz, publicysta polityczny, jeden z trzech wieszczów romantycznych Kraje emigracji Od 1824 zesłany w głąb Rosji, od 1832 Francja Osiągnięcia q. Główny twórca epoki romantyzmu. Poeta przeobrażeń, oraz bard słowiański. q. Założyciel Towarzystwa Filomatycznego (organizacja narodowo-patriotyczna). q. Autor wierszy, sonetów, liryk, w tym aktualnych lektur szkolnych np. : „Pan Tadeusz”, „Dziady”, „Oda do młodości”, „Ballady i Romanse”, „Sonety krymskie”, „Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego”… „Słowicze wdzięki w mężczyzny głosie, A w sercu lisie zamiary. ” Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Czesław Miłosz Rok i miejsce 1911, Szetejnie, Wielkie Księstwo urodzenia Litewskie Rok i miejsce śmierci 2004, Kraków Dziedzina prawnik, dyplomata, literat, tłumacz Kraje 1951 -1960 Francja (azyl polityczny), 1960 emigracji 1989 Stany Zjednoczone Osiągnięcia q. Autor np. : „Zniewolony umysł”, „Dolina Issy”, „Szukanie ojczyzny); liczne wiersze, eseje. q 1978 – laureat Neustadt International Prize for Literature (Mały Nobel) q 1980 - laureat Nagrody Nobla q. Profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley i Uniwersytetu Harvarda qkawaler Orderu Orła Białego. q. Wyróżniony tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. „Zawsze mamy nadzieję, że jakoś to się ułoży, bo inni są lepsi od nas. ” Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Helena Modrzejewska (Jadwiga Helena Misel) Rok i miejsce urodzenia 1840, Kraków Rok i miejsce 1909, Newport Beach, Stany Zjednoczone śmierci Dziedzina aktorka Kraje emigracji Od 1876 - Stany Zjednoczone Osiągnięcia q. Zaliczana do najpiękniejszych kobiet epoki. q. Na emigracji występowała z sukcesem m. in. w California Theatre q 1893 Wygłosiła odczyt na kongresie kobiet w Chicago (World’s Fair Auxiliary Congress) o sytuacji kobiet pod zaborami rosyjskim i pruskim. Rok 1879 (czasy zaboru rosyjskiego) – 17 uczniów gimnazjalnych chcąc uczcić aktorkę złożyło się i wręczyło jej bukiet związany wstążką w kolorach narodowych, na której znajdował się napis w języku polskim „Helenie Modrzejewskiej od uczniów gimnazjalnych”. Uczniów oskarżono o patriotyczną demonstrację. Wyrzucono ich ze szkoły zakazując przyjęcia ich do jakiejkolwiek innej. Jeden z uczniów zastrzelił się. Modrzejewska brała udział w jego pogrzebie. Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Cyprian Kamil Norwid Rok i miejsce urodzenia 1821, Laskowo-Głuchy Rok i miejsce śmierci 1883, Paryż, Francja Dziedzina literat, malarz, rzeźbiarz, filozof Kraje 1853 - Stany Zjednoczone, 1854 – emigracji Anglia i Francja, Osiągnięcia q. Jeden z czterech najważniejszych poetów romantycznych. q. Ważne dzieła: „Bema pamięci żałobny rapsod”, „Klaskaniem mając obrzękłe prawice. . . ”, „Vademecum”, „Promethidion”, „Czarne kwiaty”, „Białe kwiaty” q. Autor 15 obrazów (np. Jutrznia”). „Gdy już poczułem, że spod mojej stopy Usuwała się ziemia Europy – I albo morza zostawały głębie, Albo azjatyckiej łaska ambasady, Ja – odleciałem, jak czynią gołębie, Wężom i płazom zostawiając zdrady. ” Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Tadeusz Sędzimir (Sendzimir) Rok i miejsce urodzenia 1894, Lwów Rok i miejsce śmierci 1934, Jupiter , Stany Zjednoczone Dziedzina inżynier, wynalazca Kraje 1918 - Chiny, 1829 - Stany Zjednoczone emigracji Osiągnięcia q Założył pierwszą fabrykę drutu, śrub i gwoździ w Chinach (w Szanghaju). q „Edison metalurgii”. Autor 120 opatentowanych wynalazków (np. proces Sendzimira, linia produkcyjna do ciągłego walcowania blachy na zimno, walcarka planetarna – walcowanie na gorąco). q. Założył firmę w USA zajmującą się produkcją maszyn do obróbki metalu – do dziś prężnie działającą. q. W 80. XX wieku ponad 90% światowej stali nierdzewnej przechodziło przez proces Sendzimira Walcarka planetarna Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Henryk Sienkiewicz Rok i miejsce urodzenia 1846 Wola Okrzejska Rok i miejsce śmierci 1916, Vevey, Szwajcaria Dziedzina Kraje emigracji literat 1876 – Stany Zjednoczone, 1878 – Anglia, 1914 - Szwajcaria Osiągnięcia q. Autor m. in. : „Ogniem i mieczem”, „Potop”, „Pan Wołodyjowski”, „Rodzina Połanieckich”, „Quo vadis”, „Krzyżacy”, „W pustyni i w puszczy” q. Kawaler francuskiej Legii Honorowej q. Laureat Nagrody Nobla w 1905 Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Maria Skłodowska-Curie Rok i miejsce urodzenia 1867 Warszawa, zabór rosyjski Rok i miejsce śmierci 1934 Passy, Francja Dziedzina fizyczka, chemiczka Kraje emigracji Francja (od studiów, 1891) Osiągnięcia q. Prekursorka radiochemii. q. Opracowała teorię promieniotwórczości, technik rozdzielania izotopów promieniotwórczych. q. Odkryła pierwiastki: rad i polon. q. Dwukrotna laureatka Nagrody Nobla (1903, 1911). „Rad nie powinien wzbogacić nikogo. Należy do wszystkich ludzi. ” Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014

Juliusz Słowacki Rok i miejsce urodzenia 1809, Krzemieniec Rok i miejsce śmierci 1849, Paryż, Francja Dziedzina Literat, jeden z trzech wieszczów romantycznych Kraje emigracji 1831 – Anglia, Francja, Szwajcaria Osiągnięcia q. Autor dzieł wierszy, poematów, dramatów m. in. : „Kordian”, „Beniowski”, „Balladyna”, „Oda do wolności”, „Grób Agamemnona”, „Testament mój”, „Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu” q. Twórca filozofii genezyjskiej (rozważania nad rolą narodu i jednostki w historii) „Jam jest posąg człowieka na posągu świata. ” Migration in the past, the present and the future - problems and opportunities LLP Comenius, 2012 -2014