Wstrzs anafilaktyczny przyczyny objawy postpowanie mgr Aleksandra Krawczyk

Wstrząs anafilaktyczny – przyczyny, objawy, postępowanie mgr Aleksandra Krawczyk krawczyk@womczest. edu. pl

Przyczyny wstrząsu anafilaktycznego Wstrząs anafilaktyczny, zwany też anafilaksją (łac. anaphylaxia, commotus anaphylaciticus; ang. anaphylaxis, anaphylactic shock) to niezwykle silna reakcja alergiczna o charakterze ogólnoustrojowym. Przyczyny: ü ukąszenia owadów błonkoskrzydłych (pszczoła, osa, szerszeń, trzmiel), ü ukąszenia pluskwiaków z podrodziny Triatominae, ü Leki. Błonkoskrzydłe. Źródło: http: //zabawy. otokoto. pl/memory-owady-i-ptaki/ Pluskwiak z podrodziny Triatominae 2 Źródło: https: //pl. wikipedia. org/wiki/Zajadkowate

Objawy U około 80— 90% chorych objawy rozwiniętego wstrząsu poprzedza pojawienie się zmian skórnych – np. wysypki (tzw. pokrzywki). Groźnymi objawami są: Ø zawroty głowy Ø uczucie silnego osłabienia Ø kołatanie serca Ø chrypka Ø uczucie braku powietrza Ø nudności i wymioty, czasami bóle brzucha Ø gwałtowne obniżenie ciśnienia tętniczego Ø obrzęk twarzy, ust, języka Ø niepokój lub splatanie (niewyraźna mowa) Ø narastające zaburzenia świadomości aż do jej utraty. 3

Postępowanie • Szybko przerwać narażenie na czynnik, który wywołał wstrząs, np. usunąć żądło owada. • Następnie pacjent musi sobie podać sam adrenalinę domięśniowo w udo (lub podaje ją inna przeszkolona osoba). • Jeśli lekarz wcześniej przepisał lek przeciwhistaminowy – chory powinien go zażyć (u osób nieprzytomnych nie wolno podawać tabletek). • Dobrze jest ułożyć chorego w pozycji leżącej z uniesionymi nogami. • Po podaniu adrenaliny natychmiast wzywa się pogotowie ratunkowe (pod numerem 112 lub 999). Jeśli chory jest sam, powinien upewnić się, że drzwi są otwarte, aby ratownicy mogli wejść do domu. • W razie zatrzymania oddechu lub krążenia osoba towarzysząca choremu powinna podjąć akcję reanimacyjną, ponieważ zwłoka w oczekiwaniu na przybycie pogotowia może doprowadzić do zgonu chorego. • Każdy przypadek wstrząsu, nawet z niewielkimi objawami, wymaga obserwacji w szpitalu – przynajmniej 8— 12 godzin. Szczególnie ciężkie objawy wymagają przyjęcia na oddział intensywnej terapii. 4

Postępowanie – wywiad kiedy i ile razy wystąpiła reakcja poużądleniowa? jakiego rodzaju objawy wystąpiły i jakie było ich nasilenie? jaki czas upłynął od użądlenia do wystąpienia objawów? jakie leczenie doraźne zastosowano? czy w miejscu użądlenia pozostało żądło? gdzie i w jakich okolicznościach doszło do użądlenia? czy są czynniki ryzyka wystąpienia reakcji o ciężkim przebiegu i czynniki ryzyka kolejnych użądleń? ü jaka była tolerancja kolejnych użądleń po wcześniejszej reakcji ogólnoustrojowej? ü dane dotyczące innych alergii ü ü ü ü 5

Nigdy nie wolno zostawiać poszkodowanego z podejrzeniem wstrząsu anafilaktycznego bez opieki, ponieważ jego stan szybko może się pogorszyć, co wiąże się z koniecznością podjęcia resuscytacji krążeniowo – oddechowej. 6

Bibliografia W prezentacji wykorzystano informacje pochodzące z następujących źródeł: • Schimelpfenig T. , Pierwsza pomoc w warunkach ekstremalnych, Bellona, Warszawa 2013. • Mikołajczak A. , Pierwsza pomoc, Wydawnictwo Publicat, Poznań 2014. • Słoma J. , Żyję i działam bezpiecznie, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2011. • http: //www. poradnikzdrowie. pl/zdrowie/urazy-wypadki/wstrzasanafilaktyczny-jak-udzielic-pierwszej-pomocy_37462. html • http: //alergie. mp. pl/chorobyalergiczne/choroby/59318, wstrzasanafilaktyczny-anafilaksja 7

Dziękuję! Aleksandra Krawczyk krawczyk@womczest. edu. pl 8