WSPRZDNE GEOGRAFICZNE Aby okreli pooenie punktu na globusie

WSPÓŁRZĘDNE GEOGRAFICZNE

Aby określić położenie punktu na globusie stworzono siatkę geograficzną, która składa się z południków i równoleżników. Południk i równik ziemski tworzą układ, względem którego wyznacza się współrzędne geograficzne, ułatwia odczytywanie współrzędnych geograficznych. Wyróżnia się trzy cechy siatki geograficznej: Południki i równoleżniki przecinają się pod kątem prostym Zachowuje powierzchnie zgodne z rzeczywistością Zachowuje odległości między punktami zgodne z rzeczywistością W jej skład wchodzą : układ równoleżników i południków, bieguny, równik ziemski

Południki Południk geograficzny to półokrąg na powierzchni Ziemi, który łączy oba bieguny, o dł. ok. 20 000 km, wyznaczający kierunek północ-południe i przecinający prostopadle równik. Południkiem miejscowym (danego punktu Ziemi) jest południk przechodzący przez dane miejsce. Żaden z południków nie jest szczególnie wyróżniony. Za południk początkowy (zerowy) przyjęto w 1884 roku południk przechodzący przez obserwatorium w Greenwich. Płaszczyzna południka 0° i 180° dzieli kulę ziemską na dwie półkule – wschodnią i zachodnią. Cechy południków: Mają kształt półokręgów Jest ich nieskończenie wiele Wyznaczają kierunek północ – południe Wszystkie mają tą samą długość

Równoleżniki Równoleżnik - okrąg powstały wskutek przecięcia powierzchni kuli ziemskiej płaszczyzną prostopadłą do jej osi. Najdłuższym równoleżnikiem jest równik, który ma 40 075 km długości. Równik dzieli kulę ziemską na dwie półkule - północną i południową. Podstawowe równoleżniki to: równik, zwrotnik Raka i zwrotnik Koziorożca a także koło podbiegunowe północne i południowe. Równoleżniki mają różne długości, w zależności od odległości od równika. Cechy równoleżników mają kształt okręgów im dalej od równika tym są krótsze jest ich nieskończenie wiele wskazują kierunek wschodni i zachodni równoleżniki przecinają południki pod kątem prostym najdłuższy równoleżnik to równik

Współrzędne geograficzne Położenie geograficzne punktów na Ziemi wyznaczamy w oparciu o współrzędne geograficzne: szerokość i długość geograficzną Wartości te wyrażane są w stopniach kątowych (°) Każdy stopień dzieli na 60 minut (60’), a każda minuta na 60 sekund (60’’)

Kierunki geograficzne Do określania współrzędnych geograficznych niezbędne jest określenie kierunków. N (north – północ) W (west – zachód) E (east – wschód) S (south – południe)

Długość geograficzna (symbol λ) - kąt dwuścienny zawarty między półpłaszczyzną południka 0, a półpłaszczyzną południka przechodzącego przez dany punkt na powierzchni Ziemi. Wartość długości geograficznej zawiera się w przedziale od 0° do 180 ° (W lub E) Punkty położone na półkuli wschodniej, czyli na wschód od południka 0° do 180°, mają długość geograficzną wschodnią (symbol E), czasem nazywaną też długością geograficzną dodatnią. Punkty położone na półkuli zachodniej, czyli na zachód od 0° do 180°, mają długość geograficzną zachodnią (symbol W), czyli ujemną. Wszystkie punkty położone na tym samym południku mają tę samą długość geograficzną. Źródło: http: //www. wiking. edu. pl/upload/geografia/images/dlugosc_geograficzna. jpg

Szerokość geograficzna (symbol φ) - kąt pomiędzy lokalną osią pionu a płaszczyzną równika. Wartości szerokości geograficznej rozciągają się między 0° na równiku i 90° na biegunach. Szerokość geograficzna może być północna (N; półkula północna) lub południowa (S; półkula południowa). Niektórym szerokościom nadano własne nazwy: zwrotniki - zwrotnik Raka 23° 27'N oraz zwrotnik Koziorożca 23° 27'S najdalej wysunięte na północ i południe równoleżniki, nad którymi Słońce może górować w zenicie, koła podbiegunowe - północne 66° 33'N i południowe 66° 33'S - gdzień lub noc mogą trwać dłużej niż doba. Źródło: http: //www. wiking. edu. pl/upload/przyroda/images/Kosmos_Szerokosc. Geo. jpg

Współrzędne geograficzne Każdy punkt na Ziemi ma niepowtarzalne współrzędne geograficzne, składające się z kombinacji szerokości i długości geograficznej. Przykładowe współrzędne 40° 10’N 25° 30’E

Przykładowe współrzędne 30° 40° 0° 10° 20° 5° 15°S 35°E 10° 7° 30’N 0°

Przykładowe współrzędne 1° 2° 0° 8° 0° 7° 10° 7° 30’N 1° 30’E 10° 0° 5°E