Woda i ryby jako elementy produktu turystycznego Food

Woda i ryby jako elementy produktu turystycznego Food tourism – rola tradycyjnych produktów lokalnych w budowaniu świadomości marki regionów turystycznych Pałac Mierzęcin, 1 lipca 2013 r. dr Krzysztof Piotrowski kp@amu. edu. pl Zakład Centrum Turystyki i Rekreacji Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych

Plan wystąpienia 1. 2. 3. 4. 5. Produkt turystyczny obszar Woda jako walor turystyczny Turystyka kulinarna Ryby jako produkty tradycyjne

Proces powstawania produktu turystycznego Środowisko społecznoprzyrodnicze Środowisko demograficzne Zagospodarowanie turystyczne Środowisko ekonomiczne CZŁOWIEK Zasoby niematerialne Środowisko kulturowe Atrakcje turystyczne POTENCJAŁ TURYSTYCZNY POTRZEBY PODRÓŻOWANIA SPOTKANIE LUB ZETKNIĘCIE WALORY TURYSTYCZNE POPYT TURYSTYCZNY PRODUKT TURYSTYCZNY PODAŻ TURYSTYCZNA PODRÓŻ (DZIAŁANIE, AKCJA) Dostępność komunikacyjna Kaczmarek i J. in. 2002

Produkt turystyczny - definicja • Sensu stricto wszystko co turyści kupują oddzielnie lub w formie pakietu usług. • Sensu largo Kompozycja tego, co turyści robią oraz walorów, urządzeń i usług, z których w tym celu korzystają. Mendlik S. 1995

Materialne i niematerialne składowe produktu turystycznego Produkt turystyczny Dobra materialne Walory turystyczne Infrastruktura turystyczna Wyżywienie Pamiątki Sprzęt turystyczny i sportowy Usługi Transport Zakwaterowanie Gastronomia Pilotaż, przewodnictwo Wypożyczalnie Otoczenie Pogoda Kontakty towarzyskie Wrażenia, emocje Nowe doświadczenia, umiejętności Wizerunek miejsca Idea (pomysł), organizacja Strefa ekonomiczna Strefa psychologiczna Kaczmarek i J. in. 2010

Cechy produktu turystycznego • konsumowany na miejscu wytworzenia, • brak możliwości magazynowania, • brak możliwości transportu, • wysokie koszty stałe (gotowość do świadczenia usług), • w momencie zakupu nie można się z nim zapoznać (kupowanie marzeń).

Cechy produktu turystycznego • • złożoność, różnorodność, elastyczność, sezonowość. Cechy pożądane: • użyteczność, • spójność, • oryginalność.

Kategorie PT 1) Prosty: • rzecz, • usługa. 2) Złożony (prosty + organizacja): • wydarzenie, • impreza (pakiet turystyczny). 3) Przestrzenny (złożony + lokalizacja): • obiekt, • szlak, • obszar.

Produkt turystyczny obszar (PTO) TPT PTO-2 PTO-1 TPT – terytorialny produkt turystyczny; PTO-1, PTO-2 – produkty turystyczne - obszar Kaczmarek i J. in. 2010

Produkt turystyczny obszar składowe 1. Dziedzictwo 2. Infrastruktura 3. Wartość dodana 4. Organizacja i zarządzanie

Produkt turystyczny obszar - cechy • • zdeterminowany geograficznie, złożony, multiwytwarzalny, komplementarny, synergiczny, brak jednej ceny i standardu, konsumpcja rozłożona w czasie, uzależniony od czynników psychospołecznych.

Woda – element produktu turysytcznego • woda stanowi podstawowy walor turystyczny, • wieloaspektowa obecność wody w środowisku i kulturze, • silny, mistyczny związek człowieka z wodą – oddziaływanie na sferę fizyczną i psychiczną, • woda odbierana jest wszystkimi zmysłami.

Interakcje pomiędzy różnymi formami aktywności związanymi z wodą BIORCA obserwacje przyrody kąpiele w rzekach i jeziorach żeglarstwo i surfing wędrówki po rzekach i jeziorach zajęcia motorowodne DAWCA wędrówki po rzekach i jeziorach żeglarstwo i surfing kąpiele w rzekach i jeziorach obserwacje przyrody Oddziaływania stymulujące Oddziaływania uzupełniające program Oddziaływania wykluczające (negatywne) Brak bezpośrednich oddziaływań Krzymowska-Kostrowicka A. 1999

Turystyka kulinarna • • • degustacje wizyty w miejscach wyrobu udział w produkcji podróże po szlakach kulinarnych wspólne biesiadowanie i poznawanie tradycji lokalnych festiwale muzea stowarzyszenia i wyspecjalizowane biura podróży ochrona prawna produktów

Turystyka kulinarna – korzyści • • więcej przyjazdów turystycznych, większa sprzedaż, większe zainteresowanie mediów, przewaga konkurencyjna/nisza rynkowa, • większe wpływy z podatków, • wzrost zainteresowania społeczności lokalnej turystyką, • integracja i duma lokalnej społeczności. (World Food Travel Association)

Ochrona produktów prawem UE Ch. NP - Chroniona Nazwa Pochodzenia Ch. OG - Chronione Oznaczenie Geograficzne GTS - Gwarantowana Tradycyjna Specjalność

Polskie produkty chronione w UE KLASA PRODUKTÓW LICZBA Mięso świeże (i podroby) 1 Produkty wytworzone na bazie mięsa (podgotowanego, solonego, wędzonego itd. ) 4 Sery 5 Inne produkty pochodzenia zwierzęcego (jaja, miód, różne produkty mleczne z wyjątkiem masła, itp. ) 4 Oleje i tłuszcze (masło, margaryna, oleje, itp. ) 1 Owoce, warzywa i zboża świeże lub przetworzone 9 Świeże ryby, małże i skorupiaki oraz produkty wytwarzane z nich 1 Inne produkty wymienione w załączniku I do Traktatu 4 Wyroby cukiernicze, chleb, ciasto, ciastka, herbatniki i inne wyroby piekarskie 1 Chleb, ciasto, ciastka, wyroby cukiernicze, herbatniki i inne wyroby piekarskie 7

Polskie produkty chronione w UE 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. Kołocz śląski / kołacz śląski Cebularz lubelski Jagnięcina podhalańska Ser koryciński swojski Fasola Wrzawska Fasola Piękny Jaś z Doliny Dunajca / Fasola z Doliny Dunajca Kabanosy Jabłka grójeckie Kołocz śląski/kołacz śląski Miód drahimski Karp zatorski Kiełbasa jałowcowa Kiełbasa myśliwska Chleb prądnicki Jabłka łąckie 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. Śliwka szydłowska 31. Obwarzanek krakowski 32. Kiełbasa lisiecka 33. Suska sechlońska 34. Podkarpacki miód spadziowy 35. Miód kurpiowski 36. Fasola korczyńska 37. Wiśnia nadwiślanka Redykołka Truskawka kaszubska lub Kaszëbskô malëna Pierekaczewnik Olej rydzowy Andruty kaliskie Wielkopolski ser smażony Rogal świętomarciński Trójniak Póltorak Czwórniak Dwójniak Miód wrzosowy z Borów Dolnośląskich Oscypek Bryndza Podhalańska

Lista Produktów Tradycyjnych – tymczasowa ochrona krajowa

Ryby na Liście Produktów Tradycyjnych

Ryby na Liście Produktów Tradycyjnych woj. dolnośląskie 1. Karp milicki 2. Pstrąg kłodzki woj. lubelskie 3. Szyneczka z karpia z Pustelni 4. Wędzone dzwonka karpia z Pustelni 5. Karasie z Polesia woj. małopolskie 6. Karp zatorski 7. Karp zatorski wędzony 8. Karp w zalewie octowej woj. mazowieckie 9. Pasta rybna z Radziwiłłowa woj. opolskie 10. Harynki w cebulowej zołzie woj. podlaskie 11. Sejneński szczupak faszerowany 23. Klopsy rybne w zalewie octowej woj. pomorskie 12. Klopsiki z pomuchla (dorsza) 24. Sałatka śledziowa po kaszubsku 13. Surowy łosoś bałtycki solony woj. śląskie 25. Złotopotocki karp smażony 14. Ikra smażona z Kaszub 15. Wątroba miętusa lub dorsza 26. Złotopotocki pstrąg z rusztu po kaszubsku 27. Karp gołyski woj. świętokrzyskie 16. Śledź pomorski solony z beczki w zalewie słodko 28. Karp z Oksy kwaśnej 29. Karp małyszyński 17. Węgorz wędzony po 30. Karp z Rudy Malenieckiej kaszubsku 31. Rytwiański karp 18. „Hylyng” opiekany z cebulą – 32. Karp z Wójczy śledź po kaszubsku 19. Śledzie marynowane w oleju woj. zachodniopomorskie 33. Paprykarz szczeciński 20. Kotlety kaszubskie 21. Sielawa wędzona (morënka) 22. Szczupak z Jezior Raduńskich

Bibliografia • • • Kaczmarek J. , Stasiak A. , Włodarczyk B. , 2002, Produkt turystyczny, albo jak organizować poznawanie świata. Wyd. UŁ, Łódź Kaczmarek J. , Stasiak A. , Włodarczyk B, 2010, Produkt turystyczny. Pomysł, organizacja, zarządzanie. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa Krzymowska-Kostrowicka A. , 1999, Geoekologia turystyki i wypoczynku, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa Mendlik S. , 1995, Leksykon podróży, turystyki i hotelarstwa. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa Potocka I. , 2012, Percepcja krajobrazu w turystyce jeziornej. maszynopis

Dziękuję za uwagę. dr Krzysztof Piotrowski kp@amu. edu. pl Zakład Centrum Turystyki i Rekreacji Wydział Nauk Geograficznych i Geologicznych