Warranty subskrypcyjne dr Marek Leniak Zakad Prawa Gospodarczego

Warranty subskrypcyjne dr Marek Leśniak Zakład Prawa Gospodarczego i Handlowego Prezentacja przeznaczona wyłącznie dla studentów SSA II i SNA II w zakresie realizacji przedmiotu Prawo Papierów Wartościowych 2015/2016. Jakiekolwiek wykorzystanie bez zgody autora zabronione ©

Warranty subskrypcyjne W języku prawnym pojęcie warrantu odnosiło się do dwóch typów normatywnych papierów wartościowych: 1) typu normatywnego papieru wartościowego jaki stanowił część dowodu składowego tj. do zastawniczego dowodu składowego (art. 2 pkt 3 uds. ), był to tzw. warrant towarowy 2) warrantu subskrypcyjnego opisanego w art. 453 § 2 k. s. h. Warranty subskrypcyjne należą do kategorii papierów wartościowych, których kreacja następuje w związku z emisją akcji, dlatego można je zaliczyć do papierów wartościowych, których charakter jest pokrewny akcjom, takich jak imienne świadectwa tymczasowe czy świadectwa użytkowe.

Warranty subskrypcyjne Zakres regulacji normatywnej warrantów subskrypcyjnych obejmuje: art. 444 § 7, art. 448 § 2 pkt 3, art. 450 § 1 pkt 4 oraz art. 453 k. s. h. Definicję normatywną warrantu subskrypcyjnego zawiera art. 453 § 2 k. s. h. Zgodnie z tym przepisem, w celu podwyższenia kapitału zakładowego spółka akcyjna może emitować papiery wartościowe imienne lub na okaziciela uprawniające ich posiadacza do zapisu lub objęcia akcji, z wyłączeniem prawa poboru (warranty subskrypcyjne). Przepis ten wszedł w życie 15 stycznia 2004 r. Ustawodawca zaliczył warranty subskrypcyjne w art. 3 pkt 1 lit a) u. o. i. f. do instrumentów finansowych będących papierami wartościowymi co pozwala na możliwość dokonywania obrotu nimi na zintegrowanym rynku finansowym i wskazuje na właściwą im cechę zamienności.

Warranty subskrypcyjne wykorzystywane są w dwóch szczególnych trybach podwyższenia kapitału zakładowego spółki akcyjnej: 1) przy podwyższeniu kapitału zakładowego w ramach kapitału docelowego, 2) przy warunkowym podwyższeniu kapitału zakładowego. Spółka decyduje o podwyższeniu kapitału zakładowego w jednym z ww. trybów z wykorzystaniem lub bez wykorzystania warrantów subskrypcyjnych. Warranty subskrypcyjne należą do kategorii papierów wartościowych deklaratoryjnych.

Warranty subskrypcyjne należą do papierów wartościowych o których mowa w art. 433 § 6 k. s. h. tj. papierów wartościowych zamiennych na akcje lub inkorporujących prawo zapisu na akcje. Obok warrantów subskrypcyjnych do tej grupy zalicza się obligacje zamienne na akcje lub obligacje z prawem pierwszeństwa. Z punktu widzenia charakteru prawa ucieleśnionego w papierze wartościowym, warranty subskrypcyjne dzielą się na dwa podtypy: -inkorporujące prawo do dokonania zapisu na akcje (z prawem pierwszeństwa do zapisywania się na akcje nowej emisji), - inkorporujące prawo do objęcia akcji nowej emisji, przy czym o tym z jakim uprawnieniem mamy do czynienia w konkretnej sytuacji przesądza zastosowany przez spółkę akcyjną tryb podwyższenia kapitału zakładowego. Warranty subskrypcyjne stanowią papiery wartościowe opiewające na wierzytelności niepieniężne.

Warranty subskrypcyjne Prawo dokonania zapisu na akcje nowej emisji występuje w przypadku warrantów subskrypcyjnych emitowanych w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego w granicach kapitału docelowego (art. 453 § 2 k. s. h. w zw. z art. 444 § 7 k. s. h. ). Prawo do objęcia akcji nowej emisji występuje w przypadku warrantów subskrypcyjnych emitowanych w ramach procedury warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego (art. 453 § 2 k. s. h. w zw. z art. 448 § 2 pkt. 3 k. s. h. ). Uprawnienie posiadacza warrantu subskrypcyjnego ma postać roszczenia. Świadczenie emitenta warrantu polega na zachowaniu wyrażającym się w przyjęciu oświadczenia uprawnionego z papieru wartościowego oraz konieczności postępowania zgodnie z treścią tego oświadczenia, tzn. w taki sposób, który ma na celu zadośćuczynić roszczeniu uprawnionego.

Warranty subskrypcyjne W obrębie jednego typu normatywnego papierów wartościowych mamy do czynienia ze zróżnicowaniem pozycji prawnej uprawnionego w zależności od rodzaju warrantu. Warranty subskrypcyjne z prawem do zapisu na akcje wykorzystują zaletę kapitału docelowego, mianowicie umożliwiają spółce zapewnienie sobie potencjalnych inwestorów, bez jednoczesnego pozbawienia się możliwości podwyższenia kapitału zakładowego w sytuacji gdyby nie skorzystali oni z przysługującego im prawa. Rozwiązanie takie zapewnia zarządowi spółki większą swobodę decyzyjną, bowiem może ona zaoferować akcje innym osobom jeśli posiadacze warrantów subskrypcyjnych z prawem do zapisu na akcje nowej emisji nie wykonają swego uprawnienia. W przypadku warrantów z prawem do objęcia akcji tylko posiadacze tych papierów mogą uczestniczyć w przeprowadzanej w trybie art. 448 -452 k. s. h. procedurze podwyższenia kapitału zakładowego w ramach warunkowego podwyższenia. Zatem brak po ich stronie zainteresowania w objęciu akcji definitywnie czyni bezskutecznym podwyższenie kapitału.

Funkcje warrantów subskrypcyjnych 1) 2) 3) Funkcja emisyjna związana z usprawnieniem przeprowadzenia procedury szczególnych trybów podwyższenia kapitału zakładowego w spółce akcyjnej. Przyspieszają one pozyskiwanie przez spółkę poszukiwanych kapitałów, bez konieczności rejestrowania czynności emisyjnych, Funkcja obronna, warranty subskrypcyjne mogą stanowić instrument obrony spółki przed wrogim przejęciem. Emisja warrantów pozwala bowiem na zawężenie kręgu potencjalnych inwestorów mogących objąć akcje, Funkcja zabezpieczająca związana z ich wykorzystaniem w celu zabezpieczenia kredytu udzielanego spółce przez banki w sytuacji, kiedy spółka wymaga szybkiego dofinansowania. Bank udzielający kredytu otrzymuje instrument umożliwiający mu uzyskanie pozycji akcjonariusza, aby kontrolować wykorzystanie kredytu na prawidłowe funkcjonowanie spółki.

Zdolność emisyjna warrantów subskrypcyjnych Natura prawna warrantów subskrypcyjnych determinuje podmiotowy krąg zdolności emisyjnej tych papierów wartościowych. Skoro warranty subskrypcyjne mogą być emitowane wyłącznie w związku z kapitałem docelowym, bądź z warunkowym podwyższeniem kapitału zakładowego, emitentami mogą być wyłącznie spółki akcyjne. Ponieważ art. 126 § 1 pkt 2 k. s. h. dotyczący spółki komandytowo-akcyjnej nakazuje stosować odpowiednio w przypadku tej spółki przepisy o spółce akcyjnej dotyczące m. in. kapitału zakładowego emitentem warrantów może być również SKA. W przypadku spółki komandytowo-akcyjnej, podwyższenie kapitału zakładowego w ramach kapitału docelowego oraz przy warunkowym podwyższeniu kapitały zakładowego wymaga zgody wszystkich komplementariuszy.

Warranty subskrypcyjne a podobne konstrukcje prawne Warranty subskrypcyjne ucieleśniające prawa zapisu na akcje nowej emisji wykazują bliskość konstrukcyjną do obligacji z prawem pierwszeństwa. Przy czym te ostatnie w odróżnieniu od warrantów mogą ucieleśniać także inne uprawnienia poza prawem do subskrybowania akcji. Warranty subskrypcyjne z prawem do objęcia akcji wykazują podobieństwa do obligacji zamiennych lub z prawem pierwszeństwa, które uprawniają do objęcia akcji. Oba typu papierów są charakterystyczne dla warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego. Prowadzą do uproszczenia trybu obejmowania akcji nowej emisji W pewnym sensie występuje podobieństwo pomiędzy warrantem subskrypcyjnym z prawem do złożenia zapisu na akcje a prawem poboru akcji nowej emisji. Obie konstrukcje bazują na pierwszeństwie dokonania wiążącego zapisu na akcje nowej emisji, przez co następuje złożenie spółce oferty objęcia przedmiotowych akcji w określonej liczbie. Spółka powinna zadośćuczynić tak złożonym zapisom i dokonać przydziału akcji w takiej wartości, na jaką opiewał zapis

Warranty subskrypcyjne z prawem pierwszeństwa do zapisywania się na akcje nowej emisji Spółka uzyskuje korzyść w postaci identyfikacji kręgu podmiotów, do których spółka zwraca się z propozycją złożenia zapisu na akcje. Spółka zobowiązana jest wobec posiadacza warrantu do przyznania mu takiej liczby akcji jaką zamierza objąć. Treścią zobowiązania spółki jako emitenta warrantów nie jest przeprowadzenie emisji nowych akcji, ale zapewnienie posiadaczowi warrantu możliwości objęcia ich w określonej liczbie, w sytuacji gdy taka emisja będzie miała miejsce Nie wykonanie przez uprawnionego z warrantu subskrypcyjnego inkorporowanego w nim uprawnienia ma ten skutek, że z chwilą upływu terminu do złożenia przedmiotowego zapisu na akcje warrant ulega umorzeniu, a prawo w nim ucieleśnione wygasa.

Warranty subskrypcyjne z prawem do objęcia akcji Papiery te wykorzystuje się do przeprowadzenia procedury nowej emisji akcji w sposób uproszczony, a jednocześnie zawężony do oznaczonego kręgu inwestorów. Spółka (emitent) obowiązana jest do wydania uprawnionym z warrantów akcji emitowanych w ramach warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego. Podstawowym elementem tej konstrukcji jest uzależnienie podwyższenia kapitału zakładowego w konkretnym przypadku od spełnienia się warunku w postaci złożenia stosownego oświadczenia woli przez uprawnionego z warrantu subskrypcyjnego, co musi nastąpić w ciągu oznaczonego okresu (por. art. 449 § 1 pkt 3 k. s. h. w zw. z art. 453 § 3 pkt 4 k. s. h. ). Bezskuteczny upływ terminu wyznaczonego w uchwale w sprawie warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego prowadzi do umorzenia warrantu, z jednoczesnym wygaśnięciem prawa do objęcia akcji. Istota warrantu z prawem objęcia nowych akcji determinowana jest specyfiką warunkowego podwyższenia kapitału zakładowego spółki.

Warranty subskrypcyjne z prawem do objęcia akcji Pomiędzy kręgiem osób uprawnionych z warrantów subskrypcyjnych z prawem do objęcia akcji, a kręgiem osób do których skierowana jest propozycja objęcia akcji występuje zależność. Spółka może bowiem wykorzystać warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego tylko na użytek określonej kategorii osób w tym m. in. uprawnionych z warrantów. Zależność taka nie występuje w przypadku warrantów z prawem pierwszeństwa do zapisywania się na akcje. Art. 448 § 2 k. s. h. stanowi, że uchwała o warunkowym podwyższeniu kapitału zakładowego może zostać powzięta w celu: 1) przyznania praw do objęcia akcji przez obligatariuszy obligacji zamiennych lub obligacji z prawem pierwszeństwa, albo 2) przyznania praw do objęcia akcji pracownikom, członkom zarządu lub rady nadzorczej w zamian za wkłady niepieniężne, stanowiące wierzytelności, jakie przysługują im z tytułu nabytych uprawnień do udziału w zysku spółki lub spółki zależnej, albo 3) przyznania praw do objęcia akcji przez posiadaczy warrantów subskrypcyjnych, o których mowa w art. 453 § 2 k. s. h.

Warranty subskrypcyjne mogą występować jako papiery wartościowe imienne lub papiery wartościowe na okaziciela. Kwestię ewentualnej zamiany rozstrzyga uchwała o emisji warrantów subskrypcyjnych. Warranty subskrypcyjne mogą występować jako papiery wartościowe w postaci tradycyjnej oraz w postaci zdematerializowanej. Warranty subskrypcyjne mogą być emitowane w postaci zdematerializowanej o ile mają być przeznaczone do obrotu na rynku regulowanym. Poza zintegrowanym rynkiem finansowym zawsze będą posiadały postać materialną, bowiem przepisy k. s. h. nie przewidują dla nich możliwości dematerializacji autonomicznej.

Warranty subskrypcyjne Zgodnie z art. 453 § 3 k. s. h. uchwała o emisji warrantów subskrypcyjnych powinna określać: 1) uprawnionych do objęcia warrantów subskrypcyjnych, 2) cenę emisyjną lub sposób jej ustalenia, jeżeli warranty subskrypcyjne mają być emitowane odpłatnie, 3) liczbę akcji przypadających na jeden warrant subskrypcyjny, 4) termin wykonania prawa z warrantu, z tym że nie może on być dłuższy niż 10 lat. Dla procedury emisyjnej warrantów z prawem pierwszeństwa do dokonania zapisu na akcje istotnym elementem jest upoważnienie zarządu spółki do podwyższenia kapitału zakładowego w granicach kapitału docelowego (art. 454 § 1 k. s. h. ).

Warranty subskrypcyjne Art. 444 § 1 Statut może upoważnić zarząd na okres nie dłuższy niż trzy lata do podwyższenia kapitału zakładowego na zasadach określonych w niniejszym rozdziale. Zarząd może wykonać przyznane mu upoważnienie przez dokonanie jednego albo kilku kolejnych podwyższeń kapitału zakładowego w granicach określonych w § 3 (kapitał docelowy). § 2. Upoważnienie zarządu do podwyższenia kapitału zakładowego może zostać udzielone na kolejne okresy, nie dłuższe jednak niż trzy lata. Udzielenie upoważnienia wymaga zmiany statutu. § 3. Wysokość kapitału docelowego nie może przekraczać trzech czwartych kapitału zakładowego na dzień udzielenia upoważnienia zarządowi. § 4. Zarząd może wydać akcje tylko w zamian za wkłady pieniężne, chyba że upoważnienie do podwyższenia kapitału zakładowego przewiduje możliwość objęcia akcji za wkłady niepieniężne.

Warranty subskrypcyjne § 5. Upoważnienie zarządu do podwyższenia kapitału nie może obejmować uprawnienia do podwyższenia kapitału ze środków własnych spółki. § 6. Zarząd nie może wydawać akcji uprzywilejowanych lub przyznawać uprawnień, o których mowa w art. 354. § 7. Upoważnienie zarządu do podwyższenia kapitału zakładowego może przewidywać emitowanie warrantów subskrypcyjnych, o których mowa w art. 453 § 2, z terminem wykonania prawa zapisu upływającym nie później niż okres, na który zostało udzielone upoważnienie. Do emisji warrantów subskrypcyjnych przez zarząd stosuje się przepisy art. 447.

Warranty subskrypcyjne Podwyższenie kapitału zakładowego w trybie kapitału docelowego (jego warunki są wyraźnie przewidziane w statucie) polega na udzieleniu upoważnienia zarządowi na maksymalny okres trzyletni do podwyższenia kapitału zakładowego. Podwyższenie realizowane w granicach terminu trzyletniego może być dokonane w jednej lub kilku emisjach, z tym jednak, że w każdym przypadku będzie wymagało zmiany statutu. Może nastąpić do wysokości ¾ kapitału zakładowego istniejącego na dzień udzielenia upoważnienia. Nie wymaga odrębnej zgody WZA.

Warranty subskrypcyjne Zgodnie z art. 448 § 1 k. s. h. WZA może uchwalić podwyższenie kapitału zakładowego z zastrzeżeniem, że osoby, którym przyznano prawo do objęcia akcji, wykonają je na warunkach określonych w uchwale w trybie określonym w art. 448 -452 (warunkowe podwyższenie kapitału zakładowego). Uchwalenie podwyższenia kapitału zakładowego należy do WZA, ale musi to się odbyć na pewnych ściśle określonych warunkach, stąd też nazwa tego typu podwyższenia. Należy do nich podwyższenie tylko w pewnym celu (art. 448 § 2 k. s. h. ), którego dojście do skutku jest uzależnione wyłącznie od zdarzenia przyszłego i niepewnego, polegającego na złożeniu spółce w określonym terminie oświadczenia o objęciu akcji przez osobę uprawnioną w trybie określonym ustawą i związanego z nim wydania dokumentu akcji. Ponadto istotne jest ustalenie obowiązujących elementów treści uchwały o podwyższeniu, załączników i oświadczeń (art. 449 -451 k. s. h. ), ustalenie momentu podwyższenia kapitału zakładowego (art. 452 k. s. h. ). Nie można uchwalić podwyższenia warunkowego w żadnym innym celu niż wskazany w art. 448 k. s. h.

Warranty subskrypcyjne Uchwała o warunkowym podwyższeniu kapitału zakładowego może zostać powzięta w celu: 1) przyznania praw do objęcia akcji przez obligatariuszy obligacji zamiennych lub obligacji z prawem pierwszeństwa albo 2) przyznania praw do objęcia akcji pracownikom, członkom zarządu lub rady nadzorczej w zamian za wkłady niepieniężne, stanowiące wierzytelności, jakie przysługują im z tytułu nabytych uprawnień do udziału w zysku spółki lub spółki zależnej, albo 3) przyznania praw do objęcia akcji przez posiadaczy warrantów subskrypcyjnych, o których mowa w art. 453 § 2.

Warranty subskrypcyjne nie posiadają wartości nominalnej. Nie muszą być zbywane przez spółkę odpłatnie zatem nie muszą posiadać wartości emisyjnej. Warranty subskrypcyjne stanowią papiery wartościowe cechujące się zamiennością. Zamienność wyraża standaryzację praw ucieleśnionych w papierach wartościowych i przejawia się w tym, że papiery wartościowe emitowane na mocy tego samego aktu emisyjnego tworzą w obrębie danej serii zbiór jednostkowych praw podmiotowych o takiej samej treści.