VYFRYKSTELSEL DEUR ROBBERT WHITTAKER LEWENDE ORGANISMES MONERA BAKTERIE

VYFRYKSTELSEL • DEUR ROBBERT WHITTAKER LEWENDE ORGANISMES MONERA BAKTERIEë PROTISTA FUNGI ALGE EN PROTOSOA SWAMME PLANTAE PLANTE ANIMALIA DIERE

ORGANISMES MET SEL (SELLULêR) ORGANISMES SONDER SEL VIRUS - ASELLULêR PROKARIOTE – GEEN SELKERN EUKARIOTE – MET SELKERN MONERA PROTISTA FUNGI PLANTAE ANIMALIA

PLANTAE DIVISIES BRIOFIETE PTERIDOFIETE GIMNOSPERME ANGIOSPERME MOS VARINGS PLANTE MET KEëLS BLOMPLANTE

ANIMALIA FILUMS PORIFERA SPONS CNIDARIA BLOUBLASIES / SEE-ANEMOON PLATYHELMIN THES PLANARIA / LINTWURM NEMATODA RONDEWURMS

ANIMALIA FILUMS ANNELIDA MOLLUSCA ECHINODERMAT A ARTROPODA CHORDATA ERDWURM SLAK SEESTER SKERPIOEN VIS

MIKRO-ORGANISMES • • KLEIN VIRUSSE, BAKT, PROTISTE, FUNGI PATOGENE – VEROORSAAK SIEKTES INFEKTERENDE SIEKTE – SIEKTE DEUR MIKROORGANISME VEROORSAAK

VIRUSSE • ASELLULêR • VOORTPLANTING ENIGSTE KENMERK VAN LEWE SLEGS BINNE-IN SELLE VAN LEWENDE ORGANISMES VOORTPLANT • NIE PRO- OF EUKARIOTIES • BAKTERIOFAAG – VIRUS WAT BAKT INFEKTEER • SIEKTES BY MENS VIGS, GRIEP, MASELS, HONDSDOLHEID, POLIO • SIEKTES BY PLANTE TABAKMOSAïEKVIRUS • VIRUS GASHEER SPESIFIEK

BOU VAN VIRUS • KLEIN • BESTAAN UIT NUKLEïENSUUR WAT DEUR PROTEïENOMHULSEL OMSLUIT WORD • DNA OF RNA NOOIT BIEDE • DIERVIRUS KAN DEUR SKEDE VAN LIPIEDE EN PROT OMSLUIT WORD VIR BESKERMING • VORM KAN STAAF, BOLVORMIG WEES OF KOMPLEKS SOOS BAKTERIOFAAG (KOP, SKEDE EN STERT)

VIRUS - BAKTERIOFAAG

BOU VAN BAKTERIEë

BOU VAN BAKTERIEë • EENSELLIG • SELWAND PROT, KOOLH, VET • SLYMSKEDE VOORKOM UITDROGING EN VIR BESKERMING • SELMEMBRAAN • SITOPLASMA BEVAT SLEGS RIBOSOME • GEEN SELKERN PROKARIOOT • DNA KOM VOOR IN CHROMATIENLIGG BEKEND AS NUKLEOïED • FLAGELLUM VIR BEWEGING

BAKTERIEë STAAFVORMIG ROND SPIRAAL KOMMA

BAKTERIEë

AGAR IN PETRIBAKKIE FAKTORE KONSTANT

ANTIBIOTIKA

PROTISTE - ALG

ALG - EUGLENA

PROTISTA PROTOSOë ALGE AMOEBA SEEBAMBOES PLASMODIUM SPIROGYRA PARAMECIUM DIATOME SLYMSKIMMELS

PLANKTON ZOOPLANKTON EENSELLIGE DIERE FITOPLANKTON EENSELLIGE PLANTE DIATOME IS EENSELLIGE ALGE MET SILIKA IN SELWAND. VORM EERSTE SKAKEL IN VOEDSELKETTING IN WATER

DIATOME – VRYDRYWENDE ORGANISMES

FITOPLANKTON

ZOOPLANKTON

PROTOSOë - AMOEBA

AMOEBA

PROTOSOë - PARAMECIUM

PROTOSOë – PLASMODIUM

Die onderstaande grafiek toon die temperatuurkaart van ‘n persoon wat aan malaria ly. Die eerste koorsaanval vind gewoonlik 10 dae na infeksie plaas. So ‘n aanval word deur drie fases gekenmerk: koue-, warm- en sweetfases. Veronderstel dag 1 op die kaart was 22 Maart 2006

2. 1. 1 Bepaal die normale liggaamstemperatuur van ‘n gesonde persoon. (1) 2. 1. 2 Bepaal die aantal koorsaanvalle wat aangeteken is. (1) 2. 1. 3 Bereken die datum waarop die pasiënt aanvanklik deur die muskiet besmet is. (2) 2. 1. 4 Bereken die dag waarop jy die begin van die volgende koorsaanval sal verwag. (2) 2. 1. 5 Noem een simptoom wat die pasiënt moontlik tydens die koue fase kan ervaar. (1) 2. 1. 6 Noem die vektor van die malariaparasiet. (2) 2. 1. 7 Noem die patogeniese protist wat malaria veroorsaak. (1)

FUNGI - BROODSKIMMEL

SAMPIOENE

BOU VAN BROODSKIMMEL BESTAAN UIT HIFES VORM VEGETATIEWE LIGGAAM - MISELIUM UITLOPER / STOLON – OP OPP VAN SUBSTRAAT RISOïEDE – DRING SUBSTRAAT BINNE, ANKER SPORANGIOFOOR – DRA SPORANGIUMS MET SPORE

TERME • HIFES GEEN DWARSWANDE SENOSIET • RHIZOPUS BESIT GEEN WARE WORTEL, STINGEL OF BLARE TALLUS • STRUKTUUR WAARIN SPORE ONTWIKKEL SPORANGIUM

FUNGI

ATLEETVOET

SWAM SIEKTES BY PLANTE

• VIGS (VERWORWE IMMUNITEITSGEBREKSINDROOM – TOESTAND WAARIN VERSKEIE SIMPTOME EN INFEKSIES AGV SKADE AAN DIE IMMUUNSTELSEL. *VEROORSAAK DEUR MIV (IMMUNITEITSGEBREKVIRUS) * GEEN MIDDEL KAN DIT GENEES • MIV OORGEDRA DEUR SPEEKSEL, BLOED, SEMEN, VAGINALE VL, PRESEMINALE VL EN BORSMELK *KAN GESKIED DEUR ANAL, VAGINALE, ORALE SEKS, BLOEDOORTAPPINGS, INSPUITNAALDE, GEDURENDE SWANGERSKAP, GEBOORTE, BORSVOEDING EN ENIGE ANDER BLOEDSTELLING AAN LIGGAAMSVL

BIOTEGNOLOGIE – GENETIESE MANUPILASIE