Vraagsturing en marktwerking Hans Blaauwbroek Bureau voor Vraaggestuurde
Vraagsturing en marktwerking Hans Blaauwbroek Bureau voor Vraaggestuurde Zorg
Vraagsturing • • • Gezondheidszorg Sociale zekerheid Onderwijs Openbaar vervoer Energiemarkt Bedrijfsleven Wie stuurt wie? Wie is de klant? www. blaauwbroek. com
Inhoud: • • • De begrippen vraagsturing en marktwerking Argumenten voor vraagsturing Voorwaarden Vraagsturing in praktijk De rol van de klant, de aanbieder en de gemeente
Begrip Vraagsturing • De klant beschikt over middelen om te krijgen wat hij nodig heeft om zijn doel te realiseren. De klant voert de regie. • Aanbodsturing: de aanbieder stelt de voorwaarden waaronder een dienst of product wordt verleend. • Voorbeeld: thuiszorg
Verschil vraag- en aanbodsturing • Hoe zorg ik dat ik mijn leven leid zoals ik het wil? • Hulpverlener, dienstverlener past zich aan. • Geïntegreerde dienstverlening • Succes: leveren de diensten de nodige bijdrage aan mijn leven? • Waar hoort deze gebruiker thuis in het systeem? • Gebruiker past zich aan. • Gefragmenteerde dienstverlening. • Succes: is de dienstverlener tevreden?
Vraagsturing vereist: • Wederkerigheid • Gelijkwaardigheid • Wederzijds respect Samen werken aan goede dienstverlening www. Blaauwbroek. com
Begrip Marktwerking • Onbelemmerde confrontatie van vraag en aanbod (Van Dale) • Optimaal evenwicht in prijs en kwaliteit • Voorwaarden (Heertje): – Meerdere vragers, meerdere aanbieders – Transparantie – Koopkracht
Kan vraagsturing zonder marktwerking? • Nee: zonder marktwerking ontstaat geen pluriform aanbod en valt er niets te kiezen voor de vrager. • Ja: aanbieders willen goede diensten en kwaliteit leveren en stemmen daarom hun aanbod af op de vraag. Volledige marktwerking leidt tot uitsluiting van groepen vragers.
Argumentaties voor vraagsturing • Economische argumentatie – Concurrentie tussen aanbieders geeft dynamiek en innovatie. Klant beloont goede dienstverlening • Ideologische argumentatie – Recht op autonomie en zelfbeschikking. Met eigen verantwoordelijkheid en eigen keuze is slaagkans groter • Institutionele argumentatie – Terugdringen bureaucratie en de rol van professionals
Voorwaarden voor vraagsturing • • Divers aanbod Transparantie Sterke klanten Marktregulering www. blaauwbroek. com
Divers aanbod • Meerdere aanbieders • Meerdere producten, diensten Gevolg: keuzevrijheid www. blaauwbroek. com
Transparantie van vraag en aanbod • Inzicht in de vraag – Marktonderzoek. Ken uw klant! • Inzicht in het aanbod – Inhoud – Wie, wat, waar – Prijs – Kwaliteit – Beschikbaarheid
Sterke klanten • Klanten (Wie is de klant? ) – Onafhankelijkheid – Vraag (vraagverheldering) – Rechtspositie www. blaauwbroek. com
Marktregulering • • • Bevorderen transparantie Steunstructuren Wetgeving Klantgerichte prestatiecriteria Instrumenten tegen cherry-picking
Vraagsturing in praktijk • Gezondheidszorg – Persoonsgebonden budget: tevreden klanten, maar te weinig aanbod, gebrek aan transparantie, veel bureaucratie en weinig steun. • Sociale zekerheid – Persoonsgebonden reïntegratiebudget: succesvol experiment, maar angst om los te laten. Confrontatie tussen ideologie, economie en instituties
Vraagsturing in praktijk • Onderwijs – Markt werkt, maar leidt tot ongewenste effecten: • Zwarte scholen • Trek uit de stad www. blaauwbroek. com
Vraagsturing vraagt: • Van de klant een pro-actieve houding: weten wat je wilt. • Van de aanbieder flexibiliteit, innovativiteit, vraaggerichtheid. • Van de overheid marktregulering en klantenondersteuning.
Meer informatie • Blaauwbroek bureau voor Vraaggestuurde Zorg – www. blaauwbroek. com – info@blaauwbroek. com – 0294 491400 • Innovatie Centrum Vraagsturing (ICV) – www. icv. nl – info@icv. nl Abonneer u op de gratis ICV Vraag(k)rant!
- Slides: 18