VOS metingen met draagbare FID en PID toestellen

Overzicht • • • 8 juni 2007 Wat zijn VOS? Waarom meten? Meetplaatsen? Toestellen Kalibratie Responsfactor Responstijd Lineariteit Zuurstofgehalte bij FID Watergehalte bij PID Omrekening concentraties Meetonzekerheid vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Wat zijn VOS? • Vluchtige • Organische • Stof = solventen die in de lucht vrijkomen bij allerlei processen (verven, lijmen, drukken, overslag, …) (def: organische component met dampdruk ≥ 0, 01 k. Pa bij 293, 15 K) 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Waarom meten? • Bronnen/emissiepunten van VOS opsporen + kwantificeren • Plaatsen met explosiegevaar opsporen • Bepalen van de diffuse VOS emissies in het kader van de Solvent Directive (1999/13/EC), bedrijven Vlarem II bijlage 5. 59. 1 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Meetplaatsen? • Diffuse emissies: – LDAR (Leak Detection And Repair): EPA 453/R-95 -017 Protocol for Equipment Leak Emission Estimates) – Niet-LDAR: ventilatie-openingen: roosters, ramen, deuren, … • Bedrijfsruimte 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Draagbare FID • FID (flame ionisation detector) • Meetgebied: 1 tot 50 000 ppm

Draagbare PID • • 8 juni 2007 PID (photo ionisation detector) Meetgebied: 24 ppb tot 2000 ppm Gevoelig voor aromaten, onverzadigde KWS Minder gevoelig voor alifatische componenten vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Kalibratie Het toestel moet gekalibreerd worden: • vóór elke meetsessie • minstens om de 3 uur • na elke meetsessie Indien de meetwaarde van het ijkgas meer dan 10% afwijkt, moeten alle metingen vanaf de vorige kalibratie opnieuw uitgevoerd worden. 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Responsfactor • responsfactor voor elke te meten VOS component < 10 • responsfactor van mengsel: – aanmaak mengsel en met toestel: nauwkeurigste – bepalen met formule: minder nauwkeurig 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Responstijd FID meettijd = 4 sec + 16 sec = 20 sec wachten registreren

Responstijd PID meettijd = 10 sec + 40 sec = 50 sec wachten registreren

Lineariteit 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Effect O 2 op FID Minimum O 2 -gehalte: 16% Bij 425 ppm CH

Effect H 2 O op PID Bij 9, 15 ppm isobutyleen 8 juni 2007

Omrekening concentraties • • C: concentratie [kg C/Nm³] Canal: concentratie gemeten met de analyzer [ppm] RFgew: gewogen responsfactor aantal. Cgew: gewogen aantal koolstofatomen per solvent molecule • MM: atoommassa van koolstof (12 g/mol) • Vmol: molair volume (22, 4 l/mol) 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

$Omrekening concentraties • • • 8 juni 2007 X 1: molfractie van solvent 1$

Omrekening concentraties • • • 8 juni 2007 X 1: molfractie van solvent 1 Xn: molfractie van solvent n RF 1: responsfactor van solvent 1 RFn: responsfactor van solvent n aantal. C 1: aantal koolstofatomen per molecule van solvent 1 aantal. Cn: aantal koolstofatomen per molecule van solvent n vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Meetonzekerheid Let op! dit geldt enkel voor de gemeten concentratie, voor de omgerekende concentratie moeten nog meer factoren in rekening gebracht worden! 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden

Referenties • Method 21 van US-EPA • Meetprotocol voor lekverliezen van Nederland • pr. EN 15446 Fugitive and diffuse emissions of common concern to industry sectors – Measurement of fugitive emission of vapours generating from equipment and piping leaks • Code van Goede Praktijk Meting van Diffuse VOSemissies: Deel 2: Meting van de concentraties van diffuse emissies: VITO, 2007: http: //www. emis. vito. be 8 juni 2007 vertrouwelijk – © 2007, VITO NV – alle rechten voorbehouden