Voeren en Verzorgen Les 2 Wat hebben we

Voeren en Verzorgen Les 2

Wat hebben we vorige week gedaan? • Kenniscentrum boekjes • Voedingsstoffen • Taxonomie • Start encyclopedie

Wat gaan we vandaag doen? • Lesprogramma op wikiwijs • Voedingsstoffen afronden • Voedingssoorten • Voeding hond en kat (optie) • Rasgroepen en hondenrassen

Voeding h c a r d Op f f o t s s g n i d e t vo n e k j i en nak

Spijsvertering • Nu hebben we de functies geleerd van de verschillende voedingsstoffen, maar wat doet het lichaam er mee? • De spijsvertering speelt een grote rol hierin. • Door de spijsvertering wordt het voedsel afgebroken in kleine stukjes zodat dit kan worden opgenomen in je bloed. • Absorptie is de opname van voedingsstoffen in het bloed.

Verschillende eters • Welke hadden we ook alweer? • Herbivoren • Carnivoren • Omnivoren • Ook andere indelingen zijn mogelijk, bijvoorbeeld de indeling op spijsvertering: • • Eénmagige verteerders Vogels Herkauwers Achterdarmverteerders

Uiterlijke verschillen • Bek/snavel • Gebit • Poten/klauwen • Stand van ogen/oren

Gebitsverschillen

Herbivoor • Graseters • Zaadeters • Bladeters • Fruiteters • Het gebit van een herbivoor bestaat uit snijtanden en plooikiezen

Carnivoor Carnivoren hebben snijtanden, hoektanden en knipkiezen

Omnivoor Omnivoren hebben knobbelkiezen, hoektanden en snijtanden

Welke schedel is van welk type?

Verschil in spijsverteringstelsel • Eénmagige verteerders • Vogels • Herkauwers • Achterdarm verteerders

Eenmagige dieren verteren het voedsel doormiddel van enzymen, dit noemen we enzymatische vertering. Enzymen zijn stoffen welke het lichaam aanmaakt, deze enzymen werken als schaartjes en knippen zo de voedingsstoffen in kleine stukjes zodat ze kunnen worden opgenomen in het bloed.

Vogels • Vleesetende en zaadetende vogels • Vogels hebben geen tanden en veelal twee magen. • Vanaf de slokdarm eerst de kliermaag, waarin spijsverteringssappen worden afgescheiden. Dan de spiermaag die het voedsel fijnmaakt (vaak met behulp van steentjes). • Om zaden goed te kunnen verteren, worden de zaden bij zaadetende vogels eerst voor geweekt in de krop, een uitzakking van de slokdarm.

Herkauwers • De herkauwers hebben meerdere magen, dat hebben zij nodig omdat ze alleen plantaardig materiaal eten. • De eerste maag van de herkauwers heet de pens. In de pens breken bacteriën het plantaardig materiaal af. Zonder deze bacteriën zouden herkauwers geen planten kunnen eten. • Herkauwers kunnen het voedsel weer opboeren nadat dit in de pens is geweest. Dit doen ze zodat het voer nogmaals gekauwd kan worden en daardoor de celwanden beter stuk gaan. • Naast bacteriologische vertering (afbraak van planten door bacteriën) vind er ook enzymatische vertering plaats bij herkauwers.

Achterdarmverteerders De achterdarmverteerders hebben maar één maag. De achterdarmverteerders verschillen van de eenmagige doordat zij naast enzymatische vertering ook gebruik maken van bacteriologische vertering. Deze bacteriologische vertering vind plaats in de blinde darm.

Percentage en lengte van het spijsverteringsstelsel Spijsverterings -stelsel Magenstelsel Dunne darm Blinde darm Dikke darm Totale inhoud Rund Inhoud Lengte (%) ± 70% 18% 3% 8% 42 m 11 m 356 l Schaap/geit Inhoud Lengte (%) 67% 20% 2% 10% Paard Inhoud Lengte (%) 9% 9% 16% 45% 44 l 22 m 5 m 211 l Varken Inhoud Lengte (%) 29% 33% 6% 32% 21 m 5 m 27 l

Voersoorten

Soorten diervoeding • • • Volledig voer Onvolledig voer Ruwvoer Krachtvoer Enkelvoudig Gemengd Samengesteld Droogvoer Blikvoer Rauw voedsel Voedseldieren

Grondstoffen • Dierlijke voerdermiddelen - vlees/diermeel/zuivel - hoog eiwit gehalte - weinig ruwe celstof en zetmeel • Plantaardige voedermiddelen - granen: veel zetmeel, weinig eiwit en ruwe celstof. - peulvruchten: veel eiwit. - oliehoudende zaden: veel vet en eiwit, geringe zetmeel. • Bijproducten - restanten bij productie (zemelen, schroot, pulp, enz. )

Opdracht 2. 6 uit Kenniskiemboekje Voeding Opdracht mailen naar: yvdweijden@aoc-oost. nl

Verdieping voeding Hond en kat

Energie • Energie in voer: Vetten Eiwitten Koolhydraten • Energie behoefte verschilt per dier • Energie hoeveelheid = voer hoeveelheid • Wat is een calorie?

Hoeveel energie heeft een hond/kat nodig? • Afhankelijk van dier, gewicht, levensfase. • Rust- Energiebehoefte (REB) • Dagelijkse Energiebehoefte (DEB) • REB= 30 x lichaamsgewicht in kg + 70 • DEB= REB x factor (levensfase) t a W B E D is de v n e e n a v n e s s a w l o a v d hon ? o l i k n 23

Opdracht Maak de opdracht (te vinden op wikiwijs)

Wat gaan we volgende week doen? • Opdrachten nakijken REB en DEB