Vereniging voor Mededingingsrecht Mededingingstoezicht in de Zorg Evergreens

Vereniging voor Mededingingsrecht Mededingingstoezicht in de Zorg Evergreens, Actualiteiten & Dilemma’s Bart Broers Programmadirecteur Taskforce Zorg Autoriteit Consument & Markt 28 september 2017 – Den Haag 1

Inhoud presentatie Ø Ter inleiding – Onderwerpen niet in presentatie – Wijziging Wmg & ACM Taskforce Zorg – Reflectie ‘mededingingstoezicht in zorg’ Ø Concentratietoezicht – … – … Ø Toezicht op Samenwerkingen – … Ø Ter afsluiting 2

Concentratietoezicht Maatschappelijke verwachtingen vs. Uitkomsten Vijf ‘Ongemakkelijkheden’ (uitdagingen, dilemma’s, …) 3

(i) ‘Niet mededingingsrechtelijk relevant’ • ‘Onbestuurbaar’ • ‘Too big to fail’ ? Impact op • onderhandelingsmacht aanbieder? • Effectiviteit disciplineringsinstrumenten van zorgverzekeraars? 4

(ii) ‘Zonder fusie al lastig’ “Aanbieder waar je nu al niet omheen kunt” • Omvang • ‘unieke’ zorg • Historische ordening Vraagt gedifferentieerde blik op productaanbod • Care complexity • Case complexity • Specialismen 5

(iii) Geografische markt CPI Antitrust Chronicle – Special, July 2017 Healthcare mergers: a post-mortem • Silent majority fallacy • Payer problem Internationaal perspectief: afbakening geo-markten eerder nauwer dan wijder 6

(iv) Resultaten ex-post studies ziekenhuisfusies Internationaal perspectief: in meerderheid studies geen positieve effecten; niet zelden negatieve – prijs, kwaliteit en/of volume Onderzoeken ACM hiermee in lijn • 2012 – prijs heupvervangingen • 2016 – kwaliteit ca. 100 beschikbare uitkomstindicatoren • 2017 – prijs 62 patiëntgroepen 7

(iv) Effecten ziekenhuisfusies – Peiling in veld Vraag aan 400 ervaren medisch specialisten: Wat is uw verwachting voor kwaliteit van zorg op uw werkterrein bij fusie tussen uw ziekenhuis en naburig ziekenhuis? A. Kwaliteit van zorg zal beslist toenemen B. Gevolgen voor kwaliteit zijn beperkt C. Fusie is serieus risico voor kwaliteit 20% 55% 25% 8

(v) Rol van kwaliteit • ‘Kwaliteitsverbetering’ prominent in fusieplannen • “ACM moet kwaliteit zwaarder wegen” • Risico type-II fouten? • Hoge lat efficiency-verweer – Issues: – Gebrek aan gedragen kwaliteitsindicatoren/-normen – Tijdschaal waarop verbetering wordt verwacht – Kwaliteitsverbetering specifiek gevolg fusie? 9

Toezicht op Samenwerkingen • Organisatorisch minder ingrijpend • Hoogte van de lat (art. 6/3 Mw) – – Gerichte samenwerking concreter? Realisatie op kortere tijdschaal? ‘niet verder dan nodig’ makkelijker aantoonbaar? Blijft: feitelijke beoordeling kwaliteitswinst • 2017 – Prostaatkankeroperaties / Nederland • 2016 – Vier typen kanker / Regio Utrecht 10

Samenwerking & Mededinging – Adviezen 1. Breng ook de nadelen in kaart 2. Bezie gevolgen voor kwaliteit, toegankelijkheid én betaalbaarheid 3. Ook gevolgen van beperking mededinging 4. Onderbouw met feiten en stel stakeholders in staat u kritisch te bevragen 11

Samenwerking – Een peiling in het veld Vormgeving samenwerkingsrelaties ziekenhuizen in uw werkomgeving – Wat ziet u? A. Geheel gebaseerd op zorginhoudelijke overwegingen 23% 11% B. Ook gevolgen voor eigen inkomen en/of 59% werkvolume spelen een rol 71% • 18% Ervaren artsen Jonge artsen Overwegingen t. a. v. eigen inkomen en/of werkvolume leidend 12

Ter afsluiting • Zorgkwaliteit & Concurrentie op de agenda – kwaliteitsverbetering feitelijk onderbouwen – rol gedragen indicatoren/-normen • Samenwerking t. b. v. kwaliteitsverbetering – ook aandacht voor effecten op concurrentie – betrek belanghebbenden • Fusietoezicht – Uitdagingen voor ACM – Rol van kwaliteit, ‘Niet mededingingsrechtelijk relevant’, ‘Zonder fusie al lastig’, geografische markt en resultaten ex-post studies 13