VERBALNA I NEVERBALNA KOMUNIKACIJA 1 2 Postoje lingvistiki

VERBALNA I NEVERBALNA KOMUNIKACIJA 1. 2. Postoje lingvistički i nelingvistički komunikacioni sistemi i na osnovu njih razlikujemo: Verbalnu komunikaciju (usmena i pismena) Neverbalnu komunikaciju

Verbalna komunikacija Jezik je najrazvijeniji simbolički sistem 2 osnovne funkcije jezika po Glajtmanu: • signifikativna • komunikativna 5 osnovnih obelezja: referencijalnost, jezik kao nosilac značenja, struktuiranost jezika, stvaralaštvo, interpersonalnost 6 bitnih funkcija jezika (Jakobson) : o ekspresivna o konativna o poetska o reprezentativna ili referencijalna o fatička o metajezička ü magijska

lingua / parole • • Noam Čomski – jezička kompetencija i govorna delatnost/performans generativna gramatika Noama Čomskog Lingvistika - koje komponenete, jednostavnije i slozenije čine jezik i kako se kombinovanjem ostvaruje jezičko izrazavanje psiholingvistika, sociolingvistika

-poreklo i razvoj govorne sposobnosti -poreklo jezika o o bihejvioristička teorija )teorija učenja Čomski – univerzalna jezička kompetentnost Ivićeva kritika Čomskog pretpostavke porekla jezika – igra, pesma i ljubav

Denotativno i konotativno značenje o o Ø Ø denotacija – definicija pojma konotacija – pridruzena značenja, svojstva, misli, emocije univerzalno konotativno značenje grupna konotativna zanečenja individualno konotativno značenje reči zasićene svojim denotativnim značenjem

SMETNJE U SPORAZUMEVANJU Po Vedelu postoji 7 vrsta smetnji: • • v ograničenost primaoca informacije distrakcija neformulisane ili neadekvatno formulisane postavke inkompatibilnost shema sagovornika uticaj nesvesnih i delimično svesnih mehanizama konfuzna prezentacija nepostojanje komunikacionog kanala stereotipi, fraze, sleng, kontekst

INTERPERSONALNI ODNOSI I JEZIK Reči izazivaju 3 psihološka procesa: • referencija • asociranje • emotivna reakcija Verbalna komunikacija je najefikasnije sredstvo socijalnog uticaja (NLP).

PARAVERBALNA KOMUNIKACIJA a) b) c) d) e) f) g) h) Brzina Ritam Jačina glasa Boja glasa Artikulacija Melodija Jasnoća Smejanje i drugi glasovi

NEVERBALNA KOMUNIKACIJA o o o Kultura se uči počev od jezika – osnovnog oblika komunikacije, pa preko svih neverbalnih načina izražavanja emocija i stavova Neverbalna poruka – moćan deo komunikativnog procesa Neverbalna komunikacija podrazumeva : društveno zajednički kod, komunikatorakodera i dekodera ( prezentativni kodovi )

1) Telesni dodir (haptički način): o primitvan način prenošenja poruke o našem odnosu o kulture kontaktnog i nekontaktnog tipa o 7 primarnih oblika dodira (Jones) : pozitivan efekat, igrački, kontrolisani, ritualni, hibridni, zadati ili slučajni 2) Bliskost(proksemički/prostorni kod): o način na koju ljudi uobličuju i koriste prostornu komunikaciju o lična i teritorijalna (primarna, sekundarna i javna) prostorna potreba čoveka o na prostorne potrebe utiču : pol, starost, društveni status, lične osobenosti, afiniteti, . . . o Mikroprostor, mezoprostor i makroprostor - Holova tipologija proksemičnog ponašanja

3) Orijentacija: o glasovne osobenosti ( reglušu odnose, utiču na procese učenja i ubedjivanja) 4) Izgled: o nosi poruku o nama, našem statusu u društvu, stavovima o doprinosi stvaranju sterotipnih predstava 5) Kinetičan (mimičan kod): o kineza – proučavanje telesnog pokreta o Berdvistelova analiza – prekineza i mikrokineza o značenje telesnog pokreta unutar društvenog konteksta o grimase, gestovi, položaj, pokreti oka

6) Neverbalni aspekti govora: o prozodični kodovi (naglasak, ton reči) o paralingvistički kodovi (ton, dubina glasa, akcentat, greške u govoru) 7) Hronomički kod: o vremenska dimenzija ljudskog ponašanja o tehničko, formalno i neformalno vreme (Hall) 8) Artefaktni kod: o sredstvo koje utiče tokom komunikacije koja se prenosi nekim drugim kodom o pomažu da se nametne odredjena vrsta komunikacije

Gestovi Vrsta telesne komunikacije, posredstvom ruku, nogu ili glave Klasifikacija gestova (Eckman, Friesen): o amblemi o ilustratori o pokazatelji osećanja o adaptori o regulatori Klasifikacija gestova (D. Moris): o izražajni gestovi o mimički gestovi o šematski gestovi o simbolički gestovi o šifrovani gestovi

• • Veština neverbalnog komuniciranja jedna je od najvažnijih pretpostavki komunikacione kompetentnosti čoveka. Istraživanja komunikacija izmedju ljudi pokazuju da je informacija koja se razmenjuje izmedju 2 osobe, odredjena: 15% samim sadržajem, 35% tonom glasa, 50% ponašanjem i fizičkom pojavom.

SIMBOLIČAN VID KOMUNICIRANJA Da li je pouzdanost u verbalni način komunikacije osnovana? o o o KULTURA KAO SISTEM SIMBOLA SPOSOBNOST USPESNE MEDJUKULTURALNE RAZMENE INFORMACIJA KULTUROLOSKA PRILAGODLJIVOST, SVEST, SNALAZLJIVOST, OŠTROUMNOST, PRONICLJIVOST, RAZUMEVANJE, INTELIGENCIJA

PREDZNANJE: o o o o o JEZIČKA KOMPETENTNOST POZNAVANJE RELEVANTNE REGIJE EMPATIJA SAMOSVEST TOLERANCIJA OTVORENOST SPREMNOST NA PRUZANJE I PRIMANJE INFORMACIJA ODSUSTVO PREDRASUDA EMOCIONALNA STABILNOST

MEDJUKULTURALNA KOMUNIKACIJA KAO AKADEMSKA OBLAST o ANTROPOLOGIJA, KULTUROLOGIJA, PSIHOLOGIJA, KOMUNIKOLOGIJA……. o GLOBALIZACIJA I ETNOCENTRIZAM o o SISTEM VREDNOSTI, STAVOVI, UVERENJA, POTREBE, OCEKIVANJA, PRAVA, NORME PONASANJA………. . GRANICE TUMAČENJA I NERAZUMEVANJE

Literatura: o o o Buber Martin: Ja i ti, Beograd, Rad , 2000. Janićijević Jasna: Komunikacija i kultura, Sremski Karlovci, Izdavačka knjižarnica Zorana Stojanovića, 2000. Mandić Tijana: Komunikologija, Beograd, Clio, 2003.

Literatura: o o o Moris Dezmond: Otkrivanje čoveka : vodič kroz govor tela, Niš, Zograf, 2005. Radojković M. /Miletić. M, Komuniciranje, mediji i društvo, Novi Sad, Stylos, 2006. Rot Nikola: Znakovi i značenja, Beograd, Plato, 2004. Škiljan Dubravko: JAVNI JEZIK, Biblioteka XX vek, Beograd, 1998.