ve Meslek Sosyolojisi Hafta 6 EMILE DURKHEIM Durkheim

İş ve Meslek Sosyolojisi Hafta 6

EMILE DURKHEIM Durkheim da modern toplumlarda gittikçe artan iş bölümünün sonuçları üzerinde çalışmıştır. Durkheim; toplum, insan ve çalışma hayatına ilişkin görüşlerinin önemli bir kısmını ‘Toplumsal iş bölümü’ isimli çalışmasında toplamıştır. Durkheim’ın görüşleri genelde uyum sağlama fikri üzerine oturmaktadır.

Durkheim’ın düşüncelerinin ön planında yer alan kavramlardan biri de ortak bilinç kavramıdır. Ortak bilinç, her ne kadar bireysel bilinçlerdeki ortak inanç ve değerler toplamı olsa da sosyal niteliği bakımından onlardan farklıdır. Onların basit bir toplamı ya da sonucu değildir. Sosyal olgular bireyler üzerinde baskı unsuru yaratmaktadır.

Durkheim’e göre, ekonomik hayatı düzenlemek için zorunlu siyasal ve ahlaki güç devlette ya da ailede değil meslek gruplarında bulunur. Devlet bu işlevi yerine getiremez çünkü bireylerle arasında mesafe vardır. Meslek grupları bireyle devlet arasında aracı olacaklardır.

Durkheim’a göre, ortak yaşam çekici olduğu gibi zorlayıcıdır. Durkheim’a göre, sınıf mücadelesi değil, toplumsal örgütlenme önemlidir. Amaç mülkiyet düzeninin değişmesi değil meslek gruplarının kurulmasıdır. Durkheim, toplumların varlıklarını sürdürebilmeleri için ortak bir amaç ve ahlaki birliktelikleri olan toplumlar olarak hareket etmeleri gerektiğini belirtir.

Organik Dayanışma Durkheim, gelişmiş toplumlarda işlerdeki uzmanlaşma ile artan toplumsal farklılaşmanın organik dayanışmayı öne çıkaran bir düzene yol açacağını ileri sürmüştür. İş bölümü genişledikçe, insanlar birbirlerine daha çok bağımılı hâle gelirler.

Mekanik Dayanışma Mekanik dayanışma, iş bölümünün en basit şekliyle uygulandığı ve farklılığın en az düzeyde yaşandığı bir dayanışmadır. Mekanik dayanışmanın olduğu toplumlarda yapılması ve inanılması gerekenler ortak bilinç yardımıyla kişilere benimsetilmiştir

Duyguları, inançları ve olaylara bakış açılar aynıdır. Bu tür toplumlarda ortak bir bilinç egemendir Toplumsal olan ile dinsel olan birleşmiştir. Dinsel fikirler bütün toplumu kuşatmış durumdadır.

Yasalar baskıcı, cezalandırıcı ve yaygın bir niteliktedir ve bütün topluma uygulanır Modern sanayi ve beraberinde kapitalizmin gelişmesiyle, mekanik dayanışmaya dayalı toplumlar azalmıştır. Bu tür toplumlarda bireyler benzer duyguları taşır ve aynı şekilde hareket ederler.