Uvod u laboratorijski rad Katedra za Optu fiziku

Uvod u laboratorijski rad Katedra za Opštu fizičku hemiju Prvi semestar (1+1+5) Nastavnik Profesor dr. Dragica Minić

Program predmeta n Upoznavanje sa uslovima bezbednog rada u laboratoriji Opšta razmatranja: zaštita od vatre; eksplozije; alkalne i kisele tečnosti; toksične supstance; skladištenje, transport i odbacivanje hemikalija; rad sa povišenim pritisakom, vakumom, električnom strujom, procedure u slučaju nesreće. n Prikupljanje i prikazivanje eksperimentalnih rezultata Laboratiorijski dnevnik, unošenje izmerenih podataka, prezentacija podataka, tabele, grafici, empirijske jednačine, jedinice, izračunavanja.

n Osnovne veličine i jedinice međunarodnog sistema jedinica. SI sistem Definicija sistema i osnovnih vizičkih veličina. Primarni i sekundarni etaloni. Prefiksi jedinica SI sitema. Fizičkohemijske veličine i jedinice SI sistema mera. Preporučene vrednosti fundamentalnih konstanti. Jedinice izvan SI čija dalja upotreba nije dozvoljena i njihova veza sa jedinmicama SI sistema. Nomenklatura neorganskih jedinjenja Binarna jedinjenja koja sadrže dva nemetala, Binarna jedinjenja koja sadrže metal i nemetal, Ternarna i viša jedinjenja, Kiseline, Baze, Soli, Kristalohidrati

n Laboratorijske hemikalije Reagensi, voda (destilovana, dejonizovana), gasovi pod pritiskom (mere bezbednog rada, ventili i kontrola) prečišćeni gasovi, specijalne tehnike rukovanja (boks sa kontrolisanom atmosferom, tehnike prenošenja. n Osnovna laboratorijska oprema i operacije Laboratorijsko posuđe od stakla, plastike i porcelana, boce za ispiranje, fleksibilne cevi, stezalice za kontrolu protoka, sprašivanje čvrstih uzoraka, špatula, indikatorski papir, cevi za sušenje, kapalice, katetometar, mešalice (magnetne, mehaničke mešalice, električne mešalice), merenje i održavanje temperature (vodeno, peščano, uljano), sprašivanje čvrstog uzorka.

n Merenje mase Tipovi vaga i njihove karakteristike, merenje vagom jednakih krakova; konstrukcija analitičke vage; karakteristike vage (tačnost, stabilnost, osetljivost, period njihanja); tegovi; metode merenja; priprema i rukovanje sa materijalom tokom merenja; greške pri merenju mase, pravila za upotrebu vage. Upoznavanje sa vagama rrazličitog stepena automatizacije. Eksperimentalna vežba. n Merenje zapremine Tipovi volumetrijskog posuđa, volumetrijska boca, pipete, birete, menzure, paralaksa, kalibracija volumetrijskog pribora; preciznost i tačnost. Pranje i održavanje volumetrijskog posuđa.

n Rastvori Opšta razmatranja; vrste rastvora; izražavanje koncentracije; međusobna preračunavanja raznih oblika izražavanja koncentracije; pravljenje rastvora raznih koncentracija, p. H (definicija i izračunavanje), pojam pufera. Volumetrijske titracije (tipovi hemiijskih reakcija), indikatori (kiselo-bazni indikatori, indikatori za redoks titracije, indikatori za taložne titracije. n Tehnike razdvajanja i prečišćavanja Filtriranje i centrifugiranje ekstrakcija (levak za razdvajanje); destilacija i uparavanje (prosta, frakciona, vakumska, sa vodenom parom), uparavanje; kristalizacija, sublimacija; sušenje (agensi za sušenje, eksikator, peći za sušenje, fen ).

n Obnavljanje osnovnih hemijskih pojmova Pojam elementa, jedinjenja, smeše; periodni sistem elemenata; hemijski simboli, hemijske formule, hemijske jednačine, tipovi hemijskih reakcija; definicija relativne atomske i molekulske mase; oksidacioni broj; hemijska veza; pojam mola, avogadrov broj; prikazivanje hemijskih reakcija preko hemijskih jednačina; osnovni stehiometrijski proračuni. n Oksido redukcione reakcije Osnovni pojmovi i nalaženje koeficijenata u hemijskoj jednačini datog redoks procesa.

EKSPERIMENTALNE VEŽBE n Merenje mase na analitičkoj vagi. n Merenje zapremine tečnosti - kalibracija volumetrijskih sudova n Merenje temperature pomoću živinog termometra i termoelementa n Merenje elektri; nog otpora rastvora konduktometrom n Pravljenje rastvora zadate koncentracije. rasrazblaživanje rastvora do određene koncentracije n Određivanje koncentracije OH- jona u vodenom rastvoru

n Određivanje formule kristalohidrata n Određivanje rastvorljivosti soli n Kvantitivno taloženje hromatnog jona n n n Kvantitativno razdvajanje soli različitih rastvorljivosti i određivanje masenog odnosa komponenti smeše Određivanje prividne konstante ravnoteže za reakciju disocijacije slabe kiseline Određivanje napona pare lako isprljive tečnosti na temperaturama ispod sobne

Ocenjivanje Ocenjuju se sve aktivnosti srazmerno učinku Bodovi n n Urađene vežbe Pohađanje predavanja Testovi Kolokvijumi 50 % 10 % 30 % Ocene Broj bodova 51 -60 % 61 -70 % 71 -80 % 81 -90 % 91 -100 % Ocena 6 7 8 9 10

Literatura