USTABAILARDA YNETM BECERS ETM Sevtap Yasin Rnesans Deiim

USTABAŞILARDA YÖNETİM BECERİSİ EĞİTİMİ Sevtap Yasin Rönesans Değişim ve Yönetişim Bilimleri Enstitüsü

Yönetim Kavramları ORGANİZASYON KAVRAMI Organizasyon, bir yönetim fonksiyonudur. ” YETKİ Bu kavram, bir kişi ya da bir makama ilişkin olarak sosyal bir sistem içindeki “yasal gücü” anlatmak için kullanılır. GÜÇ Muhtemel bir dirence rağmen iradenin yerine getirme derecesini ifade eder. • Güç, özellikle liderlik ve yetki gibi kavramlarla yakın ilişkili bir kavramdır. • Güç mutlak bir kavram olmayıp görecelidir. • Güç sahibi olmak mutlaka bu gücü kullanıp belli sonuçlar elde etmeyi gerektirmez, ancak, istenen sonuçları elde etmek için bir potansiyeli elde tutmayı ifade eder.

Motivasyon • Çalışanların yaptıkları işe teşvik edilmeleri anlamında kullanılır. • Motivasyon, yönetimin “yöneltme” işlevi alanına girmektedir. • Motivasyonun genel özellikleri; • Doğrudan gözlemlenemez. • Gözlenen durum bir davranış dizisi ve bunların sonuçlarıdır. • Motivasyon, esas etkilerini davranışlarda gösterir. Bireyin neler yaptığı ve amaçlarına ulaşmak için bu eylemi hangi yoğunlukta yaptığı motivasyonu anlamak için önemlidir.

Yönetim Kavramları • Önder, bulunduğu çevreye yarar sağlayan, süregelenekte köklü değişiklikler yapan, çevreyi yönetmek için, sorumluluğu; sezgi, zeka ve bilgiye dayalı karar ve uygulamalarla taşıyan kişiye denir. • Lider, elindeki gücü kullanabilme kapasitesine bağlı olarak, çevresini etkileyen kişidir. • Yönetici, Hazır koşullar içinde bulunulan durumu, hedeflere ve şirket ilkelerine bağlı kalaral organize eden, takip ederek yöneten kişidir.

Yönetim Kavramları • Yönetici, Planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon, kontrol, iletişim ve karar verme gibi işlevleri yerine getiren kişidir. • Yöneticinin liderlik vasıfları olmayabilir. • Lider yeni bir kavram olarak bilinse de oldukça eskidir. • Liderlik, lider ve izleyenler tarafından paylaşılan ortak amaç, hedef ve değerlere yöneltme aktivitesidir.

Yönetim Kavramları • Örgütsel Davranış – Örgüt ve insan arasındaki ilişkileri inceleyen bir disiplindir. – Hem örgütün hem de insanların davranışları örgütsel davranışın konusudur.

İçimdeki Lider • Kendi hayatınızın lideri olmaya karar verdiniz ve nasıl olacak sorusunu mu sormaya başladınız? • Bir insanın ilk işi nedir? Kendisi olmak. – Öncelikle yaşamınızdaki en önemli şeyleri tanımlayın. Liderlik süreci, diğer insanların istedikleri ve olmasını bekledikleri kişi değil; kendin olma yolculuğudur. – Eğer lider olmak istiyorsanız, bilin ki önünüzde değil tam da içinizde duran tek engel; öncelikle liderlikle ilgili inançlarınızdır.

Etkin Yönetim İçinde bulunulan koşulları değerlendirebilme ve bu değerlendirmeye göre koşulların gereğine uygun davranarak Yönetme Sanatıdır.

ETKİNLİK, VERİMLİLİK ve BAŞARI İLİŞKİSİ

Yöneticinin Temel Becerileri • Planlama, • Organizasyon Yeteneği, • Delegasyon, • Motive Etme • İletişim Becerisi, • Çatışma Yönetimi, • Takip, Kontrol, • Analiz - Sentez, • Koçluk ve Eğitimle Geliştirmek.

Yöneticilerin Özellikleri • Karakter Özellikleri: – Uyum – Dikkat, ihtiyat – Girişkenlik – Hafıza gücü – dinamiklik, kararlılık, düzenlilik – Yöntemli çalışma – Hızlı hareket edebilme

Yöneticilerin Özellikleri • Sosyal Özellikler – Dış görünüm – Gruba hitap edebilme – Anlayabilme – İş disiplini – İş birliği – Kendini ayarlayabilme

Etkin Yönetici Özellikleri 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. Değişime açıktır. Yeniliklerin takipçisidir. Çevresine karşı, saygılı, ciddi ve önemseyendir. Adil, dürüst ve ahlaklı, Karizmatik kişiliğiyle etrafındakileri etkileme gücüne sahiptir. Kararlıdır. Kararları çok çabuk alabilir ve aldığı kararları ciddiyetle uygular. İyi bir liderde mücadele ruhu vardır. Çevresini ve olayları farklı görebilir, yaratıcı düşünceye sahiptir. Olumlu düşünce ve tutuma sahip öz güveni yüksektir. Ümit, istek, tutku ve coşkuya sahiptir.

Etkin Liderin Özellikleri 10. Yüreklendirir ve cesaret verir. 11. Söz söyleme ve hitabet yeteneğine sahiptir. 12. Kişilere inanarak onlarda da güven duygusu oluşturur. 13. Enerjisi ve hareketi ve coşkusu bitmeyecek gibi görünür. 14. İleri görüşlüdür. Olacak olayları tahmin edebilecek öngörüye sahiptir (Gelecek Zaman Zekası). 15. Mükemmeliyetçidir. Kendisi ve altında çalışanlar için mükemmeli arar. 16. Takım ruhuyla hareket eder.

• Otorite mi? • Özgürlük mü? OTORİTE ÖZGÜRLÜK

Motivasyon Yönetimi Motivasyon: Bireyin hareket ve davranışlarını başlatan içsel güçtür. Motivasyonun içeriği – Umut – İstek – İnanç – Sevgi – Tutku – Değişim & Uyum

Bizi Ne Motive Eder? UYGULAMA TEST

• Motivasyonumuzu Düşüren Düşünce Kalıpları ve Alışkanlıklar – Kaygı – Korku – Güvensizlik

21. Yüzyılda Yöneticilik • Bugünün olanakları ile kendini sınırlamayan, mevcut durum ile olması gereken durumu gerçekçi bir yaklaşımla dengeleyerek ekibini ve tüm çevresini harekete geçirebilen, • Katılımcı Yönetim Anlayışını benimsemiş, geleceğe yönelik tutku ve heyecanla motive eden, • Çalışanlarını günün koşullarına uyumlu, yeni sürece hazırlayan eğitebilen ve destekleyen yöneticilere ihtiyaç duyuluyor.

Durumsal Yöneticilik • Farklı durumlarda, farklı bireylere karşı farklı davranışlar seçebilme becerisi profesyonellik gerektirir. • Günümüz Fark Yaratan Yöneticileri tarzlarını çevrenin ihtiyaçlarına göre değiştirirler. • Eğer çalışanların ihtiyaçları ve yetenekleri birbirinden farklı ise kendilerine farklı davranılmalıdır.

Yönlendirici Davranış • Yönetici tek taraflı olarak sürdürdüğü, oldukça detaylı sorumluluk ve görevlerin bildirildiği iletişimdir. – Ne ü Amaç ve Hedefleri belirlemek ü İşi önceden planlamak – Nasıl ? ü İş önceliklerinin sürekli hatırlatılması ü İşin nasıl yapılması gerektiğinin gösterilmesi Değerlendirme metotlarının belirlenmesi – Ne zaman ? ü Zaman çerçevesinin belirlenmesi – Kim ? ü Rol ve Sorumlulukların açıkça tanımlanması

Destekleyici Davranış Yönetici ve çalışanın birlikte yer aldığı iki taraflı iletişimdir. • Kolaylaştırmak • Geri besleme • Fikir ve önerilerin sorulması • Aktif dinlemek • Sorunların dinlenmesi • Çözüm • Cesaretlendirmek • Takdir edebilen motive eden • Destek ve teminat • Mentorluk • Kişisel bilgi paylaşımı • Organizasyonla ilgili gerekli bilginin paylaşımı

Yönetici • Problemi belirler. • Hedefler koyar. • Planlar yapar ve bağlı çalışanlarla tartışır. Kararlarda öncüdür ve yorumları alarak iki yönlü iletişime izin verir. • Bağlı çalışanların işlerini idare eder. • Durumu gözlemler. • Geri besleme yapar. • Çalışanların performansını değerlendirir.

Lider Yönetici • Yetkilendirici – Hedefleri çalışanlarla beraber belirler. – Kriterleri çalışanlarla birlikte belirler. – Performansı zaman gözlemler. – Geri besleme yapar ve genellikle över. – Süreci yürütmeleri için çalışanlarına sorumluluk ve yetki verir.

Yöneticinin Temel Yetkinlikleri • Stratejik ve Sistemik Düşünme • Geleceği Anlama • İletişim ve İkna • Koçluk • Problem Çözme ve Karar Alma • Duygusal Zeka

Stratejik ve Sistematik Düşünce • Bir şirketin bulunduğu konumdan arzu ettiği bir başka konuma ulaşması, • Planlama yapması, planı uygulaması ve doğru yolda olduğunu izlemesi ve değerlendirme yapması ve gerektiğinde düzeltici işlem yapması ile mümkündür. • Doğru ve uygulanabilir bir yol haritası çizmek, ancak stratejik düşünme becerisine sahip olmakla mümkündür.

Stratejik ve Sistematik Düşünce • Ortamın taşıdığı karmaşıklık ve belirsizlikle Liderler ve Yöneticiler adeta sisli bir ortamda hareket etmek zorundalar. • Böyle bir ortamda şirketlerin varlıklarını koruyabilmeleri, ancak liderlerin sağlıklı karar vermelerine bağlı. • Bunun için de liderlerin kendilerine bir yol haritası çizmeleri, diğer bir deyimle adına stratejik plan dediğimiz uygun bir “plan” yapmaları yaşamsaldır.

Stratejik ve Sistematik Düşünce Çizilecek yol haritasının mekanik değil, Yaratıcılık taşıyan bir yaklaşımla çizilmesini zorunlu hale getirmektedir. Ancak böyle yapılırsa, şirket yaşamını sürdürebilir.

Etkinlik, Verimlilik ve Başarı İlişkisi • Etkin (effective), bir başkasına etki yapabilen, eylem ve etkinlikleri başlatıp harekete geçiren ve bunu sürdüren; hareketli, işleyen, çalışan ve faal anlamına gelen sıfat olarak sözlüklerde geçiyor. • Verimli (efficient) ise, kendinden beklenen sonucu veren anlamına gelen sıfat olarak veriliyor.

Doğru işleri yaptırana Lider, İşleri doğru yaptırana Yönetici denir klişesi; lider ile yöneticiyi ayırt etmekte kullanılır. Etkin-effective ve Verimli-efficient Lider şirket kültürünün yaratıcısı ve değiştiricisidir. Yönetici ise o kültürün içinde yaşayan ve kültürü yaşatan kişidir. İşletmetmelerde faydalı etkinliklerin belirlenmesi ve bu etkinliklerin verimli bir şekilde uygulanması başarının anahtarı olarak verilmektedir.

Yetki Devri - Delegasyon • Yetki Devri yani Delegasyon çalışanlara yönetici tarafından iş devredilmesi, paylaşımı ve görevlendirmedir. • Toplulukların, Kurumların, örgüt ve ailelerin işlerini sürdürebilmesi için Yetki Devri bir gerekliliktir. • Yetki Devretmek cesaret ister. Çünkü; – Kişinin kendine, – Diğer İnsanlara, – Onların yetkinliklerine ve öğrenme yeteneklerine, yeterliliklerine GÜVENİNİ gerektirir.

Yetki Devri Nedir? • Yetki Devri Yöneticinin görevidir. • Çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimi için harcanan büyük bir zaman yatırımıdır. Zaman içinde bu yatırım büyük bir kazanca dönüşür. – İş tatminini sağlama, işi değerli kılma, – Daha yüksek verimlik, – Daha yüksek kalite, – İşe hakimiyet ve kontrol, – Kararların benimsenmesi ve daha hızlı karar alınması, – Görev dağılımının anlayışlara olan katkısı, – Stresin azalması, – Takım bilincinin gelişmesi gibi yararlar sağlar.

Yetki Devrinin Avantajları • Elemanın uzmanlığından, deneyimlerinden yararlanma fırsatı verir. • Elemanı geliştirir, sorun çözen kişi sayısı artar, • Ekip içinde ve çalışanlarda sorumluluk duygusu artar. • Yöneticinin yokluğunda aksama yaşanmaz, • İş yükü azalır, • Çalışanın öz güveni yapabilirliği artar. • Yönetim becerileri gelişir.

UYGULAMA Yetki Devretmeye Karşı Tutumunuz Nasıl?

Yetki Devrinin Önündeki Engeller • Yöneticiye Bağlı Engeller – Denetimi yitirme korkusu – Karar verememe – Kişinin kendi vazgeçilmezliğine olan inancı – Çalışana karşı güvensizlik – Hata korkusu – Kişinin bilgiyi kendinde gizli tutma arzusu – Yetki devri için gereken araçlardan yoksun olma – Tek başına başarı tutkusu

Yetki Devrinin Önündeki Engeller • Çalışana Bağlı Engeller – Özgüven ve Öz değer eksikliği – Yetersiz bilgi ve beceri – Sorumluluk alma korkusu – Fazla iş yükü – Tembellik – Eğitim yetersizliği – Yöneticiye güvensizlik, – Daha önceki işlerde kötü tecrübeler olması

Yetki Devrinin Önündeki Engeller • İşin Kendinden Kaynaklanan Engeller – Belirsiz iş tanımı – Yetersiz sayıda eleman – Önceliklerin belirlenmemesi – Zayıf iş birliği – Çıkar çatışmaları – Krizler çelişkiler

Durumsal Yetki Devri • Yetki Devrinin Tek Bir Doğru Yolu Yoktur. – Yetki Devrinin Başarılı Olabilmesi içinde bulunulan duruma uyarlanabilmesi şarttır. – Biçim, İçerik ve Detaylar Yetki Devretme Durumun Etkileyen Faktörlerdir. • Yöneticinin dikkat edeceği noktalar: – Bilgi yazılı mı? Sözlü mü? Ya da her ikisi de mi? – Talimat kısa mı? Kapsamlı mı? – İş takibi niteliği nasıl? – İletişim güçlü mü? Zafiyet var mı? – Yönlendirme ve Takip gerekliliği ne kadar?

Duygu Yönetimi • Yıkıcı Duygularımız • Pozitif Düşünce ve Olumlu Duygular • İş ve Yaşam Dengesinde Duygunun Etkileri • Öfke ve Kaygılarımızla Baş Etmek

Yönetimde Güven • Modern Yöneticinin temel unsuru GÜVEN unsurdur. • Güven unsurunu basit bir matematiksel denklemle açıklayacak olursak: GÜVEN + HIZ = düşük maliyet. GÜVEN varsa HIZ artar, Hız artarsa MALİYET düşer. • Tersi “Güven yoksa hız düşer, hız düşerse maliyet artar” • Adil davranış güvene dayalı yönetimin temel ilkesidir.

Güven • "Öncelikle insanlara karşı ilgi ve desteğinizi hissettirin, sonra onlardan herhangi bir iş yapmalarını isteyin. ’’ • GÜVEN; Modern Yöneticinin çalışanın değerlerine ve iş gücüne katkı sağlayıp başarılı kılma yetkinliği şeklinde tanımlanabilir.

Kuşak Farklılıkları • Sessizler (Gelenekçiler): 1946 öncesi doğanlar. Sade bir yaşamı tercih etmiş insanlardan oluşmaktadır. • Baby Boomer (Nüfus Patlaması Kuşağı): 1946 – 1964 arası doğanlar. X Kuşağı: 1965 – 1980 arası doğanlar. • Y Kuşağı (Milenyum Kuşağı): 1981 – 1999 arası doğanlar. • Z Kuşağı : 2000 – 2021 arası doğanlar.

Kuşak Farklılıkları • X Kuşağı Ülkemizin %22’sini oluştururlar. • Y Kuşağı (Milenyum Kuşağı) Ülkemizin %35’ini oluşturdukları söyleniyor, yani 27 milyon genç. • Z Kuşağı : Ülkemizin %17’sini oluşturuyorlar

Kuşak Farklılıkları • Savaş döneminin sessiz çocuklarından, teknoloji çağının iletişimine uzanan farklı yaşam anlayışlarının iş yaşamımıza yansımaları neler?

Kuşaklar Arası Farklar

Y Kuşağında Yöneticilik • Yeni nesilde vazgeçilmez konuma gelen sosyal medya, aktif olarak takip edilmeli ve kullanılmalıdır. • Çalışma ortamı eğlenceli ve esnek hale getirilerek, çalışanların motivasyonları arttırılmalı, mutlu oldukları bir işyeri ortamı yaratılmalıdır. • Şirkette şeffaflık sağlanarak çalışanlarla bilgi paylaşımı yapılmalı, öğrenmeyi destekleyici programlar uygulanmalıdır.

• Kişisel mentor atanarak, anlayacakları dilden konuşarak kendilerini geliştirmelerine olanak verilmeli, • Y kuşağı rekabeti sevdiğinden dolayı, zorlayıcı hedefler konarak rekabet arttırılmalıdır. • Kariyer haritaları hazırlanarak çalışanların mevcut durum hakkında bilgilenmeleri sağlanmalı, belirsizlikler ortadan kaldırılmalıdır. • Takım çalışmalarına önem ve ağırlık verilmelidir. • Aynı işyeri içerisinde farklı departmanlar arası rotasyon imkanları arttırılmalıdır. • Y kuşağının süreç odaklı yaklaşımına yönelik, işin sınırları net bir şekilde belirlenmeli ve ihtiyaç duyulan imkânlar sağlanmalıdır.

SORULAR ve GÖRÜŞLER TEŞEKKÜRLER