Univerzitet u Banjoj Luci Ekonomski fakultet Banja Luka

Univerzitet u Banjoj Luci Ekonomski fakultet Banja Luka Predmet: Liderstvo Doc. dr Dragan Milovanović E-mail: dragan. milovanovic@ef. unibl. org

- Poznate knjihe iz oblasti:

- Fenomen menadžmenta i menadžera - (Možda bi moglo i kao upravljanje i rukovođenje) - Širina pojma menadžment - Značaj menadžmenta - (Dilema univerzalnosti menadžmenta) - (Bez menadžmenta došlo bi do rasipanja resursa i energije) - (Doprinosi ostvarivanju poslovnog uspjeha – efektivnosti i efikasnosti) - Razlozi za izučavanje menadžmenta

- (Potreba za sistemskim izučavanjem menadžmenta i liderstva: Bazična znanja, terminologija, rad i stručno usavršavanje, praktične vještine, dobar saradnik, donošenje odluka i rješavanje problema, efikasniji rad, izbor novih radnika. . . ) - Različiti pogledi na menadžment i liderstvo - Menadžment je: ekonomski resurs, sistem autoriteta, klasa ili elita. - Upravljanje kao? (Umjetnost, politika, magija, nauka, profesija. . . )

Suština menadžmenta i liderstva - Tri konceptualna bazična pristupa za razumjevanje suštine menadžmenta i liderstva: 1. Džej Galbrajt – Upravljanje predstavlja usmjeravanje ili navođenje sistema iz početnog ka nekom željenom stanju.

2. Meri Parker Folet – Upravljanje predstavlja sposobnost da se stvari obave preko (pomoću) ljudi. 3. Džejms Stoner, Edvard Friman, Danijel Džilbert – Upravljane je proces planiranja, organizovanja, vođenja i kontrole napora svih članova organizacije i korišćenje svih organizacionih resursa kako bi se ostvarili postavljeni organizacioni ciljevi.

- Različiti pristupi definisanju menadžmenta (Piter Draker, Danijel Vren, M. Milisavljević i J. Todorović, Silver, G. , Ričard Daft, Ketrin Berlot i Dejvid Martin, Semjuel Kerto i dr. ) Operativni v. s. Strategijski menadžment - Operativni menadžment – rješavanje operativnih i taktičkih problema i poslova

• Strategijski menadžment podrazumjeva rješavanje strategijskih problema i donošenje strategijskih odluka. • Strategijsko upravljanje – interna i eksterna orjentacija (pitanja opstanka, rasta i razvoja preduzeća , osvajanje novih tržišta, kapitalna ulaganja i dr. ) • Strategijsko upravljanje ima dugoročni karakter i tendencije • Razvoj međusobnog uticaja (strategijski v. s. operativni)

Još malo o razlikama između pojedinih vrsta upravljanja - Strategijsko upravljanje integriše različite poslovne funkcije/operativno – odnosi se na pojedinačne poslovne funkcije - Operativno (prošlo iskustvo), strategijsko (budućnost) - Operativni ciljevi /strategijski ciljevi - Strategijski integriše interese šireg kruga steikholdera/operativni - pojedinih - -----

Faze procesa menadžmenta 1. Planiranje 2. Organizovanje 3. Vođstvo (Liderstvo) 4. Kontrola Liderstvo podrazumjeva - , , Privoljeti“ podređene da rade stvari koje lideri, tj. menadžeri žele, u smjeru ostvarivanja organizacionih ciljeva.

Izvor: http: //fortune. com/worlds-greatest-leaders/

Organizacije i okruženje – značaj za liderstvo - Elementi organizacije: ciljevi, zadaci, ljudi, resursi, različite aktivnosti i poslovi i upravljanje. - Sredina u kojoj preduzeće egzistina, podrazumjeva okruženje. Podjela okruženja na: 1. Opšte okruženje (ekonomski, socijalni, politički, tehnološki, pravni i dr. faktori) 2. Neposredno okruženje (konkurenti, potrošači, dobavljači, sindikati, kreditori i dr. - steikholderi) 3. Interno okruženje (pod kontrolom organa upravljanja organizacije – ljudski resursi,

tehnologija, materijalni i finansijski resursi i dr. ) Složenost menadžerskog i liderskog posla - Višestruki pogled na menadžerski posao:

Ličnost menadžera i lidera - Menadžeri i lideri moraju da raspolažu visokim nivoom znanja, različitim vještinama i karakternim osobinama. Moraju da budu: 1. Vrijedni i radni 2. Pametni 3. Pošteni 4. Energični i ambiciozni 5. Fleksibilni 6. Kreativni 7. Pozitivne ličnosti

8. Jake, hrabre i stabilne ličnosti 9. Komunikativni - Prema jednom drugom shvatanju, ciljane glavne osobine lidera su (Northouse, P. , Liderstvo): 1. Inteligencija 2. Samopouzdanje 3. Odlučnost 4. Integritet 5. Društvenost

Šta rade menadžeri -Piter Draker (Planiranje, organizovanje, Integrisanje, mjerenje i razvoj ljudi) - Henri Minzberg (folklor i fakta) - Poslove podijelio u tri velike grupe: 1. Interpersonalne (Glava kuće, Lider, Funkcija veze) 2. Informativne (Monitor – prikuplja inf. , portparol-daje inf. , interni davalac inf. )

3. Funkcije donošenja odluka (Preduzetnik, alokacija resursa, pregovarač i rješavanje problema) Novija istraživanja menadžerskog i liderskog posla - Najviše utiču: vrijednosti, iskustva, znanja, kompetentnosti, prirode posla, prihvaćenih mentalnih šema. . . - Preduzimanje akcija: 1. Direktno – akcioni nivo 2. Pomoću ljudi – liderski nivo 3. Pomoću informacija – informacioni nivo

Liderski koncept obuhvata tri nivoa: 1. Individualni nivo (lider trudi da motiviše, inspiriše i stimuliše ljude na akciju) 2. Grupni nivo (lider ima ulogu u izgradnji i upravljanju timovima) 3. Nivo organizacionih jedinica (lider predstavlja glavu kuće i trudi se da izgradi odgovarajuću kulturu) Šta krasi dobrog menadžera (Edvard Vrap): 1. Dobra informisanost 2. Fokusiranje energije i vremena

3. Sposobnost zadovoljavanja potreba organizacije bez direktnog nametanja sopstvene volje 4. Sposobnost povezivanja strategijskog razmišljanja i operativnog odlučivanja - Pitanja ? ? ? Hvala na pažnji!