Univerzitet u Banjoj Luci Ekonomski fakultet Banja Luka

Univerzitet u Banjoj Luci Ekonomski fakultet Banja Luka Predmet: Liderstvo Doc. dr Dragan Milovanović E-mail: dragan. milovanovic@ef. unibl. org

Upravljanje, vođenje i poslovne performanse organizacije - Kako menadžeri rade svoj posao ? - Doprinos ostvarivanju boljih performansi organizacije - Dva osnovna mjerila poslovnog uspjeha: Efektivnosti i efikasnosti - Efektivnost – raditi prave stvari (pokazatelji: kvalitet proizvoda, pouzdanost rada firme, fleksibilnost, asortiman proizvoda i dr. ) - Pretežno eksterena orijentisanost

- Preporuke menadžerima kako da postanu efektivni: 1. Znati kako da koristite vrijeme 2. Napore i rad usmjeriti ka vidljivim doprinosima 3. Moraju postati jaki (koristite vasu snagu) 4. Koncentracija na samo par ključnih područja (ne diversifikujte suviše svoj portfolio aktivnosti) 5. Efektivne odluke (Zlatno pravilo – pravi korak u pravom trenutku) - Efikasnost – obavljanje poslova na pravi način

- Pokazatelji efikasnosti su: (Output po zaposlenom, stepen korišćenja kapaciteta, troškovi po jedinici, koeficijenti obrta, prihod od prodaje, racio brojevi, profitne stope, stope prinosa) - Pretežno interna orijentisanost

• Efikasnost i efektivnost uvijek idu ruku pod ruku Nivoi i tipovi menadžera - Podjela menadžera po hijerarhijskoj strukturi (nivoi):

- Top menadžeri – definišu dugoročne ciljeve i strategije (izvršni direktori, generalni direktori, . . . CEO. . . ) - Srednji nivo menadžmenta – pojedini organizacioni dijelovi (Npr GM – smanjenje 15 nivoa menadžmenta na svega par, 80 -ih. ) - Niži nivoi menadžera - linijski menadžeri (proizvodnja proizvoda i usluge) - Kratak vremenski horizont - Operativne odluke

- Tipovi menadžera po horizontali: 1. Funkcionalni (Specijalizovani organizacioni dijelovi – finansije, marketing, računovodstvo, pravni poslovi i dr) 2. Generalni menadžeri – cijela organizacija ili određene organizacione jedinice

3. Projektni menadžeri – (Organizacije koje imaju projektni tip upravljanja i organizovanja – arhitektonske firme, istraživačko-razvojni centri i dr. ) Znanja i vještine menadžera i lidera - Robert Kac 1. Tehničke 2. Humanističke (Ljudske, interpersonalne - najteže naučiti) 3. Konceptualne (najvažnije – najviši nivoi) - Analitičko i strategijsko razmišljanje

- Čarls Samer – 1. Faktori znanja (Ideje, koncepte. . . ) 2. Faktori stavova (Osjećanja, želje. . . ) 3. Faktori sposobnosti (vještine, umjetnost, rasuđivanje i mudrost) Ili/i 1. Funkcionalna znanja (Uspješno obavljanje menadžerskih funkcija) 2. Sistemska znanja (Analiziranje i upravljanje. . . ) 3. Znanja iz situacione analize

Obrazovanje i karijera menadžera i lidera - Znanje i iskustvo menadžera i lidera - Obrazovanje stiču na fakultetima, koledžima i visokim poslovnim školama (Najpoznatije: Harvard Business School, Berkeley. . . i dr. ) - Sve oblike obrazovanja je moguće sistematizovati u sl: 1. Informativni menadžment programi 2. Bazični menadžment programi 3. Menadžment obuka za rad 4. Programi za razvoj menadžera 5. Poslediplomske studije menadžmenta (MBA)

6. Programi razvoja lidera - Postoje i programi treninga zaposlenih (tehnički trening i lični programi razvoja) - Prema načinu izvođenja (Koji se sprovode na poslu i izvan radnog vremena) - Rad pod nazivom , , Mit o dobro obrazovanom menadžeru” – Sterling Livigston - Virtuelno učenje, učenje na daljinu. . . Karijera menadžera i lidera Daglas i Frensis koncept karijere zasnivaju na: 1. Karijera sama po sebi automatski ne znači uspjeh ili neuspjeh

2. Karijera je individualna stvar svakog pojedinca 3. Karijera je sastavljena od stavova i ponašanja 4. Karijera je skup povezanih poslova i aktivnosti koje pojedinac obavlja u toku svog radnog vijeka.

- Planiranje karijere uključuje: 1. Samoocjenjivanje 2. Istraživanje mogućnosti 3. Donošenje odluka i definisanje ciljeva 4. Akciono planiranje 5. Sljediti zacrtani put

Otvorena pitanja u budućnosti: - Uloga žene menadžera i lidera - Pitanja karijere bračnih drugova - Multikulturalne dileme - Povećanje internacionalizacije poslovanja - Porast značaja kvaliteta - Širenje javnog interesa za menadžersku etiku - Povećanje stepena diverzifikovanosti radne snage

- Pitanja ? ? ? Hvala na pažnji!