UMUMIY PEDAGOGIKA VA SHAXSIY RIVOJLANISH Teacher Otabek Bazarov

UMUMIY PEDAGOGIKA VA SHAXSIY RIVOJLANISH Teacher: Otabek Bazarov

11 - Mavzu: Ta’lim tizimini va muassasasini boshqarish 1. Boshqaruv nazariyasining asosiy tushunchalari va prinsiplari. 2. Pedagogik tizimini boshqarishning asosiy prinsiplari, metod va shakllari. 3. Maktabni ichki boshqaruvi tushunchasi va vazifalari. 4. Boshqaruv faoliyatini tashkiliy shakllari.

1. Boshqaruv nazariyasining asosiy tushunchalari va prinsiplari. Boshqaruv — bu tizimni shakllantirish va rivojlantirish maqsadida uni sifatini ta'minlash, tartibga solish uchun ta’sir etishdir.

Amerikacha boshqaruvda — tashabbuskorlik, yuqori kasbiy tayyorgarlik, taslikilotchilik, ishchanlik; Yaponcha boshqaruvda — har bir xodimga g'amxo'rlik, ishlab chiqarishning ijtimoiy xavfsizligi, shakllanish istagi, icliki go'zallik; Fransuzcha boshqaruvda—boshqaruv tizimini shakllantirish uchun insoniy madaniyat, yuqori darajadagi aloqadorlik madaniyati, milliy, tarixiy. madaniy an'ana elementlaridan foydalanish.

Menejmentning asosiy prinsiplarini quyidagilar tashkil etadi: Maqsadga yo'naltirilganlik va uzluksizligi; Ilmiyhkni san'at elementiari bilan uyg'unligi; Markazdan boshqaruvni o’z-o’zini boshqarish bilan uyg'unligi; Xodimlarni individual xususiyatlarini hisobga olish; Huquq va mas'uliyat birligini ta'minlash; Doimiylik va ketma-ketiik; Harakadarni nazorat qilish va boshqarish;

2. Pedagogik tizimini boshqarishning asosiy prinsiplari, metod va shakllari. Pedagogik tizimni boshqarishning asosiy prinsiplariga quyidagilar kiradi: - boshqaruvni demaratizatsiyalashtirish va insonparvarlashtirish; - boshqarishni tizimliligi va yagonaliligi; - boshqarishda markaz va hudud uyg'unligi; - boshqaruvda yakka boshqaruv va jamoatchilik uyg'unligi; - boshqaruvni ilmiy asoslanganligi; - boshqarishda ma'lumotlarni to’liqligi va haqqoniyligi

Boshqarishni tizimliligi va yagonaliligi prinsipi.

Boshqarishda markaz va hudud uyg'unligi prinsipi.

Boshqaruvning ilmiy asoslanganligi prinsipi. Ushbu prinsip boshqaruv tizimini boshqamv fanining so'nggi yutuqlari asosida tashkil etishni ifodalaydi. Rahbar pedagogik tizim va jamiyat rivojlanishining obyektik tendensiyalarini, qonuniyatlarini tushunishi va hisobga olishi zamr. Boshqaruvni ilmiy asoslanganligi prinsipiga amal qilish pedagogik tizimni boshqarish holati to’g’risidagi ma'lumotlarni to’liqligiga va ishonchliligiga bog’liq.

3. Maktabni ichki boshqaruvi tushunchasi va vazifalari. Ta’lim muassasasining ichki boshqaruvi quyidagi vazifalarni hal qilishga yo'naltiriladi: Ta’lim-tarbiya jarayonini pedagogik tahlil qilish. Maqsad qo’yish va rejalashtirish. Tashkil etish. Maktab ichki boshqaruvini nazorat qilish. Tartibga solish. Pedagogik tahlilning quyidagi uch turi mavjud. - kundalik tahlil; - tizimli talilil; - yakuniy tahlil.

Ta’lim muassasasini boshqarishni rejalashtirishning quyidagi shakllari mavjud: - muddatli (perspektiv) rejalashtirish; - yillik rejalashtirish; - yakuniy rejalashtirish.

Yakuniy rejalashtirish bir yillik rejaning aniqlangan ko'rinishi bo'lib, u o'quv choraklari uchun tuziladi. Rejalashtirishning bunday aniqlangan ko'rinishi o'qituvchdar, o'quvchilar, ota-onalar qo'mitasi faoliyatini boshqarishga yordam beradi. Bunday rejalashtirish o'qituvchilar va sinf rahbarlarining ish rejalari bilan aloqadorlikda aniqlashtirilib boriladi.

4. Boshqaruv faoliyatini tashkiliy shakllari. Boshqaruv faoliyatining tashkiliy shakllariga Pedagogik kengash, metodik kengash, Vasiylik kengashi, direktor huzuridagi majlis. metodik seminarlar v. b. kiradi.

Pedagogik kengash quyidagi huquqlarga ega: - ta’lim muassasasini rivojlantirish yo'nalishlarini istiqbol rejasini belgilash; - ta’lim muassasasi jamoasi oldiga qo’yilgan maqsad va vazifalarining bajarilishini amalga oshirish; - o'quv rejada maktab ixtiyoriga berilgan soatlarni taqsimlash, yillik va taqvimiy ish rejasi mazmuni hamda dars jadvalini muhokama qilish; - o'quv jarayonini tashkil qihshning turli shakl va metodlarini muhokama qilish, amaliyotga tatbiq etish;

Pedagogik kengash faoliyati quyidagi hujjatlarda yoritiladi: 1. Ish rejasi. 2. Kengash bayonnomasi yoziladigan muhrlangan daftar. 3. Kengash materiallari. 4. Hisobot.

Metodik kengash quyidagi vazifalami hal qiladi: ta’lim jarayonining metodik ta'minot holatini o'rganadi. - ta’lim muassasasi metodik ishlarini tashkil etadi va muvofiqlashtirib boradi; ; - ta’lim muassasasida olib borilayotgan metodik ishlarning istiqbolini, aniqlaydi;

Yo'nalish va fanlar bo'yicha metodika birlashmalari hisobotini eshitish, muhokama qilish, ularning faoliyatini takomillashtirish yuzasidan tavsiyalar berish;

Metodik kengash faoliyati quyidagi hujjatlarda yoritiladi: 1. Ish rejasi. 2. Kengash yig'ilishi bayonnomasi. 3. Kengash tomonidan tahlil qilingan materiallar. 4. Ekspert qilingan materiallar va ishlab chiqilgan metodik ishlar

Nazorat uchun savollar: 1. Pedagogik tizimni boshqarish deganda nimani tushunasiz? 2. Pedagogik tizimni boshqarish prinsiplarini tavsiflang. 3. Pedagogik tizimni boshqarish metodlari mohiyatini tushuntiring. 4. Boshqaravnig asosiy bosqichlarini tavsiflang. 5. Maktab faoliyatini rejalashtirishning asosiy yo'nalishlarini tavsiflang.

E’tiboringiz uchun rahmat!