Tugma yurak nuqsonlari Tarqalganligi Tugma yurak nuqsonlari embronal

Tug‘ma yurak nuqsonlari

Tarqalganligi Ø Ø Ø Tug‘ma yurak nuqsonlari embronal davirdagi rivojlanishdagi buzilishlar natijasida yurak qong‘tomir sistemasidagi uzgarishlar tufayli rivojlanadi. Tug‘ma yurak nuqsonlari uchrashi barcha tug‘ulgan chaqaloqlar ichida 0, 5 % tashkil etadi. 2 yoshdan oshgan bolalar ichida esa u 0, 2% xolarda uchraydi. Agar uz vaqtida tug‘ma yurak nuqsoni bor bolaga shifokor yerdami utkazilmasa 1 oy ichida 50% yangi tug‘ilgan chaqaloqlar uladi. 25% esa 1 yil ichida nobud buladilar. Taxminan 20 -35 % nuqsonlar kukarishsiz rivojlanadi va bolalar rangi deyarli uzgarmaydi. Xozirda 100 dan ortiq tug‘ma nuqsonlar tafovut etiladi.

Bulmachalararo defekt Barcha tug‘ma yurak nuqsonlari ichida 6 -10% ni tashkil etadi Ø Xozirgi zamon kardioxirurgiyasi bulmachalararo defektni bartaraf qilish amalietidan boshlangan, bunda quruq yurakda 1952 yil va ishlab turgan yutakda 1953 yil operatsiyalar bajarilgan. Ø

Qorinchalararo tusiq defekti Barcha tug‘ma yurak nuqsonlari ichida 20% ni tashkil etadi Ø Birinchi bulib qorinchalararo defektni bartaraf qilish amalietini Roger, 1879 yil bajargan. Ø

FALLO tetradasi Barcha tug‘ma yurak nuqsonlari ichida 5 -7% ni tashkil etadi Ø Birinchi bulib klinik tafsifini fransuz vrachi Eten-Lui Artur Fallo v 1888 yil bergan. Ø Lekin bu nuqsonni xirurgik korreksiyasi faqatgina 1945 y. , Alfredom Blalokom tomonidan bajarilgan (palliativ operatsiya). Ø Birinchi radekal operatsiya Lellihei tomonidan 30 aprel 1954 y. 10 -oylik chaqaloqda bajarilgan. Ø

Magestral artariyalar transpozitsiyasi Taxminan barcha tug‘ma nuqsonlar ichida 4 -10% ni tashkil qiladi, bolalar va qizlar urtasida teng miqdorda uchraydi. Ø 1950 y. Blalock va Hanlon tomonidan birinchi palliativ operatsiya - atrioseptostomiya bajarildi. Ø 1976 y. Jatene bu nuqsoni anatomik korreksiyasini taklif qildi va u xozirgacha asosiy xirurgik davo usuli bulib kelmoqda. Ø

O‘zbekistonda yuurak operatsiyalari birinchi bulib V. V. Vaxidov tomonidan 1960 yil bajarilgan

Muamo tarixi Ø 1975 y. Oktyabr oyi xirugiya markazida yurak xirurgiyasi bulimi tashkil qilingan va unga Darvin Sadыkovich Gulyamov raxbarlik qilgan. Bulim 2 qisimdan – tug‘ma va ortirilgan yurak nuqsonlari qisimlardan iborat bulgan. O‘zbekistonda yurak xiruriyasiga fundament shu tariqa tashkil topgan.

Yurak tug‘ma nuksonlari 3 xil guruxi farklana Birinchi gurux — yurak ichidagi arterial konni venoz okimiga okishi bilan kuzatiladigan tugma nuksonlar (chapdan o‘nga, birlamchi-ok nuksonlar) — bo‘lmachalar aro tusik nuksoni, korinchalar aro tusik nuksoni, ochik arterial yo‘l, aorta-o‘pka okmasi, bo‘lmachalar aro devor nuksoni mitral stenozi bilan. Ø Ikkinchi gurux — yurak ichidagi venoz konni arterial kon okimiga okishi bilan kuzatiladigan nuksonlar (o‘ngdan chapga, birlamchi-ko‘k). Bu guruxga — Fallo uchligi, tetradasi va pentadasi, uchtabakali kopkokni atreziyasi, magistral tomirlarni transpozitsiyasi kiradi Ø Uchinchi gurux — yurak magistral arteriyalarining torayishi bilan kuzatiladigan to‘gma nuksonlar: o‘pka arteriyasining stenozi, aorta koarktatsiyasi. Ø

Tugma nuksonlar Kukrak bukriligi Fallo tetradasi

Maxsus tekshiruv usullar Ø exokardiografiya Ø rentgenografiya Ø KT Ø MRT Ø Yurak kameralarini zondlash Ø angiokardiografiya

Tekshirish usullari

Kardioangiografiya uchun kateterlar va zondla

Yurakni zondlash Yurakni o‘ng kis ANGIOKARDIOGRAFIY

Chap ventrikulografiya

Aortografiy Ochik arterial yo‘l

Ochik arterial yo‘l (Botall yo‘li) • tez xolsizlanish • ish vaktida kuchayadigan xansirash • yurakni tez urushi • jismoniy rivojlanishdan orkada kolishi • tez-tez utkir respitor kasalliklarga chalinish • teri rangini okimtir tusga kirishi • tananing pastki kismini ko‘karis

Botall yo‘lini bartaraf kilishhi Botall yo‘lini ajratis Botall yo‘lini boglash

Botall yo‘lini UKL apparati bilan tikish

OAY ni embolizatsiyasi

OAY embolizatsiyasi

Korinchalar aro tusik nuksoni

Korinchalar aro devorning nuksoni • xansirash • terini okimtir tusga kirishi • jigarni kattalashishi • gipotrofiya • jismoniy rivojlanishidan orkada kolish • ko‘krak kafasini deformatsiyasi • Tush suyagining chap tomonida III-IV kovurgalar aro soxasida sistolik shovkini

Korinchalar aro devorning nuksoni Nukson soxasiga yamok tikilgan

Yurak devori nuksonini yopish uchun transkateter sistemali (Amplatzer) okklyuder

Fallo tetradasi Ø o‘pka arteriyasini torayishi, Ø korinchalar aro tusik nuksoni, Ø aortani o‘ng tomonga siljishi va uni korinchalar aro tusik nuksonini ustida joylashishi Ø o‘ng korincha devorining gipertrofiyasi

Fallo tetradasi

Umrovosti- upka anastomozi (Blelok-Tausig amaliyoti

Fallo tetradasida korinchalar aro tusik nuksoniga yamok tikish

Aorta koarktatsiyasi Ø Ø Ø Bosh ogrishi Arterial kon bosimining oshishi Burindan kon ketishi Yurak soxasidagi ogriklar Yurak urishi Boshda ogirlikni va pulsatsiyanni sezish

Aorta koarktatsiyasi