TRNG HYK PHM NGC THCH Bi ging Y
TRƯỜNG ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH Bài giảng Y 5 CHẤN THƯƠNG CHI TRÊN TRONG THỂ THAO BS CKII. NGUYEÃN TROÏNG ANH
GIÔÙI THIEÄU • Chi dưới: đi, đứng, chạy, nhảy, làm trụ cho cơ thể. • Chi trên: động tác tinh tế, giữ thăng bằng, chống đỡ khi té ngã.
Môn dùng tay nhiều (cầu lông, tennis, bóng bàn, bóng chuyền, bóng ném, golf, ném đĩa, ném lao…) Phối hợp với chi dưới và thân người (bơi lội, võ thuật, thể hình…) Giữ thăng bằng (bóng đá, chạy bộ, cầu đá…. )
PH N LOẠI 1. CHẤN THƯƠNG CẤP: gãy xương, trật khớp, rách gân cơ, bong gân… 2. CHẤN THƯƠNG KHÔNG CẤP TÍNH: viêm rách gân, dãn dây chằng…
TỔNG QUÁT 1. Ñaïi cöông • Khoâng theå traùnh khoûi chaán thöông trong luyeän taäp vaø thi ñaáu theå thao. • Chaån ñoaùn vaø xöû trí sôùm, ñuùng vaø ñuû giuùp phuïc hoài nhanh vaø hoaøn toaøn. Neáu khoâng seõ laøm chaán thöông traàm troïng vaø khoù ñieàu trò, phuïc hoài hôn.
2. Nguyeân nhaân Va chạm, teù ngaõ. Khôûi ñoäng khoâng ñuû, khoâng ñuùng. Söùc khoûe suy yeáu, theå löïc khoâng toát. Chaán thöông nhieàu laàn. Taäp luyeän quaù söùc. Kyû thuaät khoâng toát. Taâm lyù, kinh nghieäm thi ñaáu coøn yeáu keùm. Thieáu duïng cuï baûo veä, thi ñaáu phuø hôïp. Saân baõi khoâng ñuùng chuaån, quaù xaáu. Thôøi tieát quaù noùng hoaëc laïnh.
3. Chaán thöông phaàn meàm • Toån thöông gaân- cô-daây chaèng ôû nhieàu möùc ñoä khaùc nhau: ñuïng daäp-giaõn-raùch-ñöùt. • Do va chaïm tröïc tieáp hay giaùn tieáp do vaën xoaén, keùo giaõn hay co ruùt ñoät ngoät.
A. Phaân loaïi: 3 ñoä • Ñoä I: daây chaèng(gaân- cô) bò keùo giaõn. Soá löôïng boù sôïi raùch ≤ 25%. Laâm saøng: söng ñau nheï, khoâng giôùi haïn vaän ñoäng. Ñau khi aán vuøng toån thöông. • Ñoä II: daây chaèng(gaân- cô) bò raùch töø 25%-75% soá löôïng boù sôïi. Laâm saøng: söng, baàm, ñau nhieàu, giôùi haïn moät phaàn vaän ñoäng cuûa cô, hoaëc maát vöõng moät phaàn cuûa khôùp. • Ñoä III: daây chaèng(gaân- cô) bò ñöùt hoaøn toaøn. Laâm saøng: söng, baàm, ñau nhieàu hôn. Maát lieân tuïc boù cô coù theå sôø thaáy. Khôùp söng nhieàu, maát vöõng hoaëc traät khôùp.
B. Xöû trí caáp cöùu ban ñaàu: RICE • R-Rest: ngöng vaän ñoäng ngay laäp töùc sau khi chaán thöông. Baêng neïp coá ñònh. • I-Ice: chöôøm laïnh : giuùp giaûm söng, giaûm ñau, giaûm chaûy maùu vaø vieâm neà. Chöôøm laïnh trong 10 -15 phuùt, nghæ 30 -45 phuùt, nhieàu laàn trong ngaøy, vaø ñöôïc thöïc hieän trong 24 -72 giôø ñaàu sau chaán thöông.
• C-Compression: baêng eùp giuùp giaûm chaûy maùu, giaûm söng. Coù theå thöïc hieän cuøng luùc vôùi chöôøm laïnh. Duøng baêng thun quaán vöøa tay, döôùi vuøng chaán thöông 5 -10 cm quaán leân, khoâng ñöôïc boù quaù chaät gaây cheøn eùp thaàn kinh maïch maùu.
• E-Elevation: keâ cao chi chaán thöông giaûm söng.
• Chuù yù: Ø Khoâng ñöôïc chöôøm noùng, thoa boùp daàu noùng, thuoác röôïu hay keùo naén khoâng ñuùng vuøng toån thöông. Ø Coù theå duøng thuoác giaûm ñau hay khaùng vieâm hoã trôï. Ø Neáu sau 24 -72 giôø toån thöông khoâng giaûm, hoaëc naëng hôn gaëp baùc só chuyeân khoa chaán thöông theå thao.
4. Traät khôùp: • Tình traïng maát söï töông quan bình thöôøng cuûa maët khôùp, hai maët khôùp xeâ dòch ra khoûi vò trí bình thöôøng. Nguyeân nhaân do löïc taùc ñoäng maïnh laøm ñöùt bao khôùp, daây chaèng giöõ khôùp.
A. Bieåu hieän: • Ñau döõ doäi vuøng khôùp sau chaán thöông, coù theå nghe • • tieáng “böïc, raéc” Khôùp maát khaû naêng vaän ñoäng. Bieán daïng vuøng khôùp. Söng baàm quanh khôùp Chuïp XQ seõ xaùc ñònh chaéc chaén.
B. Xöû trí: • Baát ñoäng taïm thôøi baèng neïp vaø baêng thun. • Chöôøm laïnh, giaûm ñau. • Chuyeån cô sôû y teá chuyeân khoa gaàn nhaát. • Chuù yù: traùnh xoa boùp, keùo naén khoâng ñuùng qui caùch seõ laøm toån thöông naëng theâm.
5. Gaõy xöông • Laø maát söï lieân tuïc cuûa xöông do löïc chaán thöông. • Neáu löïc maïnh ñoät ngoät gaõy xöông caáp tính. • Löïc vöøa phaûi, laëp ñi laëp laïi nhieàu laàn gaõy xöông meät.
A. Bieåu hieän gaõy xöông caáp tính: • Ñau, söng, baàm, maát chöùc naêng vuøng chaán thöông. • Bieán daïng • Ñau choùi vaø laïo xöông khi sôø vuøng chaán thöông. • Cöû ñoäng baát thöôøng.
B. Bieåu hieän gaõy xöông meät: dieãn bieán ñau töø • Ñau, söng vuøng xöông chòu löïc(baøn chaân, goùt chaân, haùng, coät soáng…) sau khi taäp naëng. Maát chöùc naêng. • XQ giuùp xaùc ñònh chaéc chaén. Vaø caàn gaëp baùc só chuyeân khoa.
C. Xöû trí caáp cöùu gaõy xöông: • Giöõ yeân VÑV taïi choã, giöõ yeân chi gaõy. • Caét boû trang phuïc vuøng bò thöông. • Laøm neïp coá ñòng taïm chi gaõy. • Vaän chuyeån ñeán cô sôû y teá gaàn nhaát. • Khoâng neân naén, ñaép boù thuoác khoâng ñuùng qui caùch seõ gaây nhieàu bieán chöùng naëng neà.
6. Phoøng ngöøa chaán thöông: • Khôûi ñoäng kyõ. • Taäp caùc baøi taäp keùo caêng giaõn cô(stretching), söùc maïnh cô, vaø ñoä deõo cô baép. • Chuaån bò theå löïc, cheá ñoä dinh döôõng toát. • Hoaøn thieän kyõ thuaät. • Chuaån bò taâm lyù toát.
• Lòch thi ñaáu phuø hôïp. • Khoâng neân quaù gaéng söùc ñeå bò quaù taûi thöôøng xuyeân. • Ñaùnh giaù vaø ñieàu trò chaán thöông cuõ thaät toát tröôùc khi thi ñaáu laïi. • Duïng cuï thi ñaáu, baûo veä, saân baõi taäp luyeän thaät toát. • Giaùo duïc tinh thaàn Fair play. • Chuù yù vaán ñeà nhieät ñoä moâi tröôøng.
7. Toùm laïi • Chaán thöông theå thao luoân gaëp trong hoaït ñoäng theå duïc, theå thao. Chuùng ta caàn trang bò 1 soá kieán thöùc xöû trí chaán thöông cô baûn, vaø traùnh nhöõng vieäc khoâng neân laøm ñeå khoâng laøm toån thöông trôû neân xaáu hôn, hay ñeå laïi di chöùng. • Ñieàu trò chaán thöông trieät ñeå laø raát quan troïng giuùp phuïc hoài hoaøn toaøn.
KHỚP VAI ROM lớn nhất cơ thể nên rất dễ bị chấn thương. 1/10 các chấn thương thể thao. Cấp tính: thường do té ngã đập vai, va chạm, hoặc chống tay Mạn tính thường do quá tải hoặc lập đi lập lại động tác ném và đẩy. PHCN rất khó vì ROM rộng, nhiều gân cơ tham gia, thời gian dài để trở lại chơi thể thao.
Nhìn töø TRE N Nhìn töø SAU Nhìn töø TRÖÔÙC
CHẤN THƯƠNG CẤP • GÃY XƯƠNG: X. đòn, bả vai, chỏm cánh tay. • TRẬT KHỚP: cùng - đòn, ức - đòn, ổ chảo -cánh tay. • RÁCH G N: chóp xoay, nhị đầu. • RÁCH CƠ.
Trật k. ổ chảo-cánh tay 1. CHẨN ĐOÁN: BN trật k. vai trong tư thế tay dang và xoay ngoài sau va chạm hoặc té đập vai, chống tay. Dấu hiệu: ổ khớp rỗng, biến dạng vai vuông, dấu lò xo. XQ chẩn đoán.
2. XỬ TRÍ TẠI S N: Rời sân đấu. Nắn trật tại sân hoặc tại BV. Pp nắn trật
3. ĐIỀU TRỊ: Nắn trật. Bất động tư thế dang , xoay ngoài. Phẫu thuật: trật tái hồi. Tập PHCN
4. TRỞ LẠI THI ĐẤU: Phục hồi 3 -4 tháng sau điều trị. Sau khi hết đau, ROM và sức mạnh hoàn toàn
Trật khớp cùng đòn 1. CHẨN ĐOÁN: Té đập vai. Đau chói, hạn chế vận động. Biến dạng phím đàn, bậc thang. XQ 2. XỬ TRÍ TẠI S N: Đeo đai bất động, chườm lạnh.
3. ĐIỀU TRỊ: Bảo tồn: độ 1 -3. treo tay, dán băng Phẫu thuật: độ 3 -4. tái tạo dây chằng, bất động. Phcn 3 -4 tháng. 4. TRỞ LẠI THI ĐẤU: Bảo tồn: khi hết đau. Có dán bất động hỗ trợ. PT: 4 tháng sau khi phục hồi ROM, sức mạnh.
Rách gân, cơ 1. CHẨN ĐOÁN: Đau chói đột ngột vùng gân, cơ. Nghe tiếng “bực” hoặc “rắc” Sưng vùng chấn thương, mất lực cơ Siêu âm, MRI 2. ĐIỀU TRỊ: Nhẹ: RICE. Nặng: phẫu thuật
Ñöùt cô 2 ñaàu caùnh tay
Nguyeân nhaân: • Thöôøng xaûy ra ôû VÑV> 40 t, coù thoaùi hoùa hoaëc yeáu • gaân 2 ñaàu. Do thöïc hieän ñoäng taùc quaù maïnh, naëng ñoät ngoät.
Bieåu hieïân: • Ñau choùi, vaø nghe tieáng “böïc” ôû vai ngay luùc ñöùt gaân. • Gaäp khuyûu khoù khaên, k. vai vaän ñoäng bình thöôøng. • Thaáy xuaát hieän moät khoái ôû caùnh tay khi goàng cô
Raùch cô ngöïc Nguyeân nhaân: Quaù taûi cô ngöïc, choã baùm vaøo x. caùnh tay. Do taêng ñoät ngoät cöôøng ñoä, khoái löôïng vaø thôøi gian taäp luyeän hoaëc thi ñaáu.
Bieåu hieän: • Ñau vuøng tröôùc naùch- ngöïc. Ñau, yếu khi xoay trong hoặc naâng vật nặng.
Raùch cô choùp xoay Nguyeân nhaân: • Do taêng ñoät ngoät khoái • • löôïng, cöôøng ñoä, thôøi gian taäp luyeän hoaëc thi ñaáu. Thöïc hieän maïnh, thöôøng xuyeân caùc ñoäng taùc giô tay quaù ñaàu. Teù đập vai, chống tay
Bieåu hieän: • Ñau vaø giaûm vaän ñoäng k. vai khi thöïc hieän ñoäng taùc giơ tay qua đầu hoặc xoay vai.
CHẤN THƯƠNG KHÔNG CẤP TÍNH 1. Viêm gân: • Do ROM rộng nên chi trên rất dễ bị chấn thương do quá tải, nhất là viêm gân tại chỗ bám vào phần xương gần khớp dễ lầm là đau xương, khớp.
• Đau: âm ỉ nghỉ ngơi cũng đau, làm mất ngủ giảm sức mạnh, hạn chế vận động và cứng khớp.
Caùc kieåu löïc taùc ñoäng leân khôùp vai thöôøng gaëp: + Löïc buøng noå (explosive force): löïc phaùt sinh maïnh trong khoaûnh khaéc: ñoäng taùc neùm lao. + Löïc ñoäng (dynamic force): löïc maïnh vöøa nhöng laäp ñi laäp laïi thöôøng xuyeân hôn: ñoäng taùc bôi loäi + Löïc tónh (static force): laø löïc taïo ra do co cô ñaúng tröôøng, löïc xuyeân k. vai ôû nhieàu thôøi ñieåm: cöû taï, theå hình, theå duïc duïng cuï: treo caû thaân hình hoaëc vaät naëng treân tay.
CAÙC MO N NEÙM (neùm lao, boùng neùm, boùng chaøy): Chuû yeáu löïc xoay vaø löïc tì neùn.
• Ñoäng taùc neùm goàm 4 pha: Chuaån bò (cocking): taêng xoay ngoaøi k. vai vieâm gaân choùp xoay, gaây ñau vai phía tröôùc. Taêng toác neùm (acceleration) (2 pha): cô löng roäng vaø cô ngöïc lôùn hoaït ñoäng maïnh. Nhoùm cô xoay coäng löïc xoay maïnh. Lao theo ña ø(follow-through): taêng stress leân bao khôùp sau vaø nhoùm cô xoay ngoaøi vieâm gaân, ñau vai phía sau: nhoùm cô thoi, naâng vai ñau bôø trong x. baû vai.
BÔI LOÄI • Tyû leä ñau vai do vi chaán thöông raát cao trong bôi loäi chuyeân nghieäp. • Löïc laäp ñi laäp laïi: trong bôi saõi: caùc vaän ñoäng vieân thöïc hieän khoaûng 400. 000 ñoäng taùc/caùnh tay/1 naêm, vaø ôû vaän ñoäng vieân nöõ: >660. 000/ naêm.
• Khôùp vai ngöôøi bôi loäi (Richardson) Nam > nöõ. VÑV cöï ly ngaén > cöï ly daøi. Thöôøng gaëp ôû ñaàu hoaëc giöõa muøa taäp luyeän Hoäi chöùng vieâm gaân gaây ñau vai: Xaûy ra nhieàu nhaát ôû pha tay keùo quaït ñaåy ñi. Vaø trong pha keùo tay tôùi tröôùc, löïc caêng leân bao khôùp tröôùc nhieàu nhaát gaây loõng leûo khôùp vai maïn tính phía tröùôc.
• THEÅ DUÏC DUÏNG CUÏ Caùc ñoäng taùc trong TDDC gaây 1 löïc ñoàng nhaát xuyeân khôùp vai, duø khoâng thöïc hieän ñoäng taùc laäp ñi laäp laïi nhöng VÑV thöôøng phaûi giöõ traïng thaùi goàng cô vai trong 1 tö theá nhaát ñònh trong 1 thôøi gian daøi. Ñieàu naøy taïo neân söùc eùp raát lôùn leân heä thoáng gaân cô treân gai, ñaàu daøi gaân 2 ñaàu, gaây vieâm , raùch gaân do quaù taûi. .
• Trong ñoäng taùc ñu ngöôøi treân daây treo: löïc eùp quaù taûi leân choã baùm cuûa cô ngöïc lôùn vaøo xöông caùnh tay, gaây vieâm gaân.
TENNIS, CAÀU LO NG: Caùc ñoäng taùc trong tennis coù vaän toác xoay vaø löïc khaù maïnh: Vaän toác xoay: giao boùng: 1500 ñoä/ giaây, cuù thuaän tay 245 ñoä/giaây, cuù rôø ve: 870 ñoä/giaây.
Ñoäng taùc giao boùng vaø smash ñaäp boùng: coù 3 pha nhö neùm lao nhöng khaùc ôû choã caàm theâm caây vôït laøm taêng chieàu daøi tay ñoøn löïc caùnh tay. Cô cheá naøy daãn ñeán quaù taûi nhoùm gaân cô xoay vaø gaân 2 ñaàu.
Chaân vaø thaân mình taïo momen xoay ñeå khôûi ñoäng löïc chieám 50% ñeán 55% toång löïc cuûa cuù giao boùng • Vai 13% • Khuyûu 21% • Coät soáng, haùng, goái, baøn chaân 45 -55%
Ñoäng taùc rôø ve traùi tay: cô cheá ngöôïc laïi, cô xoay trong khôûi ñoäng, cô xoay ngoaøi yeáu hôn laïi thöïc hieän löïc taêng toác do ñoù, rôø ve 2 tay toát hôn do xoay caû thaân ngöôøi phoái hôïp 2 tay laøm taêng söùc maïnh, vaø giaûm chaán thöông.
• “Tennis shoulder” (Priest vaø Nagel): xeä vai vaø veïo coät soáng tö theá do ñoäng taùc giao boùng vaën nghieâng ngöôøi laøm keùo daõn thöôøng xuyeân nhoùm cô naâng vai(cô thang, cô naâng vai, cô thoi), coäng vôùi tình traïng phì ñaïi nhoùm cô chi treân neân xöông baû vai xoay xuoáng döôùi laøm giaûm khoaûng caùch vôùi moûm cuøng vaø maáu ñoäng lôùn laøm taêng coï xaùt gaây vieâm gaân choùp xoay.
ÑOÄNG TAÙC ÑUÙNG ÑOÄNG TAÙC SAI
• CÖÛ TAÏ THEÅ HÌNH: ñau vai do quaù taûi hoaëc laäp ñi laäp laïi moät ñoäng taùc.
2. Hoäi chöùng eùp gaân choùp xoay Nguyeân nhaân: • Do g. choùp xoay vieâm, raùch do bò eùp ôû ñoäng taùc giô tay quaù • • ñaàu laäp ñi laäp laïi laâu ngaøy. Do taêng ñoät ngoät cöôøng ñoä, khoái löôïng vaø thôøi gian taäp luyeän vaø thi ñaáu. Thöôøng gaëp ôû VÑV > 40 tuoåi.
Bieåu hieän: • Dieãn tieán töø. • Ñau vuøng tröôùc vai. • Ñau vaø giaûm vaän ñoäng k. vai khi thöïc hieän ñoäng taùc naâng, cöû taï. Neáu naëng hôn, khoâng theå giô tay leân cao ñöôïc. • Söng vaø aán ñau vuøng tröôùc vai.
Ñieàu caàn laøm: • Tuøy thuoäc vaøo möùc ñoä ñau giaûm daàn hoaëc ngöng thöc hieän ñoäng taùc gaây ñau. NHÖNG, KHO NG ÑÖÔÏC baát ñoäng vai vì seõ gaây cöùng khôùp. • Chöôøm ñaù trong 3 ngaøy. • Uoáng thuoác khaùng vieâm giaûm ñau. • Neáu ñau keùo daøi, hoaëc naëng hôn gaëp baùc só chuyeân khoa.
Vieâm gaân choùp xoay vai: NSK chaån ñoaùn vaø ñieàu trò
• Nội soi khớp vai: Kyõ thuaät hieän ñaïi, thaãm myõ. Khaûo saùt roõ raøng caùc tổn thương khớp vai. Ñieàu trị chọn lọc caùc caáu truùc thương tổn ñạt kết quả tối ưu, giảm thiểu nguy cơ gaây tổn thương theâm do moå môû. Giảm ñau sau mổ, giảm thời gian nằm viện, giảm biến chứng phẫu thuật. Tập phục hồi sớm sau mổ.
KHỚP KHUỶU CHẤN THƯƠNG CẤP TÍNH 1. Gãy xương: mỏm khuỷu, chỏm quay, đầu dưới x. cánh tay, 2 xương cẳng tay. 2. Trật khớp khuỷu. 3. Đứt đầu xa gân nhị đầu cánh tay.
CHẤN THƯƠNG KHÔNG CẤP TÍNH 1. Viêm gân lồi cầu ngoài ( Tennis elbow) • • Thường gặp nhất. là tình trạng viêm hoặc rách gân cơ duỗi tại chỗ bám vào xương lồi cầu phía ngòai
• 10 -50% người chơi tennis mắc phải. • Ngoài ra, coøn gaëp ôû cầu lông, đánh golf, bowling. . . • Nguyên nhân: các nhóm cơ này bị suy yếu, khi vận động quá mức, nơi bám của các cơ chịu lực căng –kéo quá sức gây ra các vi chấn thương, lâu ngày làm viêm tại chỗ.
Nguyên nhân: • Kích thước tay cầm vợt khoâng phuø hôïp. • Lưới vợt quá căng, hay banh cũ hoặc quá nặng. • Khởi động không kỹ. • Chơi quá sức, hoặc lúc cơ thể không khỏe. • Vai bị đau hoặc sức cơ vai không mạnh, phải dùng lực khuỷu tay nhiều.
• Kỹ thuật chưa đúng: – Cú đánh trái tay: • Dùng cổ tay thay vì toàn bộ cánh tay. • Ra tay đỡ banh trễ làm khuỷu ở tư thế cong. • Đỡ banh sẹc chặt xoáy mạnh. – Cú đập (smash) hay cú sẹc không đúng kỹ thuật.
Biện pháp điều trị chuyên khoa: • NSAID, VLTL, soùng ngaén Chích thuốc kháng viêm có chứa steroid tại chỗ viêm. Phẫu thuật hay nội soi lấy mô viêm trong gân trong trường hợp nặng, hoặc tái phát nhiều lần mà các biện pháp trên không hiệu quả sau 3 tháng điều trị.
• Điều chỉnh vợt cho phù hợp: kích thước tay cầm, độ căng lưới vợt. • Khởi động , làm nóng thật kỹ. • Sửa chữa kỹ thuật cho đúng: đặc biệt là cú trái tay. • Chơi với lượng thời gian từ từ tăng dần, từng bước hồi phục lại khả năng tập luyện, và không chơi quá sức. • Đeo băng giảm chấn đúng kỷ thuật.
2. Viêm gân lồi cầu trong (Golf elbow) • • • Là tình trạng viêm gân gập cổ, bàn tay nơi bám vào mặt trong khuỷu gây đau. Thường gặp ở các môn golf, bơi thuyền, ném lao hay động tác xẹc banh tennis xoáy hoặc mạnh quá mức. Điều trị tương tự như viêm gân lồi cầu ngoài.
3. Cứng khớp, chồi xương, sạn khớp khuỷu tự phát • Do áp lực lên vùng khớp 1 thời gian dài. • Có thể có tổn thương bể sụn khớp, co rút bao khớp.
KHỚP CỔ TAY CHẤN THƯƠNG CẤP TÍNH 1. GÃY XƯƠNG: ĐDX. quay, x. thuyền. 2. TRẬT KHỚP: quay-trụ dưới, k. thuyềnnguyệt.
CHẤN THƯƠNG KHÔNG CẤP TÍNH • Chấn thương cổ tay do sử dụng cổ tay thường xuyên thời gian dài, quá tải, động tác sai, mạnh đột ngột, vặn xoắn… • Thường gặp nhất: viêm gân dạng duỗi ngón cái, gân gập cổ tay gây đau mạn tính vùng cổ tay và làm giảm phong độ của người chơi. • Viêm gân duỗi, dạng ngón cái (Hội chứng De Quervain): thường gặp do sử dụng cổ tay quá nhiều trong caùc môn ném, cầu lông, tennis…
3. Ñieàu caàn laøm: • RICE. • Ngöng ñoäng taùc gaây ñau. • Baêng coå tay. • Neáu ñau keùo daøi treân 2 tuaàn gaëp baùc só chuyeân khoa.
Điều trị chuyên khoa: • Thuốc kháng viêm, siêu âm VLTL giảm sưng nề bao gân. • Chích Corticoid tại chổ. • Phẫu thuật giải phóng bao gân bị chèn ép hoặc dùng sóng radio.
Phòng ngừa • Kỹ thuật phải đúng. • Không nên nắm cán vợt quá chặt thường xuyên lúc chơi gồng cô thường xuyên mỏi cơ, deã chaán thöông. • Không dùng cổ tay và bàn tay là vị trí khởi động lực, mà phải khởi động lực đánh từ sự phối hợp đồng bộ và đúng kỹ thuật từ bộ chân, thân người, vai sau đó mới truyền lực xuống khuỷu, cẳng tay và cổ tay.
• Cầm cán vợt quá úp, vặn cổ tay để tạo lực banh xoáy khi tạt banh sẽ dễ làm bong gân cổ tay. • Tập sức mạnh gân cơ vùng cẳng tay và cổ tay lực mạnh hơn, hạn chế chấn thương vùng khuỷu và cổ tay. Tập từ nhẹ tới nặng, và không nên tập ngay trước khi chơi sẽ làm mỏi cơ dễ bị chấn thương. • Áp dụng thuần thục các bài tập kéo căng (stressching). • Khởi động, làm nóng thật tốt trước khi chơi.
BÀN TAY 1. GÃY XƯƠNG: Bàn tay: Gãy Boxer , Bennett’s. Ngón tay: Ngón tay hình búa (mallet) 2. BONG G N: ngón cái thủ môn: dãn dây chằng bên trụ ngón cái 3. VẾT THƯƠNG BÀN TAY: rách da, tổn thương mạch máu, gân
Boxer fracture Bennette fracture
Ngón tay hình búa (mallet finger) Goalkeeper thumb
MỤC TIÊU 1. Các chấn thương cấp tính thường gặp ở chi trên trong thể thao? 2. Viêm gân chóp xoay ở khớp vai: • Yếu tố nguy cơ của các môn thể thao. • Chẩn đoán. • Nội soi khớp vai điều trị: ưu điểm. 3. Viêm gân lồi cầu ngoài khuỷu tay(HC tennis elbow): chẩn đoán, điều trị, biện pháp phòng ngừa. 4. Viêm gân cổ tay: HC Dequervain, điều trị, biện pháp phòng ngừa
XIN CAÙM ÔN
- Slides: 85