Trn ng hnh qun xa Dng chn bn
Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ Tiếng gà ai nhảy ổ: “Cục…cục tác cục ta” Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ Cháu chiến đấu hôm nay Vì lòng yêu Tổ quốc Vì xóm làng thân thuộc Bà ơi cũng vì bà Vì tiếng gà cục tác Ổ trứng hồng tuổi thơ.
I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ 1. Xét ví dụ: Ở khổ thơ đầu và khổ thơ cuối trong bài Tiếng gà trưa có những từ ngữ nào được lặp đi lặp lại ?
BÀI TẬP NHANH Nhà em có một cái bàn, có một cái tủ. Nhà em có một cái giường, có một cái bếp. Nhà em có cha, có mẹ, có chị em, anh em. Nhà em có rất nhiều thứ.
CHÚ Ý Cần phân biệt phép điệp ngữ với hiện tượng lặp từ là một loại lỗi mà các em thường mắc phải do vốn từ nghèo nàn.
3. Kết luận: Ghi nhớ 1 ( SGK – 152 ) GHI NHỚ Khi nói hoặc viết, người ta có thể dùng biện pháp lặp lại từ ngữ (hoặc cả một câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh. Cách lặp lại như vậy gọi là phép điệp ngữ; từ ngữ được lặp lại gọi là điệp ngữ. GV: Lê Thị Xuân Huyền
a, Trên đường hành quân xa Dừng chân bên xóm nhỏ c/ Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy Tiếng gà ai nhảy ổ : Thấy xanh những mấy ngàn dâu “Cục. . . cục tác cục ta” Ngàn dâu xanh ngắt một màu Nghe xao động nắng trưa Lòng chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ? Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ Điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng ) Điệp ngữ cách quãng b/ Anh đã tìm em rất lâu, rất lâu Cô gái ở Thạch Kim Thạch Nhọn Khăn xanh, khăn xanh phơi đầy lán sớm Sách trắng mở tung trắng cả rừng chiều Điệp ngữ nối tiếp. . Chuyện kể từ nỗi nhớ sâu sa Thương em, thương em biết mấy ( Phạm Tiến Duật )
Điệp ngữ có ba dạng Điệp ngữ cách quãng Điệp ngữ nối tiếp Điệp ngữ chuyển tiếp (ĐN vòng).
2. Kết Luận: Ghi nhớ 2 ( SGK – 152) GHI NHỚ Điệp ngữ có nhiều dạng : điệp ngữ cách quãng, điệp ngữ nối tiếp, điệp ngữ chuyển tiếp ( điệp ngữ vòng ). GV: Lê Thị Xuân Huyền
Bài tập nhanh Tìm điệp ngữ trong đoạn văn, đoạn thơ sau và nói rõ đấy là những dạng điệp ngữ gì? GV: Lê Thị Xuân Huyền
a/ Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau. Có thể sẽ xa nhau mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. Một giấc mơ thôi. ( Khánh Hoài ) b/ Một đèo, một đèo… lại một đèo Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo ( Hồ Xuân Hương)
a/ Vậy mà giờ đây, anh em tôi sắp phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi. Lạy trời đây chỉ là một giấc mơ. mơ Một giấc mơ thôi. ( Khánh Hoài ) b/ Một đèo, một đèo… đèo lại một đèo Khen ai khéo tạc cảnh cheo leo ( Hồ Xuân Hương) a/ “xa nhau” điệp ngữ cách quãng “một giấc mơ” điệp ngữ chuyển tiếp b/ “Một đèo” điệp ngữ nối tiếp
I/ ĐIỆP NGỮ VÀ TÁC DỤNG CỦA ĐIỆP NGỮ 1. Xét ví dụ: 2. Tác dụng: 3. Kết luận : Ghi nhớ 1 ( SGK- 152) II/ CÁC DẠNG ĐIỆP NGỮ 1. Xét ví dụ: 2. Kết luận: Ghi nhớ 2 ( SGK- 152) III/ LUYỆN TẬP
1/ Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì ? a, Một dân tộc đã gan góc chống lại ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát-xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập ! (Hồ Chí Minh)
1/ Tìm điệp ngữ trong những đoạn trích sau đây và cho biết tác giả muốn nhấn mạnh điều gì ? a, Một dân tộc đã gan góc chống lại ách nô lệ của Pháp hơn tám mươi năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát-xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập ! (Hồ Chí Minh)
- “một dân tộc đã gan góc”, “dân tộc đó” Ý nhấn mạnh dân tộc Việt Nam đã anh dũng đấu tranh chống kẻ thù nay phải được độc lập, tự do. GV: Lê Thị Xuân Huyền
b, Người ta đi cấy lấy công, Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề. Trông trời trông đất, trông mây, Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm. Trông cho chân cứng đá mềm, Trời êm biển lặng mới yên tấm lòng. ( Ca dao )
- “đi cấy”, “trông” Ý nhấn mạnh nỗi lo toan, trông chừng thời tiết, mong cho mưa thuận gió hòa để làm lúa trúng mùa của người nông dân. GV: Lê Thị Xuân Huyền
3/ a/ Theo em, trong đoạn văn sau đây, việc lặp đi lặp lại một số từ ngữ có tác dụng biểu cảm hay không ? Phía sau nhà em có một mảnh vườn. Mảnh vườn ở phía sau nhà em, em trồng rất nhiều loài hoa. Em trồng hoa cúc. em trồng hoa thược dược. Em trồng hoa đồng tiền. Em trồng hoa hồng. Em trồng cả hoa lay ơn nữa. Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa sau vườn nhà em tặng mẹ em. Em hái hoa tặng chị em.
3/ a/ Đoạn văn trong SGK lặp đi lặp lại một số từ ngữ không có tác dụng biểu cảm. Đó là lỗi lặp. GV: Lê Thị Xuân Huyền
b/ Chữa lại đoạn văn trên : Phía sau nhà em có một mảnh vườn trồng rất nhiều hoa. Em trồng hoa cúc, thược dược, đồng tiền, hồng, lay ơn. Ngày phụ nữ quốc tế, em hái hoa tặng mẹ và chị em. GV: Lê Thị Xuân Huyền
4/ Hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng điệp ngữ. Trao đổi bai viết với các bạn khác, nêu nhận xét về cách dùng điệp ngữ trong bài của bạn.
4/ Viết đoạn văn ngắn có dùng điệp ngữ. Kể từ khi thành lập năm 1698, tính đến nay, thành phố Sài Gòn đã có 319 năm tuổi. Thành phố Sài Gòn thời Mỹ ngụy có biệt danh là “Hòn ngọc viễn đông”. Năm 1975, thành phố được đổi tên là thành phố Hồ Chí Minh. Đã 42 năm sau ngày giải phóng, thành phố ngày một đi lên xứng đáng là thành phố công nghiệp hiện đại nhất cả nước.
Củng cố
DẶN DÒ - Viết đoạn văn ngắn có dùng điệp ngữ. - Nhận xét về cách sử dụng điệp ngữ trong đoạn văn đã học. - Chuẩn bị bài mới: Chơi chữ +Câu 1: Thế nào là chơi chữ? +Câu 2: Nêu tác dụng của lối chơi chữ? +Câu 3: Nêu các lối chơi chữ?
XIN CHÀO TẠM BIỆT
- Slides: 35