TRKYE STATSTK KURUMU GRM STATSTKLER ALITAYI 12 05

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU GİRİŞİM İSTATİSTİKLERİ ÇALIŞTAYI 12. 05. 2014 YILLIK SANAYİ ve HİZMET İSTATİSTİKLERİ’NDE ÖRNEKLEME TASARIMI Cenker Burak METİN TÜİK Uzmanı Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 1

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU İçerik § Örnekleme dayalı İşyeri Araştırmalarında Temel Prensipler § İşyeri Araştırmalarında Genel Örnekleme Süreci § Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri (YSHİ) ü Genel Tanımlar ve Sınıflamalar ü 2009 YSHİ Örnekleme Tasarımı Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 2

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU Temel Prensipler § Çerçeve olarak İş Kayıtlarının kullanılması § Olasılıklı örneklemenin kullanımı § Faaliyet ve Bölge sınıflamalarına göre tabakalama § EUROSTAT Regülasyonlarının izlenmesi § Temsil edilebilirlik § Koordinasyon § Cevaplama yükünün düşürülmesi Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 3

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU Genel Örnekleme Süreci § Çerçevenin oluşturulması § Kapsamın belirlenmesi § Örnekleme tasarımının oluşturulması § Örnek alternatiflerinin analizi § Tahmin süreci Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 4

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- Genel Tanımlar ve Sınıflamalar İş İstatistikleri, 2002 yılından itibaren Avrupa Birliği’nin 20 Aralık 1996 tarihli 58/97 sayılı (EC, Euratom) Konsey Yönetmeliğine dayanılarak üretilmeye başlanmıştır. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 5

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- Genel Tanımlar ve Sınıflamalar § AMAÇ : ü Ülkemizin ekonomik ve sosyal yapısında meydana gelen değişmeleri belirlemek ve ekonominin önemli bir bölümünü oluşturan sanayi ve hizmet sektöründeki girişimlerinin yapısını izlemek, ü Sektörlerin yapısını belirlemek üzere girişim bazında veri derlemek, ü Karar organlarının alacağı ekonomik ve sosyal tedbirlere ışık tutacak bilgileri elde etmek ve çeşitli araştırmalara veri hazırlamak, ü Uluslararası istatistiksel karşılaştırmaların yapılmasına olanak sağlamak, ü Avrupa Birliği Yapısal İş İstatistikleri mevzuatlarına uyumlu sektör bazında bilgi derlemektir. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 6

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- Genel Tanımlar ve Sınıflamalar Girişim: Kaynakların tahsisine ilişkin karar alma özerkliğini kullanarak, mal ve hizmet üreten bir organizasyon birimidir. Girişim bir veya birden fazla yerde bir veya birden fazla faaliyet yürüterek piyasaya mal ve hizmet üreten gerçek veya tüzel kişiliklerdir. Yerel Birim: Coğrafi olarak tanımlanan bir yerdeki mal ve hizmetlere ilişkin faaliyetleri ya da bunların bir kısmını yürüten bir girişim ya da girişimin bir parçasıdır. Yerel birim girişimin; merkez, büro, mağaza, büfe, fabrika, atölye, maden ocağı, şantiye, otel, lokanta, kafe, okul, hastane, depo gibi adresi coğrafi olarak tanımlanabilen bir yerdeki yerleşik olan bölümüdür. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 7

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- Genel Tanımlar ve Sınıflamalar Coğrafi Sınıflamalar: İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması (İBBS) veya NUTS Düzey 1: 12 , Düzey 2: 26 , Düzey 3: 81 Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 8

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- Genel Tanımlar ve Sınıflamalar § Faaliyet Sınıflaması: NACE Rev. 2 § Sınıflamanın Yapısı : Seviye 1: 21 kısım (A`dan U`ya kadar) Seviye 2: 88 bölüm (01`den 99`a kadar) Seviye 3: 272 grup (01. 1`den 99. 0`a kadar) Seviye 4: 615 sınıf (01. 11`den 99. 00`a kadar) Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 9

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Coğrafi Kapsam Türkiye § Örnekleme Çerçevesi 2009 İş Kayıtları (NACE Rev. 2 3600 olanlar için ek işlem) § Sınıflamalar ü NUTS ü NACE 1. 1 ve NACE Rev. 2 Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 10

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı Sektörel Kapsam § NACE REV. 1. 1 (C) Madencilik ve Taşocakcılığı (D) İmalat Sanayi (E) Elektrik, Gaz ve Su NACE REV. 2 (B) Madencilik ve Taşocakcılığı (C) İmalat (D) Elektrik, Gaz, Buhar ve İklimlendirme Üretimi ve Dağıtımı (F) Yapı(İnşaat) ve Bayındırlık İşleri (G) (H) (I) (J) Toptan ve Perakende Ticaret Otel, Lokanta Ulaştırma Aracı Kuruluşların Faaliyetleri (E) Su Temini, Kanalizasyon, Atık Yönetimi ve İyileştirme Faaliyetleri (F) İnşaat Toptan ve Perakende Ticaret, Motorlu Kara Taşıtlarının ve (G) Motorsikletlerin Onarımı (I) Konaklama ve Yiyecek Hizmet Faaliyeti (H) Ulaştırma ve Depolama (J) Bilgi ve İletişim (K) Finans ve Sigorta (K) Gayrimenkul Kiralama ve İş Faaliyetleri (L) Gayrimenkul Faaliyetleri (M) Eğitim (M)Mesleki Bilimsel ve Teknik Faaliyetler (N) İdari ve Destek Hizmet Faaliyetleri (P) Eğitim (N) Sağlık İşleri ve Sosyal Hizmetler Diğer Sosyal, Toplumsal ve Kişisel Hizmet (O) Faaliyetleri (Q) İnsan Sağlığı ve Sosyal Hizmet Faaliyetleri (R) Kültür, Sanat, Eğlence, Dinlence ve Spor (S) Diğer Hizmet Faaliyetleri Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 11

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Kapsanan kitle Sektörel kapsam dahilinde olan tüm girişimler ve bu girişimlere bağlı yerel birimler § Örnekleme Birimi Girişim § Gözlem Birimi Girişim § Analiz Birimi Girişim ve yerel birim Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 12

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı Tahmin Boyutu Tam Sayım Sınırları § 20+ çalışanı olan tüm girişimler § Sektörler bazında bazı Nace 4’ lü faaliyetlere sahip girişimler § Nace Rev. 2’ ye göre 3600 faaliyetinde, nüfusu 100. 000’nin üzerindeki yerleşim yerleri ile 81 il merkezleri kapsamındaki belediyeler tamsayım sınırları içinde yer almıştır. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 13

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Örnekleme Yöntemi Tabakalı Örnekleme § Örnek Hacmi Amaç: Örnekleri tabakalara optimum dağıtarak etkin tahmin ü İteratif bir süreç ile belirlenmiştir. ü Uzlaşık (Compromise) Dağıtım kullanılmıştır. ü Beklenen cevapsızlık oranları dikkate alınmıştır. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 14

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Uzlaşık Dağıtım nh = ñ [ K 2 + ( 1 - K 2 ) Mh 2 ] ½ nh = h. tabakadaki örnek hacmi ñ = tabakaya düşen ortalama örnek hacmi K 2 = göreceli önem Mh = H. Nh/N = H. Wh Wh= tabaka ağırlığı ( Nh / N ) H = tabaka sayısı nmin = K. ñ en küçük tabaka için örnek hacmi Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 15

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Uzlaşık Dağıtım Bu yöntem birim sayısı çok küçük dahi olsa her tabakada belirli sayıda örnek hacmini garanti eder. Dolayısıyla birim yani girişim sayısının çok az sayıda olduğu tabakalar yapısal olarak sistem içerisinde belirlenerek tamsayımla ele alınmıştır. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 16

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Örnek Hacmi ü Nace Rev. 2, 4’ lü düzeydeki örnek hacimleri esas alınarak, tabaka bazında birimlerin seçim olasılıkları hesaplandı. ü Bu olasılıklar, toplam örnek hacmini ve her bir tahmin boyutundaki tabakalarda belirlenen uygun minimum örnek hacimlerini elde edecek biçimde güncellendi. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 17

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Örnek Seçimi ü Sürekli rassal sayı yöntemine dayalı Poisson seçimi ü Bu yöntemin kullanılmasının nedeni iterasyon sonucunda girişimlere ait seçim olasılıklarının farklılasması ü Koordinasyon için daha uygun olması § Örnek Koordinasyonu Amaç: Farklı örneklerin koordinasyonu, cevaplama yükünün azaltılması ü Periyodik anketlerde kalma süresinin kontrolü ü Birimlere uygulanacak anket sayısının kontrolü Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 18

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Poisson Örneklemesi ü Sürekli rassal sayılar (0, 1] kullanılmaktadır. ü dh Є [0, 1] , ri Є (dh, dh + πi] i Є S ü ri = i’nin sürekli rassal sayısı , πi = i’nin olasılığı § Tahmin ü Horvitz-Thompson Oran Tahmin Edicisi ü Cevapsızlık için imputasyon Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 19

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Tahmin Herhangi bir karakteristik (y) tabaka bazında elde edilirken § Varyans SAS ile Taylor dogrusallastırması yöntemi kullanılarak hesaplanmaktadır. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 20

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU TEŞEKKÜRLER… cenkermetin@tuik. gov. tr Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 21

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- Genel Tanımlar ve Sınıflamalar Girişim: Kaynakların tahsisine ilişkin karar alma özerkliğini kullanarak, mal ve hizmet üreten bir organizasyon birimidir. Girişim bir veya birden fazla yerde bir veya birden fazla faaliyet yürüterek piyasaya mal ve hizmet üreten gerçek veya tüzel kişiliklerdir. Girişim ve yasal birim arasındaki ilişki şu tanımla doğrudan ifade edilir. “Bir girişim ya yasal birime yada yasal birimlerin birleşimine karşı gelmektedir. ”, Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 22

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- Genel Tanımlar ve Sınıflamalar Yerel Birim: Coğrafi olarak tanımlanan bir yerdeki mal ve hizmetlere ilişkin faaliyetleri ya da bunların bir kısmını yürüten bir girişim ya da girişimin bir parçasıdır. Yerel birim girişimin; merkez, büro, mağaza, büfe, fabrika, atölye, maden ocağı, şantiye, otel, lokanta, kafe, okul, hastane, depo gibi adresi coğrafi olarak tanımlanabilen bir yerdeki yerleşik olan bölümüdür. Bu yerde ekonomik faaliyet tek bir girişim için bir ya da daha çok kişinin tam gün ya da kısmi olarak çalışmasıyla yürütülür. Girişim merkezinin bulunduğu yer de bir yerel birimdir. Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 23

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU YSHİ- 2009 Örnekleme Tasarımı § Uzlaşık Dağıtım Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı Araştırma Tasarımları Grubu 11/21/2020 24