Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Koz kasalliklari kafedrasi Fibroz parda

Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Ko’z kasalliklari kafedrasi Fibroz parda (tunica fibrosa oculi)

Shox parda (1/6) Sklera (5/6)

Shox parda ( cornea )

• • Shox parda oldingi yuzasi egriligi 7, 7 mm radius, orqa egrilik esa 6, 8 mm radiusni tashkil etadi • Yorug’lik nurini sindirish qobiliyati 43, 0 dp ga teng • Shox pardani skleraga o’tish soxasi limb (1 mm) deyiladi • Vazifasi : optik, ximoya • Shox parda orqa yuzasi skleraga oldingi yuzaga nisbatan koproq botib kiradi

Ø Shox parda epiteliysi Ø Baumen qavati Ø Stroma qavati Ø Destsemet qavati Ø Endotelial qavat

• Eng yuza qavat bo’lib, ko’p qavatli yassi epiteliydan tashkil topgan. Qalinligi 0, 04 mm. v. Kuchli regeneratsiya xususiyatiga ega bolib, jaroxatlanganda dog’ qolmaydi v. Bu qavatda ichki bazal qavatni (bazal membrana) xam ajratish mumkin. 1. Optik 2. Оsmotik 3. Теktonik 4. Modda almashinuvi

• Bazal epiteliy bilan “рыхло” birikkan. Qalinligi 0, 02 mm, periferiyaga borib yupqalashadi. • ▫ ▫ ▫ ▫ Shishasimon tiniq Strukturasiz Noelastik Gomogen Silliq Almashinuv past darajada Regeneratsiya xususiyatiga emas Jaroxatlanganda dog’ qoladi

• Bu qavat boumen qavati bilan chegarasiz qo’shilib ketgan bo’lib, shox pardaning eng qalin qavati (0, 5 mm) xisoblanadi. • Bu qavat regeneratsiyalanmaydigan gomogen plastinkalardan tuzilgan.

• Stroma tagida joylashgan bo’lib u bilan bog’lanmagan. Bu qavat: ▫ Mustaxkam ▫ Elastik ▫ Gomogen ▫ Regeneratsiyaga ega Juda yupqa strukturasiz plastinkalardan tashkil topgan. Qalinligi 0, 05 mm, periferiyaga borib 0, 1 mm ga qalinlashadi va limb soxasida oldingi kamerani trabekulyar burchagini xosil qilishda ishtirok etadi.

• Eng pastki qavat bolib bir qavat bo’lib joylashgan prizmatik olti burchakli hujayralardan iborat. • Qalinligi 0. 05 mm, yaxshi regeneratsiya qobiliyatiga ega. • Trabekulyar apparatni xosil bolishida ishtirok etadi.

• – 2013 yil Nottingem Universiteti olimi Xarmindera Dua tomonidan aniqlangan. • Bu qavat destsemet qavat vastroma orasida joylashgan bo’lib, qalinligi 15 mikronga teng. • Bu qavat juda mustaxkam bo’lib, 150 -200 k. Pa bosimni ushlay oladi.

Shox parda biokimyoviy tarkibi; Mukopolisax Definitiv aridlar, oqsil, kollagen 18 %; lipid va 18; 18% vitaminlar 2 %; 2; 2% Suv 80 % Definitiv kollagen 18 % Shox parda biokimyoviy tarkibi; Suv 80 %; 80% Mukopolisaxaridlar, oqsil, lipid va vitaminlar 2%

• Shox pardani skleraga otish soxasi bo’lib qalinligi 1, 5 -2 mm. • Xususiyatlari: ▫ Bu yerda shox parda, sklera va konyuktiva birlashadi. ▫ Oldingi siliar arteriya xisobiga qon tomir bilan taminlanish yaxshi ▫ Bu yerda nerv chigallari mavjud (n. ciliaris)

• 1. Perilimbal soxadagi qon tomir chigallari orqali diffuz (a. ciliaris) • 2. Oldingi kamera suyuqligi orqali • 3. Kko’z yoshi suyuqligi orqali

• Shox parda nervlari n. ciliarisdan boshlanadi yani limb soxasidagi nerv chigalidan. Bu yerdan shox pardaga 60 ta atrofida nerv tolalari radial kirib boradi. • Bu tolalar stromani qiyshiq kesib o’tadi va bu yerda nerv chigalini xosil qiladi, bu chigaldan fibria perforantes chiqib epiteliy ostigacha boradi va epiteliy osti nerv chigali xosil bo’ladi. Bu chigaldan esa nerv tolalari epiteiy orasiga tarqaladi.

Sklera ( sclera )

• Fibroz kapsulani 5/6 qismini tashkil etadi. Qalinligi 0, 3 -1, 0 mm. • Lekin sklera qalinligi bir xil emas. Limb soxasidan ekvatorgacha 0, 6 mm, ekvatordan orqaroqda esa 1, 0 mm, mushaklar birikadigan joyda 0, 4 mm, eng yupqa joy bu ekvator soxasi ya’ni n. optikus otadigan joy xisoblanadi. • Bu yerda sklera g’alvirsimos plastina xosil qiladi. G’alvirsimon plastinada 200 -400 taga yaqin teshiklar bo’ladi.

• Sklera tashkil topgan: ▫ Episkleral qavat – Qon tomir bilan yaxshi taminlangan, tenon kapsulasi bilan birikkan ▫ Xususiy qavat – zich, kollagaen tolalar xaotik joylashgan ▫ Ichki “бурой” plastinka (lamina fusca) – bu yerda yupqa elastik tolalar va pigment saqlovchi xujayralar joylashgan Sklera orqa tomonida skleral shpora mavjud bo’lib, bu shporaga kipriksimon tana yopishib turadi.

Etiboringiz uchun raxmat !