Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Davolash fakulteti Fakultet va gospital

Toshkent Tibbiyot Akademiyasi Davolash fakulteti Fakultet va gospital jarrohligi kafedrasi Qorin churralari

Klavdiy Galen (129 -199 y. ) Eksperimental fiziologiya asoschisi, anatom, jarroh. 14 asr davomida Galen qo’lyozmalari yagona o’quv manbai bo’lib kelgan. «Men o’z faoliyatim davomida ko’plab anatomiya fanini yaxshi o’zlashtirmagan jarrohlarni qo’lidan etaklab yurishimga to’g’ri keldi…»

Kornelius Tsels (1 asr) Kornelius Tsels ilk bor churra terminiga tushuncha berib uni HERNIOS deb atagan. U qisilgan chov churrasi hamda tuxum istisqosini differentsial diagnostikasida translyuminal tekshiruvni qo’llagan.

Gerniologiya tarixidan lavhalar

Churralarni konservativ davolash (XI asr) Bu davrda o’lim ko’rsatkichi yuqori bo’lganligi tufayli churra kesish ta’qiqlangan

ALBUNAZIS (XVI-XVII asrlar) «Shish ustidagi terida uchbarmoqli kesma bajargin. Keyin oq pardani (aponevroz) ajratish maqsadida yog’ qavatini ochgin. Zond olib uni oq pardaning oyoqlari orasiga tiqib oq pardani ochgin. Ichki a’zolarni qoringa to’g’rilab oq pardani tikib qo’y. Ichki a’zolarga tegmagin» .

Littre A. (1770) Cooper A. G. (1804) Hasselbachii F. (1814) Roux F. (1830) Poupart M. (1705) Lister V. (1865)

Eduardo Bassini (1844 -1919)

Sergey Ivanovich Spasokukotskiy (1870 -1943)

Sergey Petrovich Sergeyevich Fyodorov (1869 Yudin -1936) (1872 -1954)

Teodor Bilrot (1829 -1894) «Agar fastsiya yoki payga o’xshash mustaxkam cun’iy to’qima yaratish imkoniyati bo’lganida edi, churralarni radikal davolash muammolari hal bo’lar edi» .

Kirill Dmitreyevich Toskin (1922 -1999) Mc. Vay (1911 -1987)

Qorin churrasi Qorin bo’shlig’idan ichki a’zolarning qorin devoridagi tabiiy va sun’iy teshiklar orqali uning tashqarisiga (teri osti yog’ qavatiga) qorin pardasi bilan birga chiqishi Teri osti yog’ qavati Ichak qovuzlog’i Parietal qorin parda Qorin devori teshigi

Sirpanuvchi churralar Churra qopining bir devorini churra mahsuloti hisiblangan a’zoning devori tashkil qiladi (siydik qopi, yuqoriga ko’tariluvchi va oastga tushuvchi chambar ishaklar) 1 - peritoneum; 2 - fascia transversalis; 3 – чурра қопи; 4 – кўр ичак девори.

Churra elementlari 1 – churra davozasi 2 – churra tarkibi 3 – churra qopi 1 3 2

Churralardan yosh jihatdan uchrashi 1 ёшгача 30 -40 ёш 60 ва ундан юқори

Churralar turi bo’yicha uchrashi 75% 9% Chov Son 5% Kindik 2% Oq chiziq 12% Amaliyot. Keyingi

Churralar kelib chiqish sabablari mahalliy Churra chiqish joyining anatomik tuzilishi o’ziga hosligi: Chov kanali, qorin oq chizig’I va boshqa. . . umumiy Olib keluvchi moyillik

Churra kelib chiqishiga moyillik qiluvchi omillar • Nasliy • Yoshi (bolalar, keksalar) • Jinsi (ayollarda chanoqning kengligi, erkaklardagi chov kanali) • Tana tuzilishining o’ziga hosligi (tez ozish) • Tez-tez tug’ish • Qorin old devori shikastlari • Nerv falaji

Churraga olib keladigan omillar Qorin bo’shlig’idagi bosimni oshishiga olib keluvchi omillar 1. 2. 3. 4. 5. Qabziyat Uzoq muddatli yo’tal (sil, surunkali bronxit, ko’kyo’tal) Og’ir jismoniy mehnat Og’ir tug’ish Siyishning qiyinlashishi (uretra strikturasi, prostata adenoma)

Churralar tasnifi ichki Tashqi Kelib chiqishi bo’icha Orttirilgan Tug’ma Anatomik joylashishi bo’yicha chov kindik Oq chiziq son Klinik kechishi bo’yicha asoratlanmagan (to’g’rilanuvchi) Asoratlangan (to’g’rilanmaydigan, qisilgan, yallig’langan, koprostaz)

Sub’yektiv belgilari • Churra sohasidagi bo’rtma, uni vertikal xolatda yoki jismoniy zo’riqishda paydo bo’lishi va gorizontal xolatda bo’rtmani yo’qolishi • Churra sohasidagi diskomfort • Kamdan-kam xollarda yurganda og’riq sezish, ko’ngil aynishi, qabziyat, qorin dam bo’lishi

Churraning maxsus tekshiruv usullari Yo’tal turtkisi simptomi – bemor yo’talganida churra darvozasiga kiritilga barmoq uchiga ichki a’zolar urilishini sezish

Churralarni davolash Konservativ Bandaj taqish • Chaqaloqlarda • Jarrohlik yo’li bilan davolashga qarshi ko’rsatma bo’lganda Xirurgik Qarshi ko’rsatmalar: Og’ir hamroh kasalliklar

Bandaj taqishning manfiy tomonlari • Qorin devori to’qimalarining atrofiyasi • Churra tarkibidagi a’zo va churra qopi orasida birikmalar hosil bo’lishi • Churra darvozasi o’lchamlarining kattalashishi • Teri matseratsiyasi • Noqulayliklar

Churralarda jarrohlik amaliyotlarining bosqichlari • • • Kesma Churra qopini ajratish Churra darvozasini kengaytirish Churra qopini ochish Churra qopini olib tashlash Churra darvozasi plastikasi

Chov churrasidagi kesma

Kindik churrasidagi kesma va plastikausullari 1 - Sapejko 2 - Meyo 3 - Lekser

Churra qopini ajratish

Churra darvozasini kengaytirish

Churra qopini ochish va churra mahsulotini qorin bo’shlig’iga kiritish

Churra qopini olib tashlash

Sirpanuvchi churra Bunda churra qopi bilan birga ichki a’zoni kesib qo’yish xavfi yuqori

Churra darvozasi plastikasi

Lixtenshteyn operatsiyasi

Trabukko bo’yicha choklarsiz gernioplastika

Laparoskopik churra kesish (Korbit usuli)

Da Vinci – masofadan jarrohlik amaliyotini bajarish uskunasi

Umumiy amaliyot shifikorining vazifalari • Chaqaloqlar gigienasini olib borish - kindik gigienasi, to’g’ri ovqatlantirish, ich kelishini meyoriga kelishni yosh onalarga tushuntirish; • Sport va jismoniy tarbiya bilan muntazam shug’ullanish, sog’lom turmush tarzini axoli o’rtasida targ’ib qilish; • Ortiqcha tana vazni biln yoki o’ta ozg’in odamlarni alohida kuzatuvga olish va tushuntirish ishlarini olib borish; • Og’ir mehnat qiladigan ishchilarni jismoniy xolatiga qarab ish taklif qilish; • Churra bilan bemorlarni erta aniqlab ularga jarrohlik amaliyotini taklif etish, asoratlarni oldini olish.